Son dönemde Irak ve Suriye’de yaşanan gelişmeler ve İslam Devleti (İD) sorunu uluslararası toplumun Afganistan konusundaki dikkatini dağıtmış gözükse de 2015’in iki nedenle Afganistan için kritik bir yıl olacağını söylemek mümkün. Bunlardan ilki güvenlikle ilgili. 31 Aralık 2014 itibarı ile Afganistan’daki NATO’nun ISAF ve ABD’nin Sınırsız Özgürlük operasyonu misyonları sona erecek. Bu aynı zamanda Afganistan’daki yabancı asker varlığının yaklaşık yüzde 80 oranında azalması anlamına geliyor. 2015 itibarı ile artık koalisyon güçlerinin Afganistan’daki operasyonel görevleri sonra eriyor ve görevleri sadece destek, eğitim ve danışma olan yaklaşık 15,000 “danışman asker” Afganistan’da kalıyor. Peki bu güvenlik boşluğunu kim dolduracak? Bu sorunun cevabı kağıt üzerinde sayıları 280,000’i bulan ancak kapasite sorunu olduğu sık sık dile getirilen Afgan Güvenlik güçleri. Ancak Irak Ordusunun İslam Devleti'ne karşı Musul’da yaşadığı “fiyasko” hezimetinden sonra başlayan ve halen devam eden Irak’taki güvenlik kaosu küresel güvenlik ortamında soğuk duş etkisi yaptı. Bu nedenle son 12 ayda 4000 personelini Taliban’a ve diğer aşırı gruplara karşı yapılan operasyonlarda kaybeden Afgan güvenlik güçlerinin Afganistan genelinde güvenliği sağlama kapasitesi konusunda endişeye kapılanların sayısı bir hayli fazla. 

 2015‘i Afganistan için kritik yapan ikinci neden ise oldukça yavaş ve kırılgan şekilde yürüyen hükümet değişim süreci. Abdullah Abdullah ile Ashraf Gani arasında yaklaşık 6 ay süren, çeşitli şaibelere, gergin siyasi tartışmalara ve sahtecilik iddialarına sahne olan başkanlık seçimleri sonrasında Hamed Karzai hükümeti ile henüz kurulma aşamasında olan Ashraf Gani hükümeti arasındaki değişiminin bir türlü tamamlanamamış olması Afganistan’daki siyasi istikrarı aşırı kırılgan yapıyor. 

Kısaca, Afganistan’daki güvenlik sorumluluğunun operasyonel yetenekleri hakkında endişelere vesile olan Afgan güvenlik güçlerine bırakılması, Afgan hükümeti hakkındaki ciddi seviyelere ulaşan yolsuzluk iddiaları, ülkede siyasi istikrarı güçlendirecek, ekonomik kapasiteyi artıracak reformların bir türlü yapılamaması, Taliban’la uzlaşma yolları aranmasına rağmen bir türlü istenen düzeyde müzakere ortamının oluşmaması, Taliban’ın ülkedeki siyasi yapılara entegrasyonun sağlanamamış olması, uyuşturucu kartelleri, merkezi hükümetin otoritesini sarsan yerel savaş ağaları, Afganistan kırsalındaki sosyo-ekonomik geri kalmışlık, özellikle başta sınır sorunu olmak üzere Pakistan’la yaşanan sorunlar Afganistan’da zaten hassas olan durumu daha da kırılganlaştırıyor. 

Şu an ISAF ve OEF misyonlarında toplam 48 ülkenin askeri bulunurken 2015’de Afganistan’a desteğe devam etme sözü veren ülke sayısı oldukça az. Başta ABD 9,800 askerle desteğine devam edeceğini açıklarken İngiltere, İtalya, Almanya ve Türkiye de desteklerine devam edeceklerini açıkladılar.