رفتن به محتوای اصلی

جان کری: خشونت ها در سوریه "کاهشی سودمند" داشته است

در حالی که یک ماه از عمر توقف خشونت ها در سوریه می گذرد داعش در حال عقب نشینی است؛ مسعود بارزانی می گوید که ایالات متحده چشم بر روی ارتباط متحد خود در سوریه، یعنی کردهای سوری، با حزب کارگران کردستان ترکیه می بندد.
Men store bags of flour unloaded from a Red Crescent aid convoy in the rebel held besieged town of Jesreen, in the eastern Damascus suburb of Ghouta, Syria March 7, 2016. REUTERS/Bassam Khabieh      TPX IMAGES OF THE DAY      - RTS9Q41

روز ٢٧ مارس یکماه از تاریخ شروع آتش بس در سوریه می گذرد. درست است که خشونت هائی در اینجا و آنجا وجود داشته است اما توافق بر سر آتش بس برجای خود باقی مانده است. اگر وضعیت سابق را با وضعیت فعلی مقایسه کنیم شاید بتوان گفت که معجزه کوچکی به وقوع پیوسته است. این موفقیتی غیر منتظره برای مدیریت آمریکا و روسیه، و همکاری بین آنان، و برای مردم سوریه به شمار می رود.

جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، روز ٢۴ مارس در مسکو گفت: "کاهش خشونت ها در سوریه هر چند شکننده بوده اما (در مجموع) سودمند بوده است. برخی (موفقیت) آنرا در حد ٨۵ تا ٩٠ درصد تخمین می زنند. هم چنین توقف خصومت ها باعث گردیده که کمک های انسانی به مردم به میزان قابل توجهی افزایش پیدا کند. بعضی از آنان سال ها بوده که رنگ چنین کمک هائی را ندیده بودند. اما ما می دانیم که در هر دو زمینه، یعنی کاهش خشونت ها و یاری رساندن به مردم هنوز باید کارهای بیشتری صورت بگیرد."

درست است، باید کارهای بسیار بیشتری صورت بگیرد اما اگر توقف دشمنی ها هم چنان حفظ شود باید گفت که حصول آن نتیجه همکاری موثر و عمیق بین کری و وزیر امور خارجه روسیه، سرگئی لاوروف بوده است. کری در روز ٢۴ مارس گفت که آمریکا و روسیه برای گسترش کمک های انسانی، آزادی زندانیان، شتاب بخشیدن به فرآیند سیاسی جهت تحقق یک حکومت انتقالی و تدوین یک قانون اساسی جدید و برگزاری انتخابات با یکدیگر به توافق رسیده اند. همان روز، نماینده ویژه سازمان ملل، استفان دمیستورا گفت که حکومت سوریه و نمایندگان اپوزیسیون سوری دور اول مذاکرات را بطور "بسیار جدی" برگزار کرده اند. انتظار می رود که گفتگو ها دوباره در ماه آوریل آغاز شود.

اجازه دهید خبر های خوش بیشتری را به اطلاعتان برسانیم. داعش در حال از دست دادن پایگاه های خود در سوریه و عراق است. به گزارش پایگاه اینترنتی IHS/Janes، از ژانویه ٢٠١۵ تا ١۵ مارس امسال داعش حدود ٢٢ درصد از زمین هائی را که در عراق و سوریه به تصرف خود در آورده بود از دست داده است. در واقع این روند از سپتامبر سال گذشته که روسیه به حمایت از حکومت سوریه وارد جنگ در آن کشور شد شتاب گرفت. از طرف دیگر نیروهای ویژه آمریکا یکی از رهبران داعش و مسئول امور مالی آن سازمان را، یعنی عبد الرحمن مصطفى القادولي را به قتل رساندند و نیز در حالی که این نوشته برای انتشار حاضر می شود گفته می شود که نیروهای سوری، با حمایت هوائی روسیه، در حال باز پس گرفتن پالمیرا از گروه تروریستی مزبور هستند.

اما در حالی که گروه داعش در حال شکست در سوریه و عراق است جنگجویان آن در حال تصرف اراضی جدید در لیبی و هدف قرار دادن اروپا هستند. حملات مرگبار روز ٢٢ مارس در بلژیک که منجر به مرگ ٣١ نفر شد گواهی بر این مدعاست.

