رفتن به محتوای اصلی

آیا بارزانی از برگزاری همه پرسی استقلال عقب نشینی می‌کند؟

رئیس اقلیم کردستان عراق از آمریکا توقع «ضمانت‌ها و گزینه‌های جایگزین» را دارد؛ اوج گیری روابط دیپلماتیک حماس با روسیه و ایران.
Iraq's Kurdistan region's President Massoud Barzani (C) sits during his meets with clerics and elders from the cities of the Kurdistan region in Erbil, Iraq August 9, 2017. REUTERS/Azad Lashkari - RTS1B1DI

تاکید ایالات متحده بر حمایتش از عراق متحد

برای خوانندگان المانیتور، از جمله کسانیکه همین ستون را هفته پیش خوانده‌اند، جای هیچ شگفتی نیست که مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق ممکن است در تصمیمش برای برگزاری همه پرسی استقلال کردستان که پیش از این قرار بود در تاریخ ۲۵ سپتامبر برگزار شود، تجدید نظر کند.

رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه آمریکا در تماسی تلفنی در روز ۱۱ آگوست درباره «مسائل مهم» در مذاکرات بین بغداد و اربیل نظر داد و از بارزانی خواست که رفراندوم را به تاخیر بیاندازد. بارزانی در پاسخ گفته که در مقابل این خواسته "انتظار ضمانت و گزینههای جایگزین برای آینده کردها " را دارد.

تا زمان انتشار این ستون،‌ بارزانی تصمیمی در مورد به تعویق انداختن همه پرسی اتخاذ نکرده است. هوشیار زباری، یکی از مشاورین نزدیک بارزانی به رویترز گفته، "تغییری در تاریخ ۲۵ سپتامبر برای برگزاری همه پرسی روی نداده است."

به نوشته فاضل هورامی در حالکیه مخالفت بین المللی با برگزاری همه پرسی بسیار زیاد بوده، "مهلک ترین مخالفت‌ها شاید از درون باشد. عموم کردها، به خصوص مردم سلیمانه از سوء مدیریت اقتصادی حکومت خشمگین هستند و به نظر می‌رسد بسیاری از آنها آماده باشند، این نارضایتی را در همه پرسی ابراز کنند."

هورامی همچنین گزارش می‌دهد که در چند هفته اخیر فشار ایران بر روی دولت کردستان برای به تعویق انداختن همه پرسی افزایش یافته است. از جمله اقدامات ایران، دیدار «مخفیانه» هیئتی از نیروی قدس سپاه پاسداران از اربیل در روز ۳۰ ژوئیه بود که بلافاصله پس از دیدارهای مرتب بین رهبران اتحادیه میهنی کردستان و مقامات ایرانی در تهران در ماه گذشته انجام شد.

مقتدی صدر، روحانی عراقی در دیدارش با شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی در روز ۳۰ ژوئیه موضوع همه پرسی کردستان و حمایتش از «عراق متحد» را مطرح کرد. به گزارش حمدی ملک این دیدار، "بخشی از تلاش صدر برای برقراری تعادل در روابطش با کشورهای همسایه برای خنثی کردن تنش‌های فرقه‌ای و تقویت موقعیتش به عنوان یکی از رهبران عراق بود." ابراهیم ملازاده هفته گذشته در گزارشش به مخالفت صدر و دیگر روحانیون عراقی با همه پرسی اشاره کرده بود.

در حالیکه هدف ابتدایی برگزاری همه پرسی ایجاد پشتوانه برای دولت کردستان در مذاکره با بغداد بود،‌ تا کنون بیشتر محدودیت‌های حمایت متحدین منطقه‌ای از استقلال کردستان را نشان داده است. دنیس ناتالی، ستون نویس المانیتور در گزارشی که برای بنیاد کارنگی برای صلح جهانی منتشر کرده‌است، معمای حکومت اقلیم کردستان را به این صورت خلاصه می‌کند: "به جای یک کارزار لابی کردن جدی در واشنگتن و اروپا، حکومت کردستان عراق نتوانسته حمایت رسمی بازیگران منطقه‌ای و بین المللی را برای همه پرسی جدایی کردستان به دست بیاورد. حکومت‌ها و موسسات ممکن است حق تعیین سرنوشت کردها را ، مانند همه مردم جهان، به رسمیت بشناسند و به نقش مهم پیشمرگه‌های کرد در مبارزه با دولت اسلامی آگاه باشند. با این وجود آنها به یکپارچگی سرزمینی و حاکمیت دولت عراق متعهد هستند. حتی  کنگره آمریکا نیز که کردها در آن حامیان زیادی دارند، کمک نظامی آینده آمریکا به دولت کردستان را مشروط به باقیماندن کردستان در عراق کرده‌است."

