رفتن به محتوای اصلی

اولویت های ترکیه چیز های دیگری غیر از جنگ با گروه دولت اسلامی است

مدیر سازمان ملی اطلاعات آمریکا، جمس کلَپر، انتظار ندارد که ترکیه بیش از این خود را درگیر ائتلاف علیه گروه دولت اسلامی کند؛ آیا القاعده و دولت اسلامی تهدید بزرگتری برای اسرائیل هستند یا اسد و حزب الله