رفتن به محتوای اصلی

برای انجام مقدمات پیاده شدن توافق هسته ای اینک توپ در زمین ایران است

تا برقراری تمهیدات ایمنی بر روی برنامه هسته ای ایران هیچ تحریمی برداشته نخواهد شد؛ کاخ سفید منتقدین سیاست آمریکا در سوریه را به چالش می طلبد؛ منطقه حلب "جهنم مجسم"؛ محاصره مضایا ادامه دارد.
RTSIDU.jpg

به گزارش لارا روزن، روز ۱۷ سپتامبر، پرزیدنت باراک اوباما بازدیدی بی سر و صدا از وزارت امور خارجه به عمل آورد. هدف وی از این بازدید تبریک به وزیر امور خارجه، جان کری و تیم مذاکره کننده هسته ای از جمله خانم وندی شرمن بود که به زودی این وزارت‌خانه را ترک خواهد گفت.

مقامات آمریکائی به روزن گفتند که اوباما و کری جامی نیز به سلامتی شرمن و تیم مذاکره کننده سر کشیدند.

روز ۱۷ سپتامبر آخرین روزی مهلت ۶۰ روزه کنگره برای رسیدگی به توافق هسته ای "برجام" بود. از آنجا که کنگره نتوانست مصوبه ای در ردّ توافقنامه از تصویب بگذراند می توان گفت که از نظر آمریکا معامله هسته ای کاری تمام شده است. از این به بعد تمرکز بر پیاده کردن توافق است که معنایش این است که نظرها متوجه ایران بوده و توپ در زمین آن کشور خواهد بود.

بد نیست که در این مرحله نگاهی به فرآیندی که باید طی شود و هم چنین اهداف برجام داشته باشیم به خصوص به این دلیل که در جریان مناظره ۱۶ سپتامبر کاندیداهای جمهوریخواه، برخی از آنان ادعا کردند که برجام باعث تسریع برنامه هسته ای ایران خواهد شد و برخی هم گفتند که باعث خواهد شد ایران به دستیابی به سلاح هسته ای نزدیکتر شود. اما واقعیت این است که چنین ادعاهائی با متن توافق همخوانی ندارد.

تاریخ دیگری که در این فرآیند از اهمیت برخوردار است روز ۱۸ اکتبر است روزی که ایران باید با همکاری آژانس بین المللی انرژی اتمی تغییرات لازم را در زیرساخت های هسته ای خود، طبق مفاد برجام داده باشد.

این هفته مقامات آمریکائی اقداماتی که لازم است قبل از تعلیق تحریم ها به عمل آید به این شرح برشمردند: خارج کردن هزاران سانتریفوژ و انبار کردن آنان در محلی زیر نظارت آژانس (در تاسیسات نطنز) ... برچیدن حجم عظیمی از زیر ساخت هسته ای به خصوص لوله کشی ها و تاسیسات الکتریکی مربوط به فرآیند غنی سازی ... حمل حجم قابل توجهی از ذخیره اورانیوم غنی شده به خارج از ایران ... برچیدن دو سوم سانتریفوژها و زیرساخت های مربوطه از جمله لوله کشی ها و تاسیسات برقی و از هم باز کردن کلیه ادوات مربوط به این سانتریفوژها و چیز هائی از این قبیل (در تاسیسات فردو) ... خارج کردن قلب تاسیسات آب سنگین اراک و پر کردن آن با سیمان به نحوی که دوباره قابل استفاده نباشد ... و برقرار کردن تمهیدات شفاف سازی. به این ترتیب می توان گفت که ایران پذیرفته که تکنولوژی جدیدی را در تاسیسات هسته ای خود به خدمت درآورد و با استقرار دستگاه های جدید الکترونیک امکان نظارت دائمی بر آن تاسیسات را فراهم آورد؛ برای تهیه این دستگاه های دیده‌بانی که در هیچ کجای دنیا وجود ندارد باید کار شود. دستگاه های مزبور، هر لحظه آژانس را در جریان سطح غنی سازی (درصد اورانیوم غنی شده) قرار می دهند. هم چنین ایران باید تمهیدات شفاف سازی را برقرار کند به نحوی که آژانس بطور مستمر بر میزان اورانیوم غنی شده ای که از تاسیسات هسته ای‌اش خارج می شود نظارت داشته باشد. این امر به منظور جلوگیری از حمل اورانیوم غنی شده به تاسیسات مخفی و نظارت دائم بر دستگاه های سانتریفوژ صورت می گیرد."   

