رفتن به محتوای اصلی

آیا داعش به تهدیدی برای امنیت داخلی ایران تبدیل می‌شود؟

با این که ایران از کشته‌شدن یکی از «امیر»های داعش در داخل خاک خود خبر داده است، تهدیدهای جدی امنیتی از جهات مختلف علیه این کشور بر جای خود باقی هستند.
Iranian soldiers participate in military manoeuvres on the outskirts of the northeastern Iranian town of Torbat-E-Jam, near Mashhad, on November 17, 2015. Iran started military manoeuvres to respond to possible attacks by armed groups, such as the Islamic State (IS) group, a military commander said according to ISNA. AFP PHOTO / ISNA / HOSSEIN HOSSEINZADEH        (Photo credit should read HOSSEIN HOSSEINZADEH/AFP/Getty Images)

زمانی که ابوبکر البغدادی، رهبر گروه دولت اسلامی [داعش] در ۲۹ ژوئن سال ۲۰۱۴ تأسیس خلافت اسلامی را اعلام کرد، مرزهای منطقهٔ تحت کنترل این گروه، تنها ۲۰ مایل از ایران فاصله داشتند. قلمرو داعش تا استان مرزی دیاله کشیده شده بود و تهدیدی برای امنیت ملی ایران به شمار می‌رفت. تهران می‌خواست تا مرزهایش را از اثرات پدیدهٔ داعش دور نگه دارد و به همین خاطر، صدها نیروی شاخهٔ برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عراق رفتند تا در نخستین نبردشان در جلولاء، کنار نیروهای کرد و سازمان بدر که با حکومت ایران نزدیکی دارد، با داعش بجنگند.

نبرد برای نابود کردن داعش در عراق ادامه یافت و ایرانی‌ها بیشتر در آن شرکت کردند. با این حال، به نظر می‌رسد که این گروه راه خود را به سوی ایران باز می‌کند. در سال جاری، وزارت اطلاعات ایران چند بار از ناکام‌گذاشتن نقشهٔ تروریست‌ها برای عملیات در داخل کشور خبر داد. دو اطلاعیهٔ مهم در ماه‌های ژوئن و آگست منتشر شدند که طبق اظهارات مقام‌های ایرانی، برنامه‌ای از حمله به تهران و چند شهر دیگر در میان بود.

روز ۲۷ سپتامبر خبرگزاری پارس از قول مقام‌هایی که نامشان ذکر نشد، گزارش داد که نیروهای امنیتی، رهبر جدید داعش در ایران را با نام مستعار «ابو عایشه الکردی» به قتل رساندند. در این سایت خبری آمده است: «چندی قبل در یکی از شهرهای مرزی کرمانشاه فردی که ادعا می‌شد قرار است به عنوان امیر داعش در ایران اعلام شود، در یک عملیات پیچیده و گسترده با همت سربازان گمنام امام زمان(عج) به هلاکت رسید.»

این، نخستین زمانی نبود که اعلام می‌شد ابو عایشه در ایران کشته شده است. محمود علوی، وزیر خارجه ایران در یک برنامه زنده تلویزیونی در روز ۲۸ آگست گفت: «در همکاری با یگان ویژه، توانستیم ابو عایشه الکردی، فرمانده تیپ موصل داعش را  هدف قرار دهیم و ۹ تن از همراهان او را دستگیر کنیم.» او اشاره کرد که این عملیات در استان کرمانشاه انجام شده است.

در این عملیات، فرمانده تیپ موصل داعش کشته و سه نفر دیگر از آن‌ها دستگیر شدند، با همکاری یگان ویژه ناجا و همچنین تک‌تیراندازان ماهر نیروی ویژه و همکاری‌های سپاه پاسداران، شناسایی و دستگیر شدند. یک هفته پیش‌تر، نیروهای امنیتی ایران اعلام کرده بودند که «یک هستهٔ تروریستی مرتبط با داعش را در درگیری‌های مختلفی در چند نقطه از استان کرمانشاه متلاشی کرده و چهار تن را کشته و بیش از شش تن را دستگیر کرده‌اند.»

طبق اظهارات یک منبع امنیتی ایرانی که به شرط محرمانه ماندن نامش از طریق یک واسطه به سئوالات المانیتور پاسخ گفت، داعش در ماه ژوئن قصد داشت تا از عراق به ایران نفوذ کند. او گفت: «یکی از گروه‌ها موفق شد به کرمانشاه وارد شود اما گروه دوم در کمین نیروهای [قرارگاه] نجف اشرف سپاه گرفتار شد.» این منبع ایرانی اظهار کرد: «ابو عایشه معاون عملیاتی [داعش] بود و به ایران فرستاده شده بود تا حملات تروریستی را طرح‌ریزی کند و بنیاد گروهش را در این‌جا بسازد. این صحت دارد که او به کشور وارد شده بود اما از همان آغاز تحت نظر چشمانی باز قرار داشت و ما می‌توانستیم حرکت‌های او را رصد کنیم؛ تا در نهایت او را کشتیم و دیگران را دستگیر کردیم.»

گفتنی است که ماه آوریل گذشته، خبر کشته‌شدن یک ابو عایشه الکردی دیگر در مخمور واقع در شمال موصل، منتشر شد. بیانیهای که توسط داعش منتشر شد، می‌گوید که او یک بمب‌گذار انتحاری بود و در حمله به پست‌های ارتش عراق کشته شد. گزارشی که از سوی شبکهٔ کردی رووداو منتشر شده، نشان می‌دهد که اسم اصلی ابو عایشه، فاضل بدر بود و او مسئول امور امنیتی داعش محسوب می‌شد. این خبر همچنین توسط شبکهٔ عربی‌زبان العالم ایران، منتشر شد و او در این گزارش «قصاب داعش» خوانده شد. مشخص نیست که آیا این دو ابو عایشه، یک نفر هستند یا خیر.

منبع امنیتی ایرانی به المانیتور گفت که این کشور در مواجهه با تهدید جدی تروریستی است و دستگاه‌های مختلف امنیتی و نظامی با دقت تلاش‌هایشان را برای رویارویی با چالش‌ها هماهنگ می‌کنند. او گفت: «جمهوری اسلامی در منطقه و در داخل کشور با تروریسم مقابله می‌کند. تاکتیک‌های بازدارنده‌ای که در پیش گرفتیم، سودمند بوده‌اند. مهم‌ترین چیز این است که مردم با مقامات همکاری می‌کنند.»

تاکتیک‌هایی که منبع از آن‌ها نام برد، شامل جلوگیری از پیوستن افراد به گروه داعش نیز بود. علوی [وزیر اطلاعات] در ماه آگست گفت که وزارت‌خانه متبوعش «بیش از ۱۵۰۰ جوانی که قصد پیوستن به داعش را داشتند» شناسایی و از این کار جلوگیری کرده است. این بدان معناست که دیگرانی هم وجود دارند که نتوانسته‌اند از پیوستن‌شان به داعش جلوگیری کنند و ممکن است به زودی تبدیل به یک چالش امنیتی بزرگ برای ایران شوند.

منبع امنیتی ایرانی، گفت: «این گروه‌ها از سوی برخی دولت‌های مستأصل منطقه که می‌خواهند ایران را نا امن کنند، به کار گرفته می‌شوند. نخستین دستور کار ایران، مقابله با تروریسم در منطقه است، در صورتی که هدف اصلی بقیه، شیوع ترور در سراسر جهان است. آن‌ها می‌خواهند دستور کار اربابان خود را اجرا کنند.» وی افزود: «مهارت ما در مقابله با تروریسم قابل انکار نیست. ما در عراق و سوریه و همچنین توسط دوستان‌مان در لبنان، کسب تجربه کرده‌ایم. اما این به تنهایی برای فائق آمدن بر چنین تهدیداتی کافی نیست. مهم است ذکر کنیم که بدون کمک جوامع محلی، این تلاش‌ها به ثمر نمی‌نشستند.»

داعش تا کنون تعداد اندکی عضو ایرانی داشته است. یکی از آن‌ها بمب‌گذاری انتحاری با نام مستعار او ابو محمد الایرانی بود. او خود را در ماه مه در رمادی منفجر کرد. رضا نیک‌نژاد ایرانی دیگری بود که با داعش ارتباط داشت. گفته می‌شود که این ایرانی-آمریکایی بعد از جذب توسط یکی از همکلاسانش در ویرجینیا، در سال ۲۰۱۵ به سوریه سفر کرده است. سرنوشت وی مشخص نیست.

در حالی که تهدیدهای داعش روز به روز بیشتر می‌شوند، ایران با مخاطرات امنیتی دیگری نیز روبه‌روست. جیش العدل ساله‌هاست که در مرزهای جنوب شرقی این کشور حضور دارد. قدرت این گروه به دلیل کشته و بازداشت‌شدن رهبرانش تقلیل یافته است. نگرانی دیگر ایران، شبه‌نظامیان حزب دموکرات کردستان ایران هستند که بعد از چند دهه، نبرد مسلحانه را از سر گرفته‌اند و درگیری‌هایی در نزدیکی مرز عراق ایجاد کرده‌اند. مقام‌های امنیتی ایران دلیل از سر گیری خشونت‌ها را حمایت عربستان سعودی از این گروه‌ها می‌دانند.

لقمان احمدی، سخن‌گوی حزب دموکرات کردستان ایران به المانیتور گفت: «ما هیچ رابطه‌ای در هیچ سطحی با عربستان سعودی نداریم. ایران این اتهام‌ها را وارد می‌کند تا تلاش کردها برای دست‌یابی به آزادی را به خارج منتسب کند و آن را به دشمنانش مرتبط کند تا از پذیرش مسئولیت در مورد سرکوب مردم کرد بگریزد.» با این حال، احمدی تأکید کرد: «با این حال مهم است که تأکید کنم ما -مانند هر ملتی در جهان- حق خود می‌دانیم که با هر کشوری که آن‌را حامی مبارزات‌مان می‌دانیم، رابطه داشته باشیم.»

More from Ali Hashem (Iran Pulse)

Recommended Articles