İslamcılık ve feminizm birbirine 180 derece zıt iki dünya görüşü. İslamcılık kadının özgürleşmesini baltalamakla suçlanıyor, feminizm ise kadını ataerkilliğin baskısından kurtarmaya çalışıyor. Toplumsal cinsiyet ikisinin de gündeminin merkezinde yer alsa da İslamcılık ve feminizm iki ayrı kavram. Yaygın inanışa göre bu ikisinin bir araya gelmesi mümkün değil. Ancak bugün dünyada pek çok feminizm ve İslamcılık türü olduğunu görebilenler bunun da pekâlâ mümkün olduğunu görecektir.
Batılı kadının siyasi, ekonomik ve toplumsal eşitlik mücadelesinden doğan feminizm hareketi bugün farklı kamplara ayrılmış durumda. Bunlardan biri kökenleri radikal feminizme dayanan daha eski nesil feministler. Bu kesim, kadını sadece yerleşik dini, yasal ve siyasi baskılardan değil; kapitalizm, hiper neo-liberalizm, estetik cerrahi ve alışverişle özdeşleşen dişil tüketim gibi daha yeni sömürü türlerinden de kurtarmak istiyordu. Bu anlayışın yerini şimdi bir çeşit liberal feminizm alıyor. Burada kadınlar başarmış olmanın simgesi olarak liberal ekonominin alanlarına çekiliyor.
Batılı feministler, gözlerini diğer kültürlerdeki hemcinslerine çevirdiğinde gördükleri kadınların ısrarla dışlanıyor olmasına, bedenlerini örtmesine ve erkek egemenliğine başkaldıramamasına hayret ettiler. Bu kadınları kurtarmaya, onları Batılı hemcinsleriyle aynı seviyeye taşımaya yemin ettiler. Ancak bu projenin başarısı daha baştan kuşkuluydu. Zira içinde eskimiş sömürgeci söylemlerin, oryantalist yaklaşımların ve Müslüman kadınlar başta olmak üzere diğer kadılara yönelik mesihvari bir kurtarma imasının izlerini taşıyordu.
Bazı feministler ise kadınların tek tip homojen bir kitle olmadığını, sınıf, ırk ve etnik köken gibi farklı hiyerarşik yapı ve aidiyetlerin ürünü olduğunu kavrayabildi. Bu kesim şunu gördü ki uluslararası hâkimiyet ve halklar arası eşitsizlikten bağımsız olmayan bir küresel feminist hareket, farklı kültürlerin ayrımcılık sorununu çözemez ve hedeflenen eşitliği sağlayamaz.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.