نمی توان درک کرد که با وجود این همه تمهیدات چگونه، آنطور که منتقدان ادعا می کنند، ایران می تواند راهی به ساخت بمب بیابد.

تنها پس از برداشتن این گام ها و گام هائی دیگر از قبیل روشن کردن ابهامات مربوط به فعالیت های گذشته و تهیه گزارش از سوی آژانس است که می توان به مرحله بعد وارد شده و روز شروع اجرای توافقنامه مشخص گردد. و تنها در آن صورت است که تحریم های به خصوصی برداشته خواهند شد. انتظار می رود "روز آغاز اجرای توافق" در بهار ۲۰۱۶ فرا رسد که البته می تواند بیش از این طول بکشد و حتی شاید هم هرگز چنین روزی فرا نرسد. همه چیز به ایران بستگی دارد.  

کاخ سفید می گوید که منتقدین سیاست های آمریکا در سوریه باید "اقرار کنند"

طی جلسه استماع روز ۱۶ سپتامبر در برابر کمیته نیروهای مسلح سنا ژنرال لوید آستین، فرمانده ستاد مرکزی آمریکا شهادت داد که "چهار یا پنج" نفر از شورشیان سوری آموزش دیده توسط آمریکا در حال جنگ با داعش هستند. این در حالی است که قرار بر این بوده که با اختصاص دادن یک بودجه ۵۰۰ میلیون دلاری هر ساله ۵۴۰۰ نفر به این منظور آموزش ببینند.

به گزارش جولیان پکه برخی از اعضاء کمیته مزبور فکر می کنند که شاید باید در پیش شرط کناره گیری بشار اسد بازنگری شود به خصوص با توجه به اینکه طرح آموزش و تجهیز آمریکا تا این لحظه با شکست روبرو شده است.

سناتور دموکرات، جو منچین، به المانیتور گفت که وی از "خلائی" که ممکن است بر اثر برکناری اسد ایجاد شود نگران است در حالی که هیچ جریان اپوزیسیون قابل قبولی وجود ندارد. او به وضعیتی که در عراق و لیبی ایجاد شده اشاره کرد. او گفت "شما می خواهید چه کسی را جایگزین او کنید؟ می خواهید چه کنید؟ یک خلاء (قدرت) ایجاد کنید؟" او افزود "این در مورد صدام نتیجه نداد هم چنانکه در مورد قذافی هم نداد. این یک آشفتگی مجللِ مجللی است و ما فقط پول در این کار می ریزیم و بر این آشفتگی می افزائیم."

روز بعد، جاش ارنست صداقت آستین را در جریان شهادتش در برابر سنا مورد تحسین قرار داد و او را با منتقدین سیاست های دولت اوباما در سوریه مقایسه کرد. ارنست گفت "ما چنین صداقتی را از منتقدین خود ندیده ایم. آنها که سالهاست اصرار ورزیده اند که این طرح [مسلح کردن نیروهای شورشی] سوری مایه پیروزی در سوریه خواهد بود."

ارنست از منتقدین اوباما خواست که اقرار کنند و نظریه آنهائی را که مدعی اند اگر آمریکا زودتر وارد عمل می شد و از اپوزیسیون سوری حمایت می کرد می توانست اوضاع را بر ضد اسد تغییر دهد، مصداق ریختن پول در یک طرح شکست خورده دانست. وی گفت: "(این وضعیت) ادعای کسانی را که می گویند ما ظرف چهار سال گذشته می توانستیم کاری بکنیم که مانع از پیوستن (این آدم ها) به آن گروه (یعنی داعش) شویم زیر سئوال می برد. من فکر نمی کنم نظریه ای قوی وجود داشته باشد که بتواند اثبات کند که اگر ما زودتر و بیشتر در یک برنامه  مشابه سرمایه گذاری کرده بودیم، که اگر خیلی منصف باشیم باید بگوئیم نتایج چندان خوبی نداشته است، مایه موفقیت [ما] می شد."

