رفتن به محتوای اصلی

اردوغان رویکرد دولت ترامپ نسبت به کردهای سوریه را می‌آزماید

پس از حملات هوایی، روابط بین ایالات متحده و ترکیه تیره‌تر می‌شود؛ افزایش حضور نظامی روسیه در سوریه
A helicopter carrying U.S. military officials arrive at the headquarters of the Kurdish fighters from the People's Protection Units (YPG) that was hit by Turkish airstrikes in Mount Karachok near Malikiya, Syria April 25, 2017. REUTERS/Rodi Said - RTS13T7T

آیا ایالات متحده در برنامه‌هایش برای رقه بازنگری می‌کند؟

در ماه مه ۲۰۱۶، این سوال را مطرح کردیم که با توجه به حمایت ایالات متحده از یگان‌های مدافع خلق (YPG) کردهای سوریه، این کشور تا چه زمانی می‌تواند همپیمانی ظاهریاش با ترکیه را حفظ کند.

اما پس از حملات هوایی ترکیه به یگان‌های مدافع خلق در شمال سوریه و حزب کارگران کردستان در منطقه سنجار عراق در تاریخ ۲۵ آوریل ممکن است واقعیت روابط از ظاهر آن پیشی بگیرد.

به گفته یکی از سخنگویان پنتاگون، مرکز عملیات مشترک هوایی کم از یک ساعت پیش از عملیات از آن مطلع شد، "این قطعا همکاری‌ای که از یک هم پیمان و شریک در جنگ علیه (دولت اسلامی) انتظار می‌رود نیست." حمله هوایی ترکیه باعث کشته شدن ۲۰ رزمنده یگان‌های مدافع خلق شد و همچنین به اشتباه جان پنج یا شش پیشمرگه در کردستان عراق را نیز گرفت. پیشمرگه‌های عراقی به دولت اقلیم کردستان عراق که به آنکارا نزدیک است وابسته هستند.

به نوشته متین گورجان، "به نظر می‌رسد مقاصد نامشخص آنکارا باعث ایجاد شرایطی شده‌است که جدی بودن آمریکا در همکاری با گروه‌های مسلح کرد سوری در عراق و سوریه که به حزب کارگران کردستان وابسته هستند را می‌سنجد. آنکارا می‌خواست پیش از ملاقات روز ۱۶ مه بین اردوغان و ترامپ، شرایط را محک بزند. بر اساس اینکه ایالات متحده چه واکنشی به حمله ترکیه نشان می‌دهد،‌ این کشور خواسته اش از این دیدار را تعیین می‌کند."

به گفته آمبرین زمان، آنچه ممکن است باعث جرات پیدا کردن اردوغان شده باشد، گفتگوی تلفنی روز ۱۷ آوریل او با ترامپ است. به نوشته او، "گفته می‌شود بسیاری از مقامات دولت ترامپ، از جمله وزیر امور خارجه رکس تیلرسون که در هنگام تماس تلفنی ترامپ با اردوغان در اتاق حضور داشت، با اعطای چک سفید امضاء به رئیس جمهور ترکیه مخالف بوده‌اند. به خصوص از آن جهت که بسیاری از ناظران بین المللی معتقد بودند مسائل ناعادی‌ای در این میان ابهام ایجاد کرده‌اند. اکثر مقامات دولت بر این مسئله توافق داشتند که موافقت ترامپ با این اقدام جنجالی می‌تواند در ازای گرفتن قول همکاری در موارد مهمتر، مشخصا در سوریه، اعلام شود.  این فرصت از بین رفت و قرار است ترامپ روز ۱۶ مه از اردوغان در واشنگتن استقبال کند. پس از حملات هوایی امروز (۲۵ آوریل) اوضاع تیره تر به نظر می‌رسد و مقامات دولت آمریکا و کردهای سوریه برای محکوم کردن اقدام ترکیه فشار بیشتری روی کاخ سفید اعمال می‌کنند."

کردهای سوریه پشنهاد ایجاد منطقه پرواز ممنوع را کرده‌اند که می‌تواند عملیات ایالات متحده در سوریه و روابط این کشور با ترکیه به صورت کلی را پیچیده تر کند. زمان در ادامه می‌نویسد،‌ "در نمایشی از همبستگی نیروهای آمریکایی مستقر در شمال سوریه اثرات باقیمانده از حمله ترکیه را شناسایی کردند ولی این امر برای راضی کردن کردهای نگران از حملات آینده ترکیه کافی نخواهد بود. ...ایالات متحده به شکل نامطمئن و زیرکانه‌ای تلاش کرده ترکیه را راضی نگه دارد. ترکیه متحد مهم آمریکا در ناتو است و پایگاه هوایی اینجرلیک که برای عملیات‌های هوایی آمریکا در منطقه بسیار حیاتی است در این کشور واقع است. آمریکا تلاش کرده همزمان با راضی نگه داشتن ترکیه هم پیمانی‌اش با کردهای سوریه را نیز حفظ کند. واشنگتن اقداماتش را اینگونه توجیه می‌کند که با وجود اینکه حزب کارگران کردستان جز گروه‌های تروریستی در لیست آمریکاست، یگان‌های مدافع خلق در این لیست قرار ندارد. به همین خاطر ایالات متحده می‌تواند به رساندن سلاح به یگان‌های مدافع خلق ادامه دهد و همزمان به ترکیه برای مقابله با PKK کمک اطلاعاتی بکند. ترکیه می‌گوید به اندازه کافی با حقه‌های ایالات متحده روبرو بوده است و تهدید کرده که امور را در دست خودش خواهد گرفت."

ایالات متحده در معرض این خطر قرار دارد که ترکیه، متحد عضو ناتوی این کشور به خاطر اتکا به نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) از آمریکا ناراضی است. نیروهای دموکراتیک سوریه که اکثر اعضای آن اعضای یگان‌های مدافع خلق هستند متحد آمریکا در کارزار نظامی‌اش برای بیرون راندن دولت اسلامی از رقه است.

پنتاگون در شراکتش با یگان‌های مدافع خلق قصد جهت گیری عامدانه در درگیری به ظاهر بی پایان ترکیه با حزب کارگران کردستان که از دید هر دو کشور گروهی تروریستی است ندارد. به گزارش باربارا اسلاوین، علیرغم مخالفت ترکیه با یگان‌های مدافع خلق، ژنرال تری ولف، معاون نماینده ویژه رئیس جمهور در ائتلاف جهانی علیه دولت اسلامی ، "اعلام کرده که هیچ گروه دیگری که بتواند در حمله آمریکا به رقه، که باعث می‌شود این شهر دیگر پایگاهی برای طراحی حملات تروریستی در ایالات متحده و اروپا نباشد، کمک این کشور باشد وجود ندارد."

در مقابل، به گفته فهیم تاستکین، نیروهای هم پیمان ترکیه در مقاطع مختلف به عنوان "نیروهایی که بی دلیل و برنامه آتش می‌گشایند و به شدت بی نظم، آموزش ندیده و بی تجربه هستند" برآورد شده‌اند. مهمترین آنها گروه سلفی احرار الشام است که گاهی متحد جبهه فتح شام بوده و گاهی نبوده است. جبهه فتح شام، پیش از این به نام جبهه النصره شناخته می‌شد و متحد القاعده در سوریه است.

کم ضررترین سناریو به روابط خوب مسکو و دمشق متکی است. همانطور که زمان در یادداشتی که ماه گذشته منتشر کرد گفت،‌"با وجود اینکه ایالات متحده تمایلی به همکاری مستقیم با رژیم سوریه ندارد، هر گونه کمکی در فتح رقه برایش خوشایند خواهد بود و همانطور که تحولات اخیر در منبیج نشان می‌دهد، با صحنه آرایی روسیه نیروهای دموکراتیک سوریه و رژیم می‌توانند در صورت نیاز با هم کار کنند. این شرایط آنقدرها هم برای ترکیه بد نیست چرا که آنکارا گزینه دیگر، یعنی تعمیق در همکاری و هم پیمانی بین آمریکایی‌ها و کردها را بزرگترین تهدید برای خود میداند."

 

روسیه حضور نظامی‌اش در سوریه را گسترش می‌دهد

به گزارش آنتون مارداسوف، "حضور نظامی روسیه در سوریه فراتر از پایگاه هوایی حمیمیم و پایگاه دریایی طرطوس است."

مارداسوف جزئیانی از حضور نظامی عظیم و رو به گسترش روسیه در سوریه ارائه می‌کند. به نوشته او، " پایگاه هوایی کویرس در حلب، که در نوامبر ۲۰۱۵ توسط ارتش سوریه بازپس گرفته شد و در ماه مارس ۲۰۱۷ به طور کامل بازگشایی شد زیر رادار روسیه است. در اوایل ژانویه ۲۰۱۶ شایعاتی درباره حضور نظامی بیشتر روسیه در فرودگاه و اعزام نیروهای دفاعی هوایی منتشر شد. این گزارش‌ها در ماه ژوئیه ۲۰۱۶ به واقعیت پیوستند. در آن مقطع مقایسه عکس‌های ماهواره‌ای از محل که  در سال‌های مختلف گرفته شده‌بودند به تحلیلگران هم مناطق آماده شده برای نصب پرتاب کننده های موشک‌های اس ۲۰۰ و پرتاب کننده های نصب شده در شمال غرب پایگاه را نشان داد."

به نوشته مارداسوف،‌ "حضور واحدهای توپخانه‌ای، نیروهای عملیاتی ویژه، پلیس نظامی و رزمندگان گروه نظامی خصوصی واگنر روسیه در استان‌های دیگر نشان دهنده این نیست که این نیروهای همواره در یک نقطه مستقر هستند. متخصصین نظامی روس برای مقاصد تاکتیکی در نبردها حضور دارند و در بیشتر موارد نیروی جذب شده را تعلیم می‌دهند و سربازان سپاه پنجم ارتش سوریه را دوباره تعلیم می‌دهند. آنها همچنین کمک‌های بشردوستانه به مردم می‌رسانند و با گروه‌های اپوزیسوین گفتگو می‌کنند. به گفته منابع المانیتور، از زمانیکه بین کردها و نیروهای طرفدار رژیم در آگوست ۲۰۱۶ درگیری رخ داد، نیروهای روسیه نقش حافظ صلح بین این دو طرف را داشته‌اند. از آن زمان مسکو ماموریت شناسایی در قامیشلی را بر عهده گرفته است. نیروهای دفاعی هوافضای روسیه و توان‌شان در رسانه‌ها به جزئیات مورد بحث قرار گرفته‌اند ولی فعالیت‌های هلیکوپتری در پایگاه‌های هوایی کویرس، شعیرات و تیاس از دید همگان مخفی مانده اند. وظیفه واحدهای هلیکوپتری شامل مراقبت از پایگاه هوایی حمیمم  و پشتیبانی از نیروهای روسیه و نیروهای طرفدار دولت سوریه در نبردشان با دولت اسلام می‌شود."