در شهر نفت‌خیز بصره، واقع در جنوب عراق، گروه‌های قاچاق مواد مخدر در حال قدرت‌گرفتن هستند. در چند نقطه از مرز، مواد مخدر از ایران برای مصرف در بصره یا قاچاق به شهر‌های دیگر عراق، وارد این کشور می‌شوند.

روز چهارم اکتبر، نیروهای دایرهٔ مبارزه با مواد مخدر در پلیس بصره، یک قاچاقچی را دستگیر کردند. با این حال، مقامات نمی‌توانند به گروه‌های اصلی مواد مخدر دست نزدیک شوند زیرا نیروهای پلیس محلی نه توان لازم و نه ارادهٔ انجام این کار را دارند و تنها مصرف‌کنندگان و خرده‌فروشان را بازداشت می‌کنند.

قاچاق مواد مخدر با چندین معضل دیگر مانند درگیری مسلحانه میان گروه‌های قاچاقچی، قتل، آدم‌ربایی و سرقت مسلحانه مرتبط است. برای مثال، روز هشتم اکتبر، پلیس بصره گزارش داد که در نتیجهٔ درگیری مسلحانه میان دو گروه از قاچاقچی‌ها، یک مرد جوان کشته و مرد دیگری زخمی شده است. روز ۱۷ اکتبر، پلیس بصره دو قاچاقچی را با میزان قابل توجهی ماری‌جوانا و سه قبضه سلاح گرم بازداشت کرد.

پیشتر در ۲۵ آگست، عبدالکریم المیاحی، رئیس پلیس بصره، در یک کنفرانس خبر گفت: «مصرف مواد مخدر در سال ۲۰۱۶ به شدت افزایش یافته است و نیاز به کنترل مرزهای استان بصره داریم تا از ورود مواد جلوگیری کنیم.» آن‌چه در ابتدا یک مسئلهٔ استانی به نظر می‌رسید، با افزایش تلاش‌ها برای مبارزه با آن، تبدیل به یک اولویت ملی شد و بررسی آن در  دستور کار نشست روز سوم اکتبر کمیتهٔ امنیت و دفاع پارلمان قرار گرفت.