رفتن به محتوای اصلی

القاعده به یک قدمی اسرائیل رسیده است

گروه‌های نزدیک به القاعده در سوریه، لبنان و مصر حضور دارند و بیش از هر زمان دیگر، خطری برای امنیت اسرائیل محسوب می شوند.
Israeli soldiers ride an army jeep during a patrol along Israel's border with Lebanon near the northern village of Avivim July 3, 2013. Israel is bolstering its forces on the once-quiet frontier with Syria where it believes Lebanese Hezbollah militants are preparing for the day when they could fight Israel. Picture taken July 3, 2013. REUTERS/Baz Ratner (ISRAEL - Tags: MILITARY POLITICS) - RTX11IMI

گروه‌های وابسته به القاعده و اندیشه القاعده‌‌گرایی به تدریج و به شکل اجتناب ناپذیری در کنار اسرائیل در حال رشد هستند.  پایگاه‌ها و پناهگا‌ه‌های امن در شمال و جنوب اسرائیل در حال گسترش‌اند. رشد گروه‌های افراطی در کنار اسرائیل در تاریخ جهاد جهانی گروه‌های اسلامی بی سابقه است. نزدیک شدن گروه‌های جهادی به اسراییل همچنین می تواند به معنی تحقق رویای اسامه بن لادن و ایمن الظواهری باشد.

 هنوز هم حمله به  اسرائیل کاری دشوار برای گروه‌های جهادی محسوب می شود و  اسرائیل  قادر است از خود در برابر آنها محافظت کند، اما کار سازمان‌های ضد تروریستی برای دفاع از این کشور در برابر جهادی‌ها هر روز سخت‌تر می شود.

 حمله به اسرائیل و آزادی قدس، در گفتمان و ایدئولوژی القاعده همیشه در مرکز توجه بوده است. از ابتدای جهاد، بن لادن حمله به صهیونیست‌ها و صلیبیون را به عنوان هدف جهاد مطرح کرده بود. آزادسازی قدس شریف حتی با اهمیت‌تر از آزادسازی حرمین شریفین مطرح شده بود. بن لادن زمانی که در دفاع از اقدام ناموفق در جهت منفجر کردن هواپیمای مسافربری که به مقصد دیتروید پرواز می کرد بیانیه‌ای صادر کرد، گفت: "تا زمانی که آمریکا، اسراییل را حمایت می کند چنین حملاتی ادامه خواهد یافت". تا کنون القاعده و سازمان‌های وابسته نتوانسته‌اند به خاک اسراییل حمله کنند ولی به یهودیان یا اسراییلی ها در کنیا و تونس حمله کرده‌اند. ارض موعود یا خاک اسراییل برای گروه‌های جهادی هنوز غیر قابل دسترس مانده است.

تا دو سال پیش، بیشتر فعالیت‌های القاعده در نقاطی از جهان اسلام رخ می‌ داد که از مرزهای اسراییل و مرکز جهان اسلام (عربستان صعودی) دور بوده اند. القاعده در پاکستان، یمن، الجزایر و عراق حضور داشته ولی پیش از این در ساحل شرقی مدیترانه حضور محسوسی نداشته است.

بهار عربی جغرافیای القاعده را به شدت تغییر داده است. شاخه عراقی القاعده که با نام دولت اسلامی شام و عراق شناخته می شود در سوریه نفوذ پیدا کرده است. « جبهه النصره» شاخه سوری القاعده است که از سال ۲۰۱۲ در جنگ داخلی سوریه به عنوان یکی از طرف‌های درگیر حضور دارد. این همکاری سپس به رقابتی برای کنترل مناطق شمالی و شرقی سوریه تبدیل شده است. منابع اطلاعاتی اسراییل مدعی هستند که دو گروه دولت اسلامی عراق و شام و جبهه النصر رهبری ۴۰ هزار نیرو را بر عهده دارند. یک منبع اطلاعاتی در آمریکا تخمین می زند که نیروهای این دو گروه بالغ بر ۲۵ هزار نفر هستند. بسیاری از این نیروها، خارجی اند و اعتقاد دارند که پس از آزادسازی سوریه می توانند اورشلیم (بیت المقدس) را آزاد کنند. منابع اطلاعاتی آمریکا تخمین می زنند که  حدود هفت هزار سرباز خارجی از پنجاه کشور مختلف در نبرد علیه بشار اسد حضور دارند.

حتی از کشور کوچک لوکزامبورگ هم نیروهای جهادی راهی سوریه شده‌اند تا در این جنگ مبارزه کنند و کشته شوند.

جبهه النصر همچنین شاخه‌ای در لبنان تاسیس کرده است. این گروه با نام بریگاد عبدالله اعظم، شناخته می شود. عبدالله اعظم، از رهبران فکری جنگجویان مسلمانی بود که در افغانستان در برابر حضور نظامی اتحاد جماهیر شوروی مبارزه می کردند.

شهروندان سنی لبنان نگران تسلط حزب‌ الله بر این کشور هستند. القاعده موقعیت خوبی برای گسترش در لبنان دارد.  ایمن الظواهری در بیانیه اخیر خود گروه های وابسته به القاعده در عراق و سوریه را تشویق کرده است تا با هدف نهایی آزاد سازی فلسطین با هم همکاری کنند. ظواهری از رهبر جبهه النصر در سوریه حمایت و محمد الگولانی، را به عنوان رهبر اصلی جهاد در سوریه معرفی کرده است. نام این رهبر جهادی با مبارزه با اسرائیل  پیوند خورده است.

از زمان کودتای نظامیان در مصر که  به سقوط دولت منتخب محمد مرسی منجر شد، القاعده در این کشور در حال رشد است. ایمن الظواهری از آغار بهار عربی در مصر پیش بینی کرده بود که نظامیان با انقلاب مخالفت خواهند کرد . او هواداران القاعده را تشویق کرده بود که برای یک نبرد مسلحانه آماده شوند. در ذهن هواداران القاعده، کودتای نظامیان روایت آنها را تایید می کند که وقوع تغیرات صلحجویانه و دمکراتیک تنها یک توهم است. اخوان المسلمین بسیار ضعیف و ارتش بسیار مصمم است تا قدرت را قبضه کند. القاعده در تبلیغات خود می گوید که کودتای مصر محصول فعالیت پشت پرده سازمان اطلاعات عربستان صعودی و اسراییل بوده و با حمایت ضمنی آمریکا صورت گرفته است.

در مصر گروه‌های افراطی پدید آمده‌اند که خواستار راه اندازی جهاد علیه دولت نظامی هستند. خطرناکترین این گروه‌ها «انصار بیت المقدس» نام دارد. این گروه تاکنون چندین بار حملات تروریستی را در قاهره و سایر شهرهای مصر و همچنین در صحرای سینا سازمان داده است. در ششم بهمن ماه این گروه تصاویری از حمله به یک هلیکوپتر ارتشی را منتشر کرد. این حمله توسط موشک‌های پیشرفته زمین به هوا صورت گرفته است. تحلیل ویدیوی منتشرشده نشان می دهد که راکتهای مورد استفاه بسیار پیشرفته تر از سلاح‌هایی هستند که به طور معمول در منطقه مورد استفاده قرار می گیرند. ظواهری تا کنون چند بار به ستایش عملیات جهادی در صحرای سینا پرداخته است. مخصوصا او تلاش این گروه را برای ضربه زدن به اهداف اسرائیلی و خط لوله‌ای که گاز مصر را به اسرائیل منتقل می کند ستوده است. مشخص است که نام گروه انصار بیت المقدس گویای هدف نهایی این گروه جهادی است.

منابع اطلاعاتی اسراییل در ماه گذشته اطلاع دادند که این گروه توانسته است توطئه القاعده برای حمله به چند هدف در داخل خاک اسراییل را خنثی کند. سفارت آمریکا در تلاویو از جمله این اهداف بود. سفارت آمریکا از آنجایی که در کنار یک منطقه پر ترافیک قرار دارد هدفی ضربه پذیر است. سازمان امنیت داخلی اسراییل «شین بت» گزارش کرده است که گروهی از شهروندان فلسطینی در تدارک حمله بوده‌اند. این افراد که در بازداشت به سر می برند،  می گویند به صورت غیر مستقیم به کمک نیروهای جهادی حاضر در نوار غزه با ایمن الظواهری در تماس بوده‌اند که درگیر برنامه ریزی برای این حملات بوده‌است. همینطور احتمال دارد آنها با «جبهة النصرة»  نیز در ارتباط بوده باشند. همچنین اسراییلی ها می گویند شهروندان مسلمان روس یا چچنی احتمالا در حملات انتحاری شرکت می کنند.

اگر آنطور که ادعا می شود این افراد به طور مستقیم با ایمن الظواهری در تماس بوده باشند، می توان نتیجه گرفت که ظواهری از آنچه که پیشتر تصور می شد نقش بیشتری در برنامه ریزی حملات تروریستی دارد.

اگر القاعده بتواند در یمن سازمان‌یابی کند آنگاه سازمان اطلاعات اسراییل احساس خطر خواهد کرد؛ زیرا به این ترتیب محاصره اسراییل تکمیل می شود. سازمان اطلاعات اردن در مبارزه با القاعده بسیار موفق عمل کرده، در عین حال القاعده هم در جذب شهروندان اردنی بسیار موفق بوده است. بنیانگذار القاعده در عراق، ابومصعب الزرقاوی یک اردنی بود. منابع اطلاعاتی اردنی می گویند در حدود ۲۵۰۰ اردنی به عضویت دو گروه وابسته به القاعده در آمده‌اند و در جنگ داخلی سوریه حضور دارند. بیشتر این پیکارجویان به عضویت جبهه النصره و تعدادی نیز به عضویت دولت اسلامی عراق و شام در آمده‌اند.

 اسرائیل سالها است که در زمینه مبارزه با تروریسم تجربه دارد و توانایی زیادی در مبارزه با ترور کسب کرده است. با توجه به  تمهیدات امنیتی در مرزها، فرودگاه‌ها و ورودی‌های این کشور حمله  به خاک  اسرائیل  برای گروه‌های جهادی یک هدف ناممکن باقی مانده است. سازمان اطلاعات اسراییل و سازمان امنیت داخلی این کشور، شین بت، یکی از بهترین سازمانهای اطلاعاتی جهان محسوب می شوند. از آنجایی که پایگاه‌های القاعده در لبنان، سوریه و مصر در حال رشد هستند اقدام در برابر این گروه‌های بدون شک در اولویت سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل قرار دارد.

رشد القاعده و القاعده‌گرایی در منطقه محصول بهار عربی و هرج و مرج ناشی از خیزش در منطقه است نه توفیق القاعده در اجرای برنامه‌هایش . ظواهری پس از انقلاب مصر در مخمصه گیر افتاده بود، اما القاعده توانایی سازگاری  ایدئولوژی خود  با شرایط  را جدید  دارد و از موقعیت منطقه استفاده کرده است تا به آرمانها و آرزوهای بنیانگذارانش تحقق ببخشد و جنگ را به مرزها و در نهایت به خاک   اسرائیل بکشاند.

More from Bruce Riedel

Recommended Articles