همکاریهای آبی برای جهانی امن
همکاریهای آبی برای جهانی امن
بان گی‌مون٬ دبیر کل سازمان ملل متحد تا کنون بارها بر لزوم تحقیق و مطالعه بر روی پیوند میان آب٬ صلح و امنیت تاکید کرده است. حال٬ تحقیق جدیدی که از سوی «گروه پیش‌بینی‌های استراتژیک» صورت گرفته نشان می‌دهد که اصرار بان گی‌مون بر روی این مسئله به جا و درست بود. در این گزارش که با نام «همکاریهای آبی برای جهانی امن» منتشر شده٬ شواهدی تجربی ۱۴۸ کشور جهان و ۲۰۵ حوضچه مشترک گردآوری شده است. این شواهد نشان می‌دهد که دو ملتی میانشان همکاری آبی فعال در جریان است٬ با یکدیگر وارد جنگ نمی‌شوند.
از میان ۱۴۸ کشوری که در این گزارش به آن‌‌ها پرداخته شده٬ ۳۷ کشور در معرض خطر جنگ بر سر مسائلی غیر از آب قرار دارند٬ مسائلی چون زمین٬ مذهب٬ تاریخ و ایدئولوژی. این‌ها دقیقا همان ۳۷ کشوری هستند که با همسایگان خود همکاری آبی فعال ندارند. خبر خوش این است که بیش از صد کشوری که چه در قالب کتبی و چه عمل بر ارتقای همکاریهای آبی تاکید می‌کنند٬ روابط صلح‌آمیز و امنی با همسایه‌های خود دارند. به عبارتی آب و صلح به یکدیگر وابسته‌اند.
با این‌حال و علیرغم افزایش اجماع بین‌المللی بر سر اهمیت آب به عنوان یک ابزار همکاری٬ که نمود آن را می‌توان در نام‌گذاری سال ۲۰۱۳ از سوی سازمان ملل به عنوان «سال همکاری آبی» دید٬ بسیاری از تحلیلگران همچنان آب را منبعی برای ایجاد درگیری‌های بالقوه می‌دانند. این درست است که دریاچه‌ها٬ رودخانه‌ها و یخچال‌های طبیعی در سرتاسر جهان در حال کوچک شدن هستند. در عین حال فشار رو به رشد جمعیت٬ رشد اقتصادی٬ توسعه شهری٬ تغییرات آب و هوایی و جنگل‌زدایی نیز می‌تواند موجب کاهش هر چه بیشتر منابع آبی شده و در نتیجه آشوب‌های اجتماعی و اقتصادی را به همراه داشته باشد٬ اما شرایط لزوما نباید به این شکل باشد.
همکاری فعال آبی می‌تواند به غلبه بر چالش‌های محیطی کمک کند و عصر جدیدی از صلح٬ اعتماد و امنیت را با خود به همراه بیاورد. همکاری فعال آبی در کنار توافق‌های حقوقی اساسی٬ نیازمند مواردی دیگری نیز است؛ وجود نهادهای پایدار همکاریهای فرا مرزی٬ برنامه‌های سرمایه‌گذاری مشترک٬ مدیریت جمعی زیربناهای آبی٬ سیستمی برای نظارت منظم و مشترک بر جریانات آبی با چشم‌انداز مشترک اختصاص منابع آبی به بخش کشاورزی و سایر بخش‌ها به بهترین نحو ممکن و انجمنی برای تعامل مداوم میان تصمیم‌گیرندگان ارشد.
