اظهارات مقامهای ارشد عراقی پس از فتح موصل و ارزیابی کنونی آژانسهای اطلاعاتی غربی، بیانگر آن است که فروپاشی خلافت گروه دولت اسلامی، قریب الوقوع است. با آنکه برخی منابع اطلاعاتی میگویند سقوط رقه زمانبر است، این اتفاق سرانجام خواهد داد؛ یعنی جنگجویانِ جان به در بُردهٔ داعش، تلاش خواهند کرد که در نواحی دورتر پناه بگیرند تا به صادرات جهاد خود، بهویژه علیه اهداف غربی در اروپا و آمریکا ادامه دهند.
با توجه به شرایط کنونی، بازیگران مختلف در عرصهٔ خاورمیانه، خود را برای «روز بعد از داعش» آماده میکنند؛ برای زمانی که این گروه دیگر حضور فیزیکی در منطقه نداشته باشد. این زمان ممکن است در یکی دو سال آینده فرا برسد. به بیان دیگر، تا چشم به هم بزنند، آن روز را پیش چشم خود خواهند دید.
یک مقام ارشد اسرائیلی که با جبهههای شمال مرتبط است، با شرط محرمانهماندن نامش به المانیتور گفت: «خاورمیانهٔ جدید، مکانی غریب است. روزهایی که میشد مسائل را به طور سیاه و سفید دید، گروهها را میشد به متحد و دشمن تقسیم کرد، دیگر گذشته است. بسیاری از بازیگران اکنون هر دو ویژگی را دارند. همه چیز به نوع نگاه، صحنهٔ خاص رویارویی و منافع در آن لحظهٔ بخصوص، بستگی دارد.»
این مقام پیش از همه، به حزبالله، ایران، روسیه و ارتش لبنان ارجاع داد. اسرائیل نسبت به دیدگاه آمریکا در قبال ارتش لبنان و کمکهای تسلیحاتی به آن، نگران است. او گفت: «ایالات متحده میبیند که ارتش لبنان چگونه در نواحی شمال کشور میجنگند و این امر آنها را به نیرویی مثبت -یا به بیان دیگر، ضد داعش- تبدیل میکند. اما این یک توهم است زیرا ارتش لبنان بیشتر و بیشتر با حزب الله تعریف میشود و اسلحهای که آمریکاییها به ارتش لبنان در شمال میدهند، میتواند به دست حزب الله و ارتش در جنوب بیافتد؛ جایی که این سلاحها میتوانند علیه ما به کار گرفته شوند.»
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.