بارزانی در پرچالش‌ترین دوره‌ها رهبری قابل توجه برای کردستان عراق بوده‌است. او همچنین برای آمریکا متحدی قابل اتکا در مبارزه با دولت اسلامی و جنگ با تروریسم در منطقه بوده‌است. اگر بارزانی با خواسته آمریکا برای تعویق همه پرسی موافقت کند، واشنگتن بسیار مشتاق خواهد بود تا همه «ضمانت‌ها و گزینه‌های جایگزین» را در اختیار بارزانی قرار دهد تا آبروی او در مقابل مردمش و در منطقه حفظ شود. اما ایالات متحده نشان داده است که از عراق متحد هیچ عقب نشینی نخواهد کرد. در این موضع گیری سرسختانه، بروکسل، مسکو، آنکارا، تهران و دمشق با واشنگتن موافقند.

 

روابط ایران و حماس «دوباره در شرایط عادی» قرار می‌گیرد

به گزارش علی هاشم هیئت‌های مختلفی از حماس از تهران دیدار کرده‌اند و از جمله در مراسم تحلیف دومین دوره ریاست جمهوری حسن روحانی شرکت کرده‌اند. به زعم هاشم این نشانه‌ای از عادی سازی روابط حماس و ایران است.

المانیتور گزارش‌های کم نظیری از گرم شدن روابط ایران و حماس، که در نتیجه بحران در روابط بین قطر و عربستان سعودی سرعت گرفته‌است، منتشر کرده‌است. عدنان ابوعامر، ماه گذشته در گزارشی نوشت، "حماس به این نتیجه رسیده‌است که دامنه انجام مانورهای سیاسی، به خاطر قطبی شدن فضا بین دو محور رقیب بسیار باریک شده‌است. یکی از این دو محور، قطر و متحدینش است و محور دیگر عربستان و شرکایش. به نظر می‌رسد در غیاب گزینه‌های دیگر، این جنبش مجبور است برای ادامه حیات به ایران و متحدن منطقه‌ایش - مشخصا حزب الله - روی بیاورد. حتی اگر حماس با موج جدیدی از انتقاد مواجه شود، همچنان به سمت حزب الله خواهد رفت."

هاشم در ادامه توضیح می‌دهد، با توجه به درگیری‌های فرقه‌ای در منطقه برای حماس کار آسانی نبود که علیرغم خواسته پایگاه مردمی‌اش به ایران نزدیکتر شود. همچنین ایران نیز در بین متحدینش این فکر را ترویج داده بود که اعتماد به حماس گزینه خوبی نیست. با توجه به بحران در روابط بین کشورهای خلیج و تروریست نامیده شدن حماس توسط مقامات عربستان و امارات متحده عربی شاید حاشیه مانور حماس بسیار کمتر از ایران به عنوان یک ملت، باشد. ...این بحران نزدیک شدن به ایران و عادی سازی روابط با این کشور را برای رهبران حماس آسانتر کرده‌است. همچنین انتخاب رهبری جدید در حماس تاثیری مهمی بر تصمیم این گروه برای عادی سازی روابط استراتژیکش با تهران داشته‌است. این عادی سازی در حضور هیئتی از حماس در مراسم تحلیف رئیس جمهوری ایران خود را نشان داد و در آینده، وقتی اسماعیل هنیه دبیر جدید سیاسی حماس شروع به کار می‌کند و از غزه به مصر می‌رود تا اولین سفر خارجی‌اش به جمهوری اسلامی ایران را انجام دهد، نمود بیشتری خواهد یافت."

ابوعامر این هفته گزارش داده که حماس همچنین به بهبود روابط با روسیه امیدوار است. روسیه از تروریست خواندن حماس خودداری کرده‌است. به نوشته او،‌ "در دوران اوج انزوای حماس، پس از وقوع بحران خلیج، واشنگتن این جنبش را سازمانی تروریستی خواند و اتحادیه اروپا نیز نام آن را در لیست گروه‌های تروریستی نگه داشت. با این وجود امروز حماس نزدیک شدنش با روسیه را نقطه عطفی جدید در سطح جهانی می‌داند و ممکن است عامدانه بخواهد روابطش با مسکو را گسترش دهد تا از حمایت این کشور در رویارویی‌های نظامی حماس با اسرائیل اطمینان حاصل کند."