نبض عراق

عراق نا امن و ادامه کاوش های باستان شناسی

p
By
Article Summary
علیرغم شرایط پر مخاطره عراق، سلسله حفاریهایی در این کشور در حال انجام است. شهر باستانی اور در میانرودان محل این کاوشهای باستانشناسانه است.

ناصریه، عراق – اوایل ماه فوریه، یک هیات حفاری باستان ‌شناسی بریتانیایی، بخش‌هایی از یک مرکز تجاری بزرگ را در ویرانه‌های شهر باستانی «اور» کشف کرد که قدیمی‌ترین از نوع خود در جهان است و سابقه آن به دوران بابلی قدیم (بین سال‌های ۱۵۹۵ تا ۲۰۰۶ قبل از میلاد مسیح) بازمی‌گردد. اور مکانی تاریخی در شهر سومر است که نامش در کتاب عهد عتیق ذکر شده و در استان ذی‌قار، واقع در ۳۷۵ کیلومتری جنوب بغداد واقع است.

این یافته، اهمیت ویژه بقایای بازمانده از شهر اور را تایید می‌کند؛ جایی که هنوز چیزهای بسیاری برای کشف شدن دارد. با وجود شرایط امنیتی نامناسبی که در عراق وجود دارد، حفاری‌های باستان ‌شناسانه با امید یافتن رازهایی که در این منطقه زیر خاک خفته‌اند،‌ طی سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده‌اند.

در اوایل ماه مارس سال ۲۰۱۳، یک هیات حفاری بریتانیایی بقایایی از یک معبد بزرگ قدیمی را با استفاده از فن‌آوری عکاسی ماهواره‌ای کشف کرد.

با توجه به اهمیت تاریخی شهر اور، ما با علاء الخولی، ژورنالیستی که در نزدیکی این منطقه اقامت دارد، تماس گرفتیم. علاء محققان و بازدیدکنندگان خارجی‌ را در دیدارشان از بقایای اور، همراهی می‌کند. این روزنامه نگار با المانیتور برای بازدید از مکان مشهور زیگورات، جایی که «ننا» یا خدای ماه پرستش می‌شد، همراهی کرد.

از مرکز شهر ناصریه، ۱۶ کیلومتر راندیم تا به بخش صحرایی رسیدیم و نخستین تپه‌های حاوی آثار باستانی مشخص شدند. خولی چندین تپه کوچک و بزرگ را نشان داد که هنوز کاوش نشده‌اند. او حفره‌هایی را نشان داد و توضیح داد که توسط سارقان کنده شده‌اند و صدها اثر باستانی از آن‌ها به سرقت رفته است. علاء گفت: «این اتفاق به خصوص در سال ۲۰۰۳، زمانی که رژیم صدام حسین سقوط کرد و نا امنی در عراق ایجاد شد، روی داد».

هنگامی که او این حکایت را برایمان تعریف می‌کرد، «زیگورات» مشهور اور از دور پدیدار شد. نیایشگاه زیگورات ۲۱۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به دستور شاه اورنامو برای پرستش خدای ماه ساخته شد.

پس از بازدید نزدیک‌تر از زیگورات، علاء پیشنهاد کرد تا از خانه‌ای دیدن کنیم که ابراهیم پیامبر در آن متولد شده است. داستان زندگی ابراهیم در کتاب پیدایش و در داستان‌های قرآنی آمده و او را پدر پیامبران نامیده‌اند. خانه در جایی قرار دارد که احتمالا یک مجموعه مسکونی بوده و حدود ۵۰۰ متر از زیگورات فاصله داشته است. مسلمانان و مسیحی‌ها کماکان از این مکان بازدید می‌کنند.

در واقع، تمام این مکان پر است از ویرانه‌های خانه‌ها و ساختمان‌هایی که در صحرای پهناوری رها شده‌اند. انسان می‌تواند زیربناهای آجری را که صدها سال است با ماسه‌ها پوشانده شده‌‌اند، ببیند.

در میان این ویرانه‌ها یک حفار را دیدیم که از گفتن نامش به ما سر باز زد. وی به ما گفت که در چند ماه اخیر هیات باستان شناسان تعداد زیادی کتیبه رُسی به خط میخی، ظروف سفالی و ابزارهای متعدد دیگری را یافته‌اند.

ما در منطقه گشتیم و تعداد اندکی بازدید کننده را هم دیدیم که اغلب آن‌ها توریست‌هایی از ترکیه و ایران بودند. چند عراقی هم در حال عکس گرفتن بودند. چیزی که توجه ما را به خود جلب کرد، فقدان هرگونه تابلو بود که دست‌کم به طور خلاصه به بازدید کنندگان بگوید که به دیدن چه چیزهایی آمده‌اند.

المانیتور با عامر عبدالرزاق محقق باستان‌ شناسی و یکی از سرپرستان حفاری تماس گرفت. وی عملیاتِ در حال اجرای استان ناصریه را این‌گونه توصیف کرد: «یک تیم ایتالیایی است که اخیرا در تل ابو طبره در شهر ناصریه و در تل زرقول در استان دیوانیه ۵۵ کیلومتری شمال شرقی ناصریه کار می‌کند. یک تیم بریتانیایی هم هست که در تل خیبر در Batha واقع در ۳۵ کیلومتری غرب شهر ناصریه کار می‌کند».

عبدالرزاق درباره کشفیات اخیر برای ما توضیح داد. این الواح حاوی سندهایی هستند که از توزیع و قیمت غلات حکایت دارند و زمان آن‌ها به دوران فرمانروایی حمورابی شاه بابلی (۱۷۹۲ تا ۱۷۵۰ قبل از میلاد) باز می‌گردد.

عبدالرزاق نگرانی‌هایی هم داشت: «با وجودی که حدود ۱۲۰۰ مکان باستانی در بسیاری از نقاط استان وجود دارد، این مکان‌ها بیش از ۱۰۰ محافظ ندارند. مساله ای که دست سارقان را برای حفاری‌های غیرمجاز باز می‌گذارد».

روی مثبت قضیه هم این است که فعالیت‌های باستان ‌شناسانه اخیر، آینده منطقه را تضمین می‌کنند و آن را به یک مرکز مدرن توریستی بدل ساخته، سرمایه را به سمت استان می‌کشانند. این را اجیال الموسوی رییس کمیته توریسم و آثار باستانی در ذی‌قار می‌گوید. وی اضافه می‌کند که «یک هیات فرانسوی در سایت باستانی کرسو واقع در نصر، ۶۰ کیلومتری شمال ناصریه در اکتبر ۲۰۱۵ حفاری خواهد کرد. همچنین یک تیم آمریکایی کارش را از سپتامبر شروع خواهد کرد. سرپرست تیم آمریکایی، الیزابت استون از دانشگاه نیویورک خواهد بود. در اواخر ۲۰۱۵ یک تیم ایتالیایی در شهر اریدو در غرب ناصریه حفاری خواهد کرد».

به گفته حلیم یاسری، مدرس سابق تاریخ و محقق باستان ‌شناس، هنوز کارهای بسیاری است که باید بر روی بقایای ویرانه‌ها انجام شود. او به المانیتور گفت: «سایت‌های باستانی در ذی‌قار به صورت دائمی هدف تاراج بوده‌اند، چرا که دولت عزم راسخی برای محافظت از آن‌ها و تبدیل‌شان به یک مکان توریستی نداشته است. مقامات دولتی گفته‌اند که کمک‌های مالی برای سایت‌های باستانی تخصیص داده شده اما ما هیچ چیزی در عمل ندیدیم. بی‌تفاوتی در برابر مکان‌های باستانی عراق باعث ناپدید شدن تدریجی آن‌ها خواهد شد».

یاسری اشاره کرد که یکی از بزرگ‌ترین مشکلات بقایای اور «پایگاه نظامی -با نام پایگاه هوایی امام علی- است که در دهه ۱۹۸۰ در اراضی این قسمت ساخته شده است. این پایگاه بالای تپه‌های باستانی بنا گشته و باعث ایجاد صوت و آلودگی می‌شود».

امروز ما صدها سایت باستانی در عراق داریم که کاوش نشده‌اند و در دسترس دزدانی قرار دارند که آماده‌اند تا این گنجینه‌های پر بها را بربایند. دولت عراق باید از حضور کارشناسان غربی استفاده کند تا آثار تاریخی را حفظ نماید. دولت باید به دنبال کمک های حرفه‌ای و فنی از یونسکو باشد و از کارشناسان برای حفاظت از آثار باستانی و یافت و نگهداری آن‌ها استفاده کند. این مکان ها باید از دزدان و شبکه‌های سارقان عتیقه مصون بمانند و سیستم حفاظتی پیشرفته‌ای پیدا کنند. مکان‌های تاریخی همچنین باید به یک منطقه توریستی و پروژه تحقیقاتی از راه سرمایه گذاری بدل شوند و بتوانند از این راه پول و سرمایه لازم برای حفظ و توسعه خود را کسب کنند.

این مقاله بخشی از مجموعه  اوت۲۰۱۵ ما در مورد میراث فرهنگی خاورمیانه می باشد. برای خواندن مطالب بیشتر در این مجموعه، اینجا را کلیک کنید.

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: ur, unesco, tourism, iraq, history, babil, archaeology, antiquities

Adnan Abu Zeed is an Iraqi author and journalist. He holds a degree in engineering technology from Iraq and a degree in media techniques from the Netherlands. 

 

 

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept