آیا همکاری اروپا با آمریکا در حمله به سوریه، می‌تواند برجام را نجات دهد؟

p
By
Article Summary
اعتماد میان آمریکا و شرکای اروپایی‌اش، پس از حمله مشترک اخیر به تأسیسات مرتبط با سلاح‌های شیمیایی در سوریه، افزایش یافته است. آیا این اعتماد می‌تواند بر سرنوشت برجام تأثیر مثبتی بگذارد؟

واشینگتن - مقام‌های آمریکایی و اروپایی می‌گویند که در پی ائتلاف آمریکا، فرانسه و بریتانیا در حمله به تأسیسات مرتبط با سلاح‌های شیمیایی در سوریه، اعتماد و همکاری میان تیم امنیت ملی پرزیدنت ترامپ و متحدان اروپایی آمریکا افزایش یافته است.

یکی از مقام‌های برجستهٔ دولت ترامپ که نخواست نامش فاش شود، روز ۱۴ آوریل، پس از حملهٔ ائتلاف سه‌جانیه به تأسیسات مرتبط با سلاح‌های شیمیایی سوریه، گفت: «یک چیز که به سرعت در حال وقوع است، روابط بسیار نزدیک میان تیم‌های امنیت ملی است که هرکس بقیه را می‌شناسد و از نیت سایرین خبر دارد… و فضایی است که در آن فرصت‌هایی برای رسیدن به اهداف مشترک ایجاد شده است.»

در حالی که روابط میان ترامپ و رهبران کلیدی اروپا با فراز و نشیب بسیار همراه بوده است، تجربیات ناشی از همکاری در موارد حساس مربوط به خاورمیانه و مبارزه با تکثیر سلاح، می‌تواند خوش‌بینی‌هایی را در مورد حفظ توافق اتمی با ایران به همراه داشته باشد. ترامپ روز ۲۴ آوریل میزبان نخستین سفر رسمی امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، به آمریکا خواهد بود. روز ۲۷ آوریل نیز آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، با ترامپ در کاخ سفید دیدار خواهد کرد.

دونالد ترامپ گفته است که اگر آمریکا و سه قدرت اروپایی -بریتانیا، فرانسه و آلمان- نتوانند به توافقی برای سخت‌تر کردن مواضع‌شان در برابر ایران دست یابند، روز ۱۲ مه تعلیق تحریم‌های هسته‌ای را تمدید نخواهد کرد.

اما یکی از مقام‌های اروپایی گفت که پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در گفت‌وگوها میان آمریکا و سه کشور اروپایی برای نگارش متنی که نگرانی‌های ترامپ را در قبال ایران پاسخ گوید، به دست آمده است.

یک مقام اروپایی که نخواست نامش فاش شود، پس از جدیدترین دور گفت‌وگوها میان آمریکا و اروپا که روز ۱۱ آوریل در واشینگتن برگزار شد، اظهار کرد: «حس ما این است که پیشرفت خوبی در رابطه با رفع نگرانی‌های رئیس‌جمهور [آمریکا] ایجاد شده است.»

مقام‌های اروپایی ابراز اطمینان کردند که مدیران سیاسی آمریکا و سه کشور اروپایی خواهند توانست به توافقی برای نگارش یک سند مشترک دست یابند که پاسخگوی نگرانی‌های ترامپ در مورد ایران باشد. اما این مقام‌ها تأکید کردند که حتی در صورت رسیدن به یک پیش‌نویس سیاسی مشترک، مشخص نیست که ترامپ آن را بپذیرد یا خیر.

یکی از دیپلمات‌های اروپایی که در مذاکرات میان سه کشور اروپایی و آمریکا حضور داشته است، گفت در صورتی که ترامپ یک تصمیم سیاسی برای خروج از توافق گرفته باشد، معلوم نیست که پیشرفت فنی در یک متن مشترک، کارساز خواهد بود یا خیر.

این دیپلمات اروپایی به المانیتور گفت: «می‌توانم بگویم که بحث‌های فنی پیشرفت داشته‌اند اما ممکن است ما تنها افراد یا افراد اصلی در نیمکت تصمیم‌گیرندگان نباشیم.»

او ابراز امیدواری کرد که همکاری در مورد سلاح‌های شیمیایی سوریه، تلاش‌ها در مورد توافق اتمی با ایران را نیز پربارتر کند اما گفت که مطمئن نیست چنین امری حادث شود. او گفت: «هیچ‌کس نمی‌داند. این معقول است که با هم در مقابل سلاح‌های کشتار جمعی مقابله کنیم تا این‌که بخواهیم جداگانه و تک‌تک کار کنیم.»

ترامپ معمولاً از این گلایه می‌کند که سایر کشورها از آمریکا سوءاستفاده می‌کنند، اما این‌بار در روز ۱۳ آوریل از فرانسه و بریتانیا به خاطر اعلام آمادگی برای همکاری در عملیات مشترک علیه تأسیسات مرتبط با سلاح‌های شیمیایی در سوریه تشکر کرد. مشاوران ترامپ پس از آن گفتند که همکاری نزدیکی در هفته‌های گذشته میان رهبران سه کشور و تیم‌های امنیت ملی آن‌ها، بازتاب اعتماد فزاینده و آشنایی بیشتر با یکدیگر بود.

ترامپ طی اظهاراتش در کاخ سفید در مورد اعلام حمله به سوریه، گفت: «عملیات مشترکی با نیروهای مسلح فرانسه و بریتانیا اکنون در جریان است. ما از هر دو کشور نامبرده سپاسگزاری می‌کنیم.»

او گفت: «امروز کشورهای بریتانیا، فرانسه و ایالات متحده آمریکا نیروی مصلحانهٔ خود را علیه بربریت و خشونت آراستند.»

مشاوران امنیت ملی ترامپ گفتند که او از زمان انتشار اخبار مربوط به حملهٔ شیمیایی در دوما، واقع در غوطه شرقی سوریه که روز هفتم آوریل صورت گرفت، تا زمانی که حملهٔ مشترک انجام شود، تقریباً به طور روزانه با مکرون و ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا، در تماس تلفنی بوده است.

یک مقام ارشد دولت ترامپ گفت:‌ «میان رئیس‌جمهور ترامپ، رئیس‌جمهور مکرون و نخست‌وزیر می، به مرور زمان روابط و همکاری نزدیک استراتژیک و همچنین سطح فزاینده‌ای از اعتماد ایجاد شد و میان تیم‌های امنیت ملی آن‌ها نیز، به همین ترتیب.»

یک مقام رسمی دیگر گفت: «این سه عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد گرد هم آمدند تا اقدامی بسیار راسخ را در یک تمرین مشترک بسیار دقیق انجام دهند. این، به یمن توانایی [ترامپ] برای ایجاد این ائتلاف و جلب حمایت فرانسه و بریتانیا برای این عمل امکان‌پذیر شده است.»

مشخص نیست که آیا عملیات مشترک آمریکا، بریتانیا و فرانسه در سوریه برای جلوگیری از وقوع مجدد یک حمله شیمیایی، می‌تواند به حل مشکل ترامپ با توافق اتمی ایران کمک کند یا خیر. بسیاری از مقام‌های پیشین آمریکا که بر سر مسئلهٔ اتمی ایران کار می‌کردند، گفتند که اگر ترامپ می‌خواست تا توافق را نگه دارد، راهکارهایی وجود داشت. اما آنان قید کردند که انتصاب افراد مخالف قرارداد اتمی مانند جان بولتون در سمت مشاور امنیت ملی و گزینش مایک پمپئو، مدیر پیشین سی‌آی‌ای برای تصدی مقام وزارت خارجه، یک خبر بد برای کسانی بود که باور دارند حفظ توافق اتمی سال ۲۰۱۵ با ایران، به نفع ایالات متحده آمریکاست.

ایلان گلدنبرگ، مقام پیشین پنتاگون و وزارت کشور، که در موارد مربوط به خاورمیانه کار کرده است، به المانیتور گفت: «بی‌شک امکان مصالحه وجود دارد اما من از برخی مقام‌های دولت شنیده‌ام که شانس توافق کاهش یافته است.» گلدنبرگ که اکنون با مرکزی برای امنیت آمریکای نوین کار می‌کند، گفت: «برداشت من این است که آن‌ها مذاکرات [میان آمریکا و سه کشور اروپایی] را پیش گرفته بودند و کار به خوبی در حال پیشروی بود. پس از آن، رئیس‌جمهور به آنان گفت که باید موضعی سرسختانه‌تر اتخاذ کنند. همین امر، کار را دشوارتر کرد. مضاف بر این، [انتصاب] پمپئو و بولتون… نیز به نگرانی‌ها و بدبینی‌ها افزوده است.»

گلدنبرگ می‌گوید دشوار است که بگوییم آیا همکاری در مقابله با سلاح‌های شیمیایی سوریه به ایجاد حسن همکاری برای رسیدن به یک تفاهم در برابر ایران کمک خواهد کرد یا خیر؛ و این به خلق‌وخوی ترامپ ربط دارد.

گلدنبرگ گفت: «قطعاً ضرر که ندارد؛ اما نمی‌توانم بگویم آیا کمک‌کننده است یا خیر. ترامپ خیلی متلون المزاج است. شما نمی‌توانید مطمئن باشید.»

گلدنبرگ پیش‌بینی کرد که دولت ترامپ ممکن است روز ۱۲ مه تصمیم خود را معلق نگه دارد تا فشار بیشتری بر اروپایی‌ها بیاورد که توافق سختگیرانه‌تری حاصل آن باشد.

ریچارد نفیو، عضو پیشین نمایندگان آمریکا در مذاکرات اتمی با ایران، گفت که او نیز نسبت به این که همکاری ترامپ با اروپایی‌ها در حمله به سوریه بتواند او را در موارد دیگر نیز ملزم کند، مانند تجارت و مسئله‌ ایران، بدبین است.

نفیو که اکنون با دانشگاه کلمبیاست، به المانیتور گفت: «در مورد سوریه، ما داریم بزرگ‌نمایی می‌کنیم.» او گفت که آمریکا و سه کشور اروپایی «پیشرفت واقعی داشته‌اند و واژگانی هستند که موضع ترامپ را نرم‌تر و نگاه اروپایی‌ها را سخت‌گیرانه‌تر نشان می‌دهند. اما این نیازمند حرکت از هر دو سو است. من بدبین هستم. ما این بازی را پیشتر نیز دیده‌ایم.»

ژرار آرو، سفیر فرانسه در آمریکا، روز ۱۲ آوریل در توییتر نوشت: «فرانسه، آلمان و بریتانیا طرح‌های استخوانداری را ارائه کردند که به نگرانی‌های مشترک ما دربارهٔ فعالیت‌های ایران پاسخ می‌دهد، در حالی که توافق با ایران را نگه می‌دارد.»

داریل کیمبال، مدیر اجرایی انجمن کنترل سلاح، گفت که ترامپ باید جواب مثبت را از متحدان اروپایی خود قبول کند؛ متحدانی که تلاش بسیاری کردند تا به نگرانی‌های او در مورد برجام پاسخ گویند.

کیمبال گفت: «همکاری اخیر آمریکا، بریتانیا و فرانسه در پاسخ به استفادهٔ سوریه [از سلاح شیمیایی] باید اعتماد دولت ترامپ را به تعهد شرکای اروپایی‌مان برای حل چالش‌های دیگر خاورمیانه نیز برانگیزد. این امر نیازمند آن است که واشینگتن با متحدان اروپایی‌مان برای حفظ برجام همکاری کند.»

Found in: Iran Deal
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept