رفتن به محتوای اصلی

شعله‌های جنگ و امید آوارگان برای بازگشت به حلب

بیش از یک سال از زندگی هزاران تن در اردوگاه آوارگان شمال حلب می‌گذرد و آنان در سایهٔ جنگ میان ارتش آزاد و نیروهای دموکراتیک سوریه، به بازگشت امید بسته‌اند.
People ride motorcycles amidst the rubble of damaged buildings in the northern Syrian town of al-Bab, Syria, February 28, 2017. REUTERS/Khalil Ashawi - RTS10UG7

سوریه، استان شمالی حلب - حدود یک سال و نیم است که عبدالله هلال خانه‌اش را در تل رفعت،‌ واقع در ۲۵ مایلی شمال شهر حلب، ترک کرده است. هلال و خانواده‌اش دو روز پیش از آنکه شهر در فوریه سال ۲۰۱۶ به دست نیروهای دموکراتیک سوریه بیافتد، آن را ترک کردند.

در طول نبرد، نیروهای دموکراتیک سوریه -شامل رزمندگان کرد- شرکت داشتند و روس‌ها صدها حمله هوایی را در حمایت از آنان در تل رفعت انجام دادند. مناطق دیگری نیز به دست شورشیان مورد حمایت ترکیه در ارتش آزاد سوریه افتادند و در این میان، هزاران تن از غیر نظامیان از شهرها و روستاهای‌شان جابه‌جا شدند.

به دلیل بمباران هوایی سنگین روسیه و آتش توپخانهٔ نیروهای دموکراتیک سوریه، هلال، پدر چهار فرزند، مجبور شده بود تا خانه‌اش را ترک کند.

او در مصاحبه‌ای با المانیتور که در اردوگاه آوارگان السلامه، نزدیک مرز ترکیه و سوریه انجام شد، گفت: «من از مرگ یا جراحت نمی‌ترسیدم. برای فرزندانم نگران بودم. هنوز به یاد می‌آورم روزی را که از تل رفعت گریختیم. از ترس شدید نتوانستیم وسائل ضروری‌مان را همراه آوریم. من می‌خواستم وسائل را جمع کنم اما فرزندانم گریه می‌کردند که عجله کنم زیرا یک هواپیمایی جنگی بالای سرمان پرواز می‌کرد.»

هلال با وجود آفتاب سوزان و شرایط اسفبار اردوگاه که ساکنان آنرا به یاد جهنم می‌اندازد، هنوز نمی‌خواهد چادر کوچک خود را ترک کند؛ اما امیدوار است که شرایط به زودی تغییر کند.

او می‌گوید: «حس می‌کنم که به زودی به خانه باز خواهیم گشت. ما رنج بسیاری را در اردوگاه السلامه متحمل شدیم. آب آشامیدنی و برق این‌جا وجود ندارد و هیچ راهی نیست که کار کنی و زندگی شایسته‌ای داشته باشی. ما تحقیرهای بسیاری را در طول آوارگی‌مان تجریه کردیم. بس است! می‌خواهیم به خانه بازگردیم.»

بیش از ۱۰۰ هزار نفر در شمال استان حلب که از شهرها و روستاهایشان آواره شدهاند، در کمپ‌های السلامه، الایمان و سجو به سر می‌برند. آنان مصمم هستند که به خانه‌های‌شان بازگردند و امیدوارند که این روز زودتر فرا برسد. امید آن‌ها در پی وقایع اخیر در جبهه‌های حلب، درگیری گاه و بیگاه میان نیروهای سوریه دموکراتیک و ارتش آزاد و تبادل آتش و خمپاره، افزایش یافته است. ارتش ترکیه نیروهایش را به نزدیکی مرز آورده تا تل رفعت و شهرهای مجاورش را از نیروهای سوریه دموکراتیک بگیرد.

ابراهیم محمد، ساکن شهر شیخ هلال در نزدیکی تل رفعت، به المانیتور گفت: «من و خانواده‌ام نمی‌توانیم به روستای‌مان بازگردیم؛ مگر آن‌که روستا از دست نیروهای دموکراتیک سوریه پس گرفته شود. آن روستا اکنون مانند تل رفعت، شیخ عیسی، حربل و سایر روستاها، خالی از سکنه است و مردم نمی‌توانند به آن‌ها بازگردند. کمتر از ۱۰ درصد از مردم در مناطقی که به دست نیروهای

 دموکراتیک سوریه افتاده است، توانسته‌اند به شهرهایی چون کفرنایا و دیر جمال بازگردند. سایر آن‌ها در کمپ مانده‌اند.»

تلاش‌های متعدد برای مذاکرات با حمایت ائتلاف به رهبری آمریکا، میان ارتش آزاد و نیروهای دموکراتیک سوریه، برای خروج امن نیروهای سوریه دموکراتیک از تل رفعت و شهرهای اطراف، صورت گرفته است. با این حال، نیروهای ارتش آزاد می‌گویند که نیروهای دموکراتیک سوریه، علی‌رغم توصیهٔ ائتلاف، برای خروج جدیت ندارند. شورای نظامی تل رفعت اعلام کرد که مذاکرات به شکست انجامیده و گزینهٔ نظامی تنها راه است. از آن زمان، تنش میان ارتش آزاد و نیروهای دموکراتیک سوریه در جبهه‌های شمال حلب بالا گرفته است.

در همین میان، یک گروه تازه تشکیل‌شده از شورشیان سوری مورد حمایت ترکیه با نام «اهل دیار»، وارد صحنه شده است.

عبدالغنی شوبک، سخن‌گوی رسمی اتاق عملیات اهل دیار، به المانیتور گفت: «ما تلاش بسیار کردیم تا به یک راه حل صلح‌آمیز با نیروهای سوریه دموکراتیک برسیم تا با مذاکره از خون‌ریزی جلوگیری شود و به ۱۰۰ هزار آواره کمک کنیم تا بازگردند. اما نیروهای سوریه دموکراتیک، تلاش‌ها برای صلح را ناکام گذاشتند. این حق هزاران آواره است که علیه اشغال‌گران سرزمین‌شان قیام کنند. حق آزاد کردن سرزمین یک حق بین‌المللی است.»

او افزود: «اهل دیار شامل اتاق‌های عملیات مردمی است و به ارتش آزاد وابستگی ندارد. اهل دیار، یک جنبش آزادسازی مردمی است که از ساکنان کمپ‌های مخالف نیروهای دموکراتیک سوریه تشکیل شده است. اعضای این اتاق عملیات نیز می‌خواهند تا به عنوان آخرین گزینهٔ باقی‌مانده، شهرها و روستاهای اشغال‌شده را آزاد کنند.»

از اوائل ماه جولای، طبل‌های جنگ میان نیروهای دموکراتیک سوریه و ارتش آزاد مورد حمایت ترکیه در شمال حلب، طنین بیشتری گرفته‌اند. روز چهارم جولای، یگان‌های مدافع خلق متشکل از کردها که بخش مهمی از نیروهای دموکراتیک سوریه را تشکیل می‌دهند، از مردم مناطق تحت کنترل خود خواستند تا به خیابان‌ها بیایند و علیه حملات به یگانهای مدافع خلق، اعتراض کنند. صالح مسلم، یکی از رؤسای حزب اتحاد دموکراتیک، گروهی ملی‌گرا و مورد حمایت آمریکا، روز پنجم جولای هشدار داد که در صورت حمله، نواحی شمال حلب و عفرین به ارتش رژیم بشار اسد تحویل داده خواهد شد.

همچنین در روز هفتم جولای، تظاهرات در مناطق تحت کنترل ارتش آزاد انجام شد که شرکت‌کنندگان در آن خواستار بیرون راندن نیروهای دموکراتیک سوریه بودند. در روز نهم جولای نیز تظاهراتی در شهر مارع برگزار و در آن از ارتش آزاد خواسته شد تا مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه را آزاد کند.