دو تن از کاندیداهای جمهوریخواه، دانالد ترامپ و سناتور رند پال هم درگیری نظامی در سوریه را زیر سئوال برده و گفتند معلوم نیست آمریکا از این موضوع منتفع شود. در مناظره کاندیداهای جمهوریخواه در هفته پیش، سناتور پال گفت که "گاهی اینگونه دخالت های نظامی نتیجه عکس می دهد" هم چنانکه در جریان ساقط کردن صدام ایران از آن بهره‌مند شد.

در همین حال نشانه هائی که حاکی از آن است که روسیه آماده می شود تا پایگاه نظامی خود را در سوریه گسترش دهد باعث گردیده که برای اولین بار در سال جاری وزرای دفاع آمریکا و روسیه، اشتون کاتر و سرگئی شویگو، با یکدیگر وارد مذاکره شوند. روسیه خواهان همکاری های بیشتر نظامی برای جنگ علیه داعش شده است اما در عین حال اصرار می ورزد که حکومت سوریه باید بخشی از این تلاش ها باشد، شرطی که مورد قبول آمریکا و شرکایش نیست. معذلک آمریکا و روسیه به گفتگوهای خود برای جلوگیری از برخورد نظامی بین قوای خود و هموار کردن راه برای دوران گذار در سوریه شدت بخشیده اند.

مناطق حلب و زبدانی "جهنم مجسم"

در سوریه جنگ و تلفات دهشتناک ناشی از آن ادامه دارد.

به گزارش محمد الخطیب از حلب حملات بی وقفه داعش "به بی خانمان شدن مردم بیشتری انجامیده. مردمی که بر اثر نبود کمک های انسانی در داخل کشور و ادامه بسته بودن مرزهای ترکیه در یک جهنم مجسم زندگی می کنند." خطیب می افزاید از ماه اوت "هوار کیلیس، کفره، ماریا، امّ حوش، و دهها شهر و دهکده در بخش حاشیه شهر حلب بر اثر حملات داعش خالی از سکنه شده اند."

مصطفی الحاج از سوریه گزارش می دهد که "در شهر کوهستانی مضایا که دو ماه و نیم تحت محاصره رژیم و حزب الله بوده است مواد غذائی رو به اتمام است و وضعیت انسانی بر اثر بمباران های بشکه ای روز به روز بدتر می شود در حالیکه سیل آوارگان از شهر زبدانی نیز به آنجا ادامه دارد."

بنا به گزارش حاج،جمعیت شهر مضایا که در ۲۵ مایلی شمال غرب دمشق دارد به دلیل سرازیر شدن آواره های زبدانی دو برابر شده و اینک به ۴۰ هزار نفر رسیده است.

حاج می نویسد: "گمان برخی این است که رژیم سوریه در حال گرفتن انتقام از ساکنین مضایا است چرا که از انقلاب حمایت کردند. اما رژیم می گوید که شبه نظامیان (که با رژیم در جنگند) در میان کسانی هستند که از زبدانی به مضایا گریخنه اند."  

حاج از تلاش نافرجام ایران برقراری آتش بس در زبدانی می نویسد. "مذاکرات بین نماینده احرار الشام و یک گروه از ایران که در ترکیه در جریان بود روز ۵ اوت به شکست انجامید. هدف مذاکرات برقراری آتش بس در زبدانی و حاشیه شهر دمشق بود، در ازای آتش بس در دهکده های الفوعه و کفریا که محل تمرکز شیعیان در استان ادلب در مرز ترکیه است. پس از شکست مذاکرات جنگ در مضایا شدت گرفت و موج آوارگان بی خانمان وارد آن شهر شدند."