ماکسیم سوچکف می نویسد: "اینک پوتین نقش مهمی را در شکل دهی دوران انتقالی در سوریه بر عهده دارد. روسیه توانسته پایگاه هوائی حمیم را در اختیار بگیرد که قبلا در اختیار آن نبود. هم چنین، جایگاه ژئوپلیتیک خود را به عنوان یک قدرت در منطقه خاورمیانه تثبیت کرده در حالی که تقاضای بسیاری برای خرید سلاح های آن کشور در سراسر منطقه شکل گرفته است. در ضمن حضور در سطح جهان هم حائز کمال اهمیت است. بعضی معتقدند که این امر از ابتدا در محاسبات روسیه در نظر گرفته شده بوده است. در عین حال روسیه قدرت نظامی خود را نیز به نمایش گذاشت. این سیگنالی بود به کسانی که احتمالا می خواستند نیروی نظامی آن کشور را محک بزنند. روسیه هم چنین یافتن وجهه از طریق ایجاد روابط عمومی با مردم جهان را که از مشخصه های جنگ های مدرن است به بهترین وجهی به مرحله عمل در آورد. گزارش های دقیق روزانه از سوی وزارت دفاع آن کشور همراه با نقشه های با کیفیت بالا و ویدئو های مربوطه شانس اینکه معارضین روسیه بتوانند رسانه ها را در مورد موفقیت های آن کشور فریب دهند از آنان گرفت. حتی اگر روسیه نتواند حیات سیاسی بشار اسد را نجات دهد حداقل این است که خروج او از صحنه در پی مذاکرات خواهد بود و نه با اعمال زور، امری که برای پوتین از جنبه شخصی و برای روسیه از دید جایگاهش در امور بین الملل از اهمیت بالائی برخوردار است.

علی هاشم در پی گفتگو با مقامات سوری و منابع ایرانی تایید می کند که "زمانی که روسیه در روز ١۴ مارس تصمیم به خروج بخش عمده نیروهای خود از سوریه گرفت، اعلام این مسئله برای متحدینش در جنگ سوریه غافلگیرانه نبود. حکومت سوریه، ایران و حزب الله پیشاپیش در جریان قرار گرفته بودند."

این ستون المانیتور اذعان می کند که فرآیند صلح در سوریه و نیز بازی طولانی علیه داعش و القاعده پیچیده و شکننده است اما با حفظ جانب احتیاط به نتیجه روند کنونی خوش بین است. دولت اوباما در جاده درستی گام بر می دارد هر چند که راه طولانی در پیش است. ما در اولین نوشته خود در این ستون خود در دسامبر سال ٢٠١٢ به نقش روسیه اشاره کرده و آن را "یکی از چهار عنصری دانستیم که می تواند در صورت ظهور علائمی دال بر پایان بازی در سوریه نقش آفرینی کند و حتی جهت آن بازی را شکل دهد."

در واقع روسیه در حال شکل دادن بازی پایانی در سوریه است و همکاری آمریکا با آن کشور کار درستی است. منافع روسیه در سوریه با منافع آمریکا انطباق کامل ندارد اما این امر در مورد متحدین سنتی آمریکا در منطقه نیز صادق است. در حالی که برخی به درستی نیات روسیه را مورد پرسش قرار می دهند و گاه بمباران های صورت گرفته توسط آن کشور را در حمایت از حکومت سوریه مورد انتقاد قرار می دهند، هم چنانکه ما هم در گذشته کرده ایم، اما شابد بد نباشد که جدولی تهیه شود که در آن اقدامات روسیه با دیگر قدرت های منطقه ای در خصوص دستیابی به صلح و مبارزه با داعش و جبهه نصرت وابسته به القاعده با یکدیگر مقایسه شود. حملات هفته گذشته در بروکسل بار دیگر نشان داد که مبارزه با داعش و القاعده و دیگر گروه های تروریستی در سوریه تا چه حد از اهمیت برخوردار است. هم در سوریه و هم در سطح بین المللی آمریکا و اروپا از همکاری روسیه، و نه تقابل با آن کشور، برای مبارزه با تروریسم بهره برده اند.

بارزانی قول می دهد که فساد را سرکوب کند

رئیس اقلیم کردستان عراق، مسعود بارزانی، در یک مصاحبه اختصاصی با آمبرین زمان از المانیتور گفت که حزب کارگران کردستان ترکیه، پ ک ک و حزب اتحاد دموکراتیک سوریه پ ی د، "دقیقا یک چیز اند". او گفت که آمریکا به دلیل اینکه اولویتش مبارزه با داعش است بر این حقیقت "چشم می بندد".

در مورد رفراندوم برای استقلال اقلیم کردستان، بارزانی گفت: "با اعتقاد راسخ، اگر مشکلی خارج از کنترل ما بوجود نیاید سعی داریم که امسال آنرا برگزار کنیم. ... من فکر می کنم قبل از اکتبر این کار صورت بگیرد." او اضافه کرد که در مورد نوع سئوالی که قرار است در رفراندوم مطرح شود هنوز دارد بر روی آن کار می شود. او افزود که "ما در حال گفتگو با بغداد هستیم و با ایران و ترکیه هم همزمان صحبت خواهیم کرد. ما می خواهیم دوران گذار به استقلال به صورت صلح آمیز و با روشی متعادل صورت طی شود."

بارزانی به موضوع نارضایتی عمومی از عدم شفافیت در اقلیم کردستان اذعان کرد و قول داد "که با فساد و کسانی که از موقعیت شغلی خود در حکومت برای بستن قرارداد های نفتی، فروش زمین های زراعی و چیز هائی از این قبیل سوء استفاده می کنند مبارزه کند. هر کس که مسئول این اعمال باشد، از وزارت کشور گرفته، تا وزارت پیشمرگه ها، تا نخست وزیر و یا هر وزیر دیگری، روسای احزاب و مامورین امنیتی، همگی باید جوابگوی کار هائی که کرده اند باشند." 

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Already a Member? Sign in

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial