محدودیت الکل در ترکیه باعث رواج مشروب دست‌ساز شده است

موضوع اصلی مکالمات مردم ترکیه در این روزها، نه انتخابات یکم نوامبر است، نه رجب طیب اردوغان و نه افزایش حداقل دستمزدها. موضوع اصلی مباحث، مخصوصاً در میخانه‌های معروف و همیشه شلوغ ترکیه، چیز دیگری است: راکی دست‌ساز.

راکی، مشروب ملی ترکیه است که با طعم آنیسون [آنیسون یا بادیان رومی، گیاهی معطر شبیه به رازیانه] درست می‌شود. نوشیدن نوع تقلبی آن اما در دهه گذشته چندین نفر را به کام مرگ فرستاد. جدیدترین موج تلفات که از ۲۲ اکتبر با درگذشت یک تن در بیمارستان شروع شد، تا امروز، پنجم نوامبر، جان ۲۶ نفر را گرفته است و شایعات می‌گویند که آمار واقعی از این هم بیشتر است.

سرکان اوکانسوی، یکی از کسانی بود که کارش پس از نوشیدن راکی‌ دست‌ساز در استانبول به بیمارستان کشید. او پس از مرخص‌شدن از بیمارستان به خبرنگاران گفت که همیشه مراقب این قضیه بود و به دوستانش هم هشدار داده بود که بعد از تمام‌شدن نسل راکی‌های بلغاری ارزان در فروشگاه‌ها، راکی‌های دست‌ساز به بازار سرازیر می‌شوند. با این حال سرکان ۵۸ ساله، سر و کار خودش نیز به مشروب دست‌ساز افتاد. او بعد از باز کردن بطری، متوجه بویی غیرعادی در آن شد و کنارش گذاشت اما یک روز بعد تسلیم نفس‌اش شد. او می‌گوید: «ناگهان صورت همه سفید شد، انگار ماسک زده بودند. تلویزیون هم صفحه‌اش سفید شد. من به آمبولانس زنگ زدم اما چون نمی‌توانستم درست ببینم شماره را اشتباه گرفتم. سپس به پلیس زنگ زدم و آن‌ها مرا به بیمارستان بردند. من شانس آوردم».

اوکسانوی گفت که در بیمارستان، بخشی از درمانش این بود که راکی اصل به او دادند تا بنوشد. دکتر عمر آیاتا به المانیتور گفت که چگونه این درمان جالب، می‌تواند موثر باشد: «در راکی دست‌ساز، متیل الکل (متانول) وجود دارد. این ماده توسط یک آنزیم کبدی کبد شکسته می‌شود و مواد سمی می‌سازد. آنزیم مورد اشاره، الکل نرمال، یعنی اتیل الکل (اتانول) را نیز می‌شکند. وقتی به کسی که متانول سمی نوشیده، اتانول (الکل موجود در مشروبات عادی) را بدهید، این دو برای شکسته‌شدن به دست آنزیم رقابت می‌کنند. آنزیم مشغول شکستن الکل نرمال می‌شود و از تجزیه متانول به ذرات سمی جلوگیری می‌کند».