رفتن به محتوای اصلی

اوباما: طرحی برای سرنگونی اسد در دست نیست

اوباما در حال حاضر به تغییر رژیم در سوریه "نه" می گوید؛ دارک از آتش بس در حلب، علیرغم اختلاف نظر ها، حمایت می کند؛ مخالفین سوری مواضع خود را در جنوب حفظ می کنند؛ ترس اسرائیلی ها و فلسطینیان از وقوع یک جنگ مذهبی، آیا مصر در شرف پیروزی بر گروه هائی است که با دولت اسلامی در ارتباطند؟
U.S. President Barack Obama speaks at a news conference at the end of the G20 Leaders Summit in Brisbane November 16, 2014. Obama said on Sunday that Russia would remain isolated by the international community if President Vladimir Putin continued to violate international law and treaties aimed at ending the conflict in Ukraine. REUTERS/Jason Reed (AUSTRALIA - Tags: POLITICS BUSINESS) - RTR4EB4N

روز ۱۶ نوامبر پرزیدنت اوباما که برای شرکت در نشست G20 در استرالیا به سر می برد در جمع  خبرنگاران تغییر سیاست آمریکا در سوریه ردّ کرده و گفت: "ما یک بازنگری جامع در مورد سوریه نداشته ایم (بلکه) هر هفته اقدامات خود را مورد بررسی قرار می دهیم." این موضوع به کارزار نظامی برای غلبه بر گروه دولت اسلامی باز می گردد.

در مورد نقش اسد در جنگ علیه گروه دولت اسلامی (داعش) و نیز گذار سیاسی در سوریه اوباما گفت: "(در حال حاضر) هیچگونه طرحی برای ورود به نوعی اتحاد با اسد نیست. او در آن کشور از اعتباری برخوردار نیست. اینک، ما به دنبال یک راه حل سیاسی هستیم که نهایتا همه گروه ها اعم از علویان، سنی ها، مسیحیان را در بر بگیرد. و بالاخره زمانی باید مردم سوریه و نیز بازیگران منطقه ای مانند ایران و ترکیه، و حامیان اسد مانند روسیه باید در یک گفتگوی سیاسی درگیر شوند. و این طبیعت دیپلماسی در همه زمان ها و به خصوص در این زمان است که شما مجبور می شوید که با کسانی که دوست ندارید و با رژیم هائی که دوست ندارید وارد گفتگو شوید. اما ما هنوز به آن مرحله نزدیک هم نشده ایم."

وقتی از وی مشخصا سئوال شد که آیا او، در چارچوب طرح گذار سیاسی، در حال رایزنی برای سرنگونی اسد است اوباما به سادگی پاسخ داد "خیر".

سخنان روشن اوباما در تضاد با موضع گیری جان کری بود که روز بعد صورت گرفت. وی به طور غیر معمول عنوان نمود که حکومت سوریه و گروه دولت اسلامی در حقیقت "وابسته به یکدیگرند" چرا که به دشمنی با یکدیگر (برای بقاء) نیاز دارند. او اضافه کرد که آمریکا باید یک "مرکزیت معتدل" را در سوریه ایجاد کند.

سخنان کری در حالی بیان می شود که بنا به گزارش خالد عطاالله ارتش سوریه این ماه مناطق اطراف حوزه گازی الشاعر را طی نبرد سنگینی از دست گروه دولت اسلامی بیرون آورد.

باید در صحبت هائی که حتی تلویحا خبر از رابطه بین اسد و گروه دولت اسلامی می دهد کاملا جانب احتیاط را رعایت کرد. در غیر این صورت ممکن است به همان راهی قدم بگذاریم که دولت جورج بوش گذاشت و صدام حسین را به القاعده نسبت داد چیزی که امروز ما می دانیم بر پایه مدارک بی اعتبار ساخته شده بود. گزارش کمیته دائمی اطلاعات سنا اتهامات مربوط به وجود رابطه بین رژیم صدام و القاعده را مردود اعلام کرد.  

رویکرد روشن اوباما باید فعلا بحث در مورد سیاست آمریکا نسبت به سوریه را متوقف کند. اشاره وی به نقش ایران در گذار سیاسی در سوریه باید مورد تاکید قرار گیرد.

المانیتور هفته پیش در همین ستون نوشت: " نظر ایران در مورد بقای اسد الزاما غیر قابل تغییر نیست. طرح چهار ماده ای ایران برای سوریه شامل تمرکز زدائی قدرت از دست رئیس جمهور است. مقامات ایرانی در پیام های خصوصی می گویند اینگونه هم نیست که نتوان دست به ترکیب اسد زد اما این امر شرایط مناسبی را می طلبد. از طرفی برای اینکه مذاکره در این خصوص به نتیجه برسد باید روح همکاری و نه مقابله بر گفتگو ها حاکم باشد. در غیر این صورت ایران بر مواضعش خواهد ایستاد و جنگ ادامه پیدا خواهد کرد."

حلب در مورد آتش بس یکپارچه نیست

جنگ بی امان میان حکومت سوریه و نیرو های مخالف، مردم حلب را به این نتیجه رسانده که جنگ، راه حل پایان دادن به وضعیت اسفبار حلب نیست.

ادوارد دارک از حلب می نویسد که پیشنهاد فرستاده ویژه سازمان ملل، استفان دمیستورا، در مورد توقف درگیری ها، اینک بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می رسد. وی می نویسد:

"اگر چه در شهر عقاید نسبت به پیشنهاد مبهم آتش بس متفاوت است اما حمایت گسترده ای از برخوردار شدن از یک فرجه دائمی یا موقت برای رهائی از سختی ها و خطرات جنگ وجود دارد. حلب شهری است که بطور دائم توسط دو اردوگاهی که با یکدیگر در حال جنگند بمباران می شود. این شهر از کمبود نیاز های اولیه به نحوی مزمن رنج می برد. زیر ساخت هایش فرو ریخته و بی قانونی و بی نظمی حاکم است. این مشکلات به خصوص در بخش تحت تسلط نیرو های شورشی بیشتر به چشم می خورد."

مخالفین سوری به موفقیت هائی در جنوب دست یافته اند

نیرو های اپوزیسیون سوری می گویند که موفقیت های آنان در جنوب به غرب نشان می دهد که نیرو های معتدل و موثر چگونه قادرند با حمایت غرب از خود دفاع کرده و حتی به موفقیت هائی فراتر از آن دست یابند.

مصطفی الحاج از دمشق گزارش می کند: "جبهه جنوبی خطرناکترین جبهه برای دمشق است. در تمامی جنگ هائی که در جنوب پایتخت، و به سمت شرق در غوطه، در جریان است هدف رژیم این است که دمشق را به عنوان مرکز قدرت حفظ کند و به این وسیله نشان دهد که کنترل مرکز سوریه را دست دارد. بدون دمشق رژیم چیزی بیش از یکی از جناح های مسلح موجود نخواهد بود. از اینرو کنترل مناطق جنوبی توسط شورشیان می تواند به عنوان عامل فشار بر روی رژیم محسوب شود که در حال حاضر از پیروزی هایش در شمال و شرق غوطه خرسند است."  

اسرائیلی ها و فلسطینیان در هراس از وقوع جنگ مذهبی

اکیوا الدار می نویسد که به قتل رسیدن چهار نیایشگر در یک کنیسه یهودیان در روز ۱۸ نوامبر نشانه منحوس رادیکالیزه شدن مناقشه اسرائیلی ها و فلسطینیان است. وی می نویسد: "حوادث روز های اخیر در اورشلیم (بیت المقدس) گواهی است بر اینکه رقابت های قبیله ای و منافع سیاسی که خلاء ناشی از دیپلماسی را پر کرده و به تمام ارکان هر دو جامعه (اسرائیلی و فلسطینی) نفوذ کرده توسط احساسات شدید مذهبی و ناسیونالیستی تشدید شده است."

کشتار در کنیسه یهودیان، که توسط سازمان حماس و جهاد اسلامی مورد استقبال قرار گرفت، یک روز پس از آن رخ داد که جسد حلق آویز شده یک راننده اتوبوس فلسطینی در اورشلیم کشف شد. اگر چه بنا به گزارش هاآرتص پزشکان قانونی فلسطینی و اسرائیلی هر دو اعلام کرده اند که مرگ راننده مزبور بطور قطع ناشی از خودکشی بوده است اما حادثه مزبور باعث بروز شایعات حتی در رسانه های فلسطینی شد مبنی بر اینکه مسبب مرگ راننده فلسطینی مهاجمین یهودی بوده اند.

طبق گزارش های مختلف المانیتور توسط الدار، احمد ملهم، داوود کتائب و مزال معلم، تشدید تشنج در اورشلیم ترس از بروز یک جنگ مذهبی، انتفاضه سوم، و یا تقسیم اورشلیم را دامن زده است.

وقایع اخیر باعث گردیده که اسرائیل در برخورد خود با محمود عباس نیز بازنگری به عمل آورد. بن کسپیت می نویسد که جناح راست اسرائیل، از جمله بنیامین نتانیاهو، عباس را مسئول دامن زدن به خشونت ها در اورشلیم می دانند. اما جناح چپ میانه به دفاع از عباس برخاسته است. کسپیت چنین نتیجه گیری می کند: "یک بررسی عمیق نتایج عجیبی به دست می دهد. از دید فنی حق با هر دو طرف است. روسای سازمان های اطلاعاتی اسرائیل که معتقدند که عباس نقش بازدارنده را در وقوع حملات تروریستی داشته درست می گویند. اما سیاستمداران اسرائیلی نیز که به نقش تشکیلات خودگردان فلسطینی در تحریک (خشونت) ها اشاره می کنند نیز چندان بی ربط نمی گویند."

به گزارش عدنان ابو عامر، عباس نیز باید با بحرانی که بر اثر وضعیت ناگوار در غزه بین او و حماس، بر سر توافق بین تشکیلات خودگردان و سازمان حماس بوجود آمده به مقابله برخیزد.

کسپیت از قول یک مقام عالیرتبه کمیته روابط خارجی و دفاع مجلس اسرائیل می نویسد: "اگر ما هم چنان به محمود عباس حمله کنیم بزودی جای خالی وی را احساس خواهیم کرد."

آیا مصر در شرف پیروزی بر گروه هائی است که با دولت اسلامی در ارتباطند؟

با اعلام وفاداری به گروه دولت اسلامی توسط گروه انصار بیت المقدس، که اینک با نام "ولایت سینا" خود را معرفی می کنند، اینگونه برداشت می شود که این حرکت نشانه ضعف گروه مزبور در مقابله با نیرو های امنیتی مصر است.

یکی از بنیان گذاران جماعت اسلامی مصر، سازمانی که به دنبال برپائی حکومت اسلامی از طرق غیر خشونت آمیز است، به رامی جلال گفته است: "اعلام اتحاد با گروه دولت اسلامی توسط انصار بیت المقدس، در این مقطع زمانی، نشانگر درخواست یاری این گروه از داعش پس از مسدود شدن همه راه ها بر گروه مزبور در پی حمله به پایگاه نظامی کرم القوادیس است."

با این حال گزارشگر المانیتور در سینا اعلام وفاداری ولایت سینا را به داعش نشانه تشدید بحران در سینا و زیر سئوال بردن ادعای عبدالفتاح السیسی در خصوص امنیت بیشتر در کشور می بیند.

سلطان سعود القاسمی می نویسد که به دلیل شرایط خطرناک امنیتی در سینا زمان آن فرا رسیده که مصر و قطر روابط خود را ترمیم کنند. وی می نویسد: "آشتی سیاسی که عمرو موسی به آن اشاره کرده ممکن است برای مقابله با چالش هائی که مصر با آن روبروست، از مبارزه با تروریسم گرفته تا از میان بردن فقر، ضروری باشد."

 

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Already a Member? Sign in

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial