گسترش خودسوزی در میان زنان کرد عراقی

پیکارجویان زن کُرد که کمتر از یک درصد از ۲۰۰ هزار نیروی پیشمرگه را تشکیل می‌دهند، تبدیل به نماد پذیرفته‌شدهٔ جنگ کردها با داعش شدند. اما فراتر از اوهام دربارهٔ یک سرزمین که از حقوق زنان حمایت می‌کند، واقعیت در کردستان عراق به این فریبندگی نیست.

طبق اطلاعات سازمان غیر دولتی وادی، ۵۷ درصد از زنان کرد عراق بین ۱۴ تا ۱۹ سالگی قربانی ختنهٔ زنان (قطع کلیتوریس) شده‌اند. قتل‌های ناموسی به دست اعضای مذکر خانواده هنوز رایج است و بسیاری از زنان وادار به ازدواج‌های اجباری و زیر سن می‌شوند یا با خشونت خانگی و مسئلهٔ چند همسری دست و پنجه نرم می‌کند.

بدتر از همه، این است که از سال‌های اول دههٔ ۱۹۹۰ تا کنون، هزاران کرد عراقی به دلیل خودسوزی جان خود را از دست داده‌اند. در سال ۲۰۱۵، دولت اقلیم کردستان ۱۲۵ مرگ را به دلیل خودسوزی، ثبت کرد. در بیشتر موارد، دلیل مرگ پشت بهانه‌هایی مانند سوانح خانگی پنهان می‌شود اما بهار منذر، یکی از مدافعان صاحب‌نام حقوق زنان کرد، به المانیتور گفت که شمار این مرگ‌ها در سال به ۵۰۰ مورد می‌رسد.

سراب، ۱۹ ساله، یکی از نجات‌ یافتگان است. زمانی که ۱۱ ساله بود، با مرگ پدر مواجه شد و بنا به تصمیم مادرش با مردی ازدواج کرد که ۱۴ سال از او بزرگ‌تر بود. سراب در مورد شب پس از ازدواج، به المانیتور گفت: «یک دختر باید پیش از همخوابگی، از نظر فیزیکی رشد کرده باشد.» دو سال بعد، او نخستین دخترش را به دنیا آورد. مادر شوهرش نحوهٔ زندگی را به او دیکته می‌کرد اما سراب به دلیل «ترس از طلاق»، هرگز اعتراض نکرد. خشونت شوهرش رفته رفته بیشتر می‌شد و تمایلش به زنان دیگر نیز به همین‌گونه افزایش می‌یافت. سراب حتی به چند همسری فکر می‌کرد که در کردستان غیر قانونی است اما هنوز انجام می‌شود. با این حال، شوهرش ترجیح داد که او را طلاق دهد، دوباره ازدواج کند و بچه‌های مشترکش با سراب را نیز نگه دارد. سراب در زمانی که به زحمت ۱۸ سال داشت اما ۳۰ ساله به نظر می‌رسید، به خانهٔ مادرش پناه برد. یک روز عصر، پس از آن‌که دریافت با کودکش بدرفتاری می‌شود، یک فندک برداشت، روی تنش نفت ریخت و خود را به آتش کشید.