آیا پیشرفت‌های ترکیه در بستن مرز با سوریه کافی هستند؟

p
By
Article Summary
با صدور مجوز دولت ترکیه برای دسترسی نظامیان آمریکایی به پایگاه‌های هوایی‌اش، این عمل و چند فاکتور دیگر سبب شده‌اند که انتقادهای ایالات متحده نسبت به کند بودن روند مسدودسازی مرز ترکیه-سوریه به روی پیکارجویان خارجی و قاچاق نفت، فروکش کند.

واشینگتن –در ماه جولای، ترکیه به ایالات متحده مجوز داد تا از پایگاه‌های نظامی‌اش برای حمله به گروه دولت اسلامی [داعش] و همچنین انجام عملیات جست‌وجو و نجات، استفاده کند. این مسأله، اندکی از انتقادهای غرب نسبت به اقدام‌های کند ترکیه برای بستن ۹۸ کیلومتر از مرزش با سوریه که هنوز مسدود نشده، کاست. مقام‌های آمریکایی می‌گویند که این مرز برای ورود پیکارجویان به سوریه و قاچاق نفت داعش استفاده می‌شود. مضاف بر این، طبق گفته دیپلمات‌ها و تحلیل‌گران، مقام‌های آمریکایی درک می‌کنند که مشکلاتی بر سر راه بستن مرزها وجود دارد. بخشی از این مشکلات را می‌توان عدم وجود متحدان کافی در سوریه برای حفاظت از موانع مرزی، عدم تحمل ترکیه نسبت به نزدیک‌شدن کردها به مرز و همچنین نیاز به مددرسانی انسان‌دوستانه به پناه‌جویان سوری دانست.

باراک اوباما، روز یکم دسامبر بعد از ملاقات با اردوغان در پاریس، با ذکر این که «من گفت‌وگوهای مکرری با پرزیدنت اردوغان درباره نیاز به مسدودسازی مرز ترکیه و سوریه داشتم»، گفت: «در این زمینه ما پیشرفت‌های جدی را شاهد بودیم اما هنوز موانعی وجود دارند».

اوباما گفت: «حدود ۹۸ کیلومتر مرز باقی مانده که هنوز برای رفت و آمد پیکارجویان خارجی و فروش نفت در جهت تامین مخارج عملیات تروریستی از سوی داعش استفاده می‌شود». او افزود: «بنابراین ما همکاری‌های نظامی مشترک داریم تا ببینیم که چگونه نیروهای زمینی و هوایی در سمت مرزی ترکیه می‌توانند کار کنند تا روند عملیات مسدودسازی مرزی، بهتر از الان شود. من فکر می‌کنم این نظر پرزیدنت اردوغان نیز هست».

هنری بارکی، تحلیل‌گر مسایل ترکیه می‌گوید در حالی که ترکیه و ایالات متحده آمریکا اولویت‌های متفاوتی در سوریه دارند، از نظر عملی با یکدیگر همکاری می‌کنند.

بارکی، رییس بخش مطالعات خاورمیانه در مرکز بین‌المللی وودرو ویلسون، روز یکم دسامبر به المانیتور گفت: «برای ترک‌ها، اولویت آن است که ابتدا از شر بشار اسد [رییس جمهوری سوریه] خلاص شوند و از تحکیم مواضع کردها و حرکت آن‌ها به سمت غرب رود فرات جلوگیری کنند. مبارزه با داعش، اولویت سوم آن‌هاست».

او می‌افزاید: «در حالی که برای ما [ایالات متحده] اوضاع کاملاً برعکس است». به عقیده او، اولویت نخست آمریکا مبارزه با داعش است، «اسد در مقام دوم اهمیت قرار دارد و ما نگرانی بابت کردها نداریم».

هنری بارکی می‌گوید: «مساله میان ما و ترکیه این است که طرفین با وجود افتراق بر سر مسایل، همکاری نیز داشته باشند». به گفته او «ترک‌ها به ما اجازه دادند که از پایگاه اینجرلیک و سه پایگاه نظامی دیگر استفاده کنیم. این بسیار مهم است زیرا ما قادر می‌شویم که به عملیات جست‌وجو و نجات در نزدیکی صحنه‌های درگیری دست بزنیم و بدان معنی است که می‌توانیم نیرو به داخل سوریه ببریم و نجات‌شان دهیم. این‌ها گزینه‌های ما را بیشتر می‌کنند».

به گفته بارکی، «ترک‌ها این کار را انجام دادند چون می‌خواستند از عمیق‌شدن همکاری ایالات متحده با کردها جلوگیری کنند».

سونر چاغاپتای، کارشناس ترک در انستیتو واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، معتقد است که دلیل اصلی برای کند بودن روند مسدودسازی مرز ترکیه با سوریه، این است که ائتلاف مورد حمایت آمریکا آن‌قدر در سوریه نیرو ندارد که به رغم حمایت هوایی، بتوانند بخش زمینی مرز سوریه را کنترل کنند. ترکیه اصرار می‌کند که کردهای سوریه به سمت غرب فرات نروند و به نظر می‌رسد که ایالات متحده نیز موافق است. با توجه به محدودیت‌ها، ایالات متحده و ترکیه بر سر پیشروی گام به گام به توافق رسیده‌اند.

چاغاپتای که مدیر انستیتو واشینگتن در بخش تحقیقات ترکیه است، روز یکم دسامبر به المانیتور گفت: «دلیل این که کار به کندی پیش می‌رود، عدم توافق بر روی حملات هوایی و همکاری مشترک میان آمریکا و ترکیه برای تسخیر مواضع داعش در نزدیکی مرزها نیست». او ادامه داد:‌ «مسأله این است که چه کسی آن‌جا باشد تا بعد از آن، مواضع را در منطقه کنترل کند».

چاغاپتای با ذکر این که «این دو متحد می‌خواهند مرحله به مرحله و با آرامی جلو بروند»، گفت: «آن‌ها نمی‌خواهند با عجله ۶۰ مایل از مرز را بگیرند و اندکی بعد، ۲۰ مایل از آن به دست داعش بیافتد... نیروهای زمینی آن‌جا نیستند که منطقه را امن نگه دارند. دلیل تأخیر در پاک‌سازی منطقه همین است».

او ادامه داد: «هیچ سرفرماندهی میانه‌رویی وجود ندارد که واشینگتن و آنکارا به مقامات آن بگویند: لطفاً این روستا را پس از آن‌که ما پاکسازی‌اش کردیم، کنترل کنید».

مضاف بر این، به گفته چاغاپتای، برای ترک‌ها گذر کردهای «حزب اتحاد دموکراتیک» (PYD) در سوریه از رود فرات، یک خط قرمز است. او می‌گوید: «اگر قرار باشد کردها به غرب فرات برسند، ترکیه با ایالات متحده همکاری نخواهد کرد و پایگاه‌های هوایی‌اش را در اختیار آن‌ها قرار نخواهد داد».

به گفته این کارشناس، گروه‌های شورشی عرب سوری که می‌توانند مناطق [مرزی] را کنترل کنند، «در جنوب [سوریه] قوی‌تر هستند تا [در نواحی مرزی] شمال». چاغاپتای می‌گوید: «شمال گروه‌های بد زیادتر دارد. در جنوب بیشتر ناسیونالیست‌های میانه‌رو هستند. در شمال گروه‌های میانه‌رو به طرز شگفت‌انگیزی تکه‌تکه شده‌اند... این احتمالاً دلیل کندبودن عملیات مسدودسازی مرز است».

به عقیده جیمز جفری، سفیر سابق ایالات متحده در کشورهای عراق و ترکیه، ترکیه ممکن است بستن مرز خود با سوریه را به اهرم فشاری بر سر آمریکا تبدیل کند تا واشینگتن برای ایجاد فشار بیشتر به رژیم اسد، منطقه پرواز ممنوع اعلام کند.

جفری که اکنون عضو ارشد انستیتو واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک است، به المانیتور گفت: «موضع ترکیه در بستن باقی ۹۸ کیلومتر مرزش با سوریه، این است که آمریکا درباره منطقه پرواز ممنوع و فشار بر رژیم اسد،‌ جدیت به خرج دهد».

اما نه نیروهای نظامی ترک و نه آمریکایی، هیچکدام برای منطقه پرواز ممنوع آمادگی ندارند. به گفته جفری «ارتش ترکیه هرگز رغبتی به عملیات در سوریه نشان نداده است». او تأکید می‌کند: «اگر اردوغان به آن‌ها بگوید که همراه با پوشش ایالات متحده و برخی حمایت‌های بین‌المللی توسط سازمان ملل یا ناتو اقدام کنند، آنان خواهند رفت». به گفته جفری «ارتش آمریکا... نسبت به اعطای چنین تعهدی آشفته به نظر می‌رسد».

هنری بارکی می‌گوید «ترک‌ها ممکن است بخواهند بستن امتداد مرزی ۹۸ کیلومتری را وابسته به نیت‌شان درباره منطقه پرواز ممنوع کنند تا ترکمن‌ها در آن‌جا [منطقه پرواز ممنوع] مستقر شوند». بنا بر گفته او، چنین ایده‌ای ممکن است «مانع از کسب قلمرو توسط کردها در نوار مرزی شود» اما علیه داعش کارآیی نخواهد داشت.

بارکی با اشاره به این که «داعش نیروی هوایی ندارد»، می‌گوید: «آن‌ها همیشه می‌توانند به آن قلمرو نفر بفرستند. منطقه پرواز ممنوع هیچ تاثیری روی داعش ندارد اما ترک‌ها روی آن اصرار می‌کنند».

یک تحلیل‌گر نظامی ترک که به شرط محرمانه‌ماندن نامش با المانیتور گفت‌وگو کرده است، می‌گوید که علاوه بر مجوز استفاده از پایگاه هوایی اینجرلیک که در ماه جولای اعلام شد، ترکیه به هواپیماهای آمریکا اجازه دسترسی به سه پایگاه نظامی‌ دیگر را هم داده است. مالاکا، دیاربکر و باتمان پایگاه‌هایی هستند که از یک ماه و نیم گذشته به روی هواپیماهای آمریکایی باز شده‌اند. دسترسی به این پایگاه‌ها به طور رسمی برای عملیات نیست و برای فرود اضطراری و تعمیرات است. اما این تحلیل‌گر با توجه به حجم سورتی‌های پروازی پایگاه‌های مذکور، به ویژه پایگاه هوایی دیاربکر که افراد نیروی هوایی ایالات متحده از اوایل نوامبر در آن‌ حضور یافته‌اند، معتقد است که از این مکان‌ها نیز برای عملیات نظامی استفاده می‌شود.

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: turkish-syrian border, syrian kurds, recep tayyip erdogan, incirlik air base, is, bashar al-assad, barack obama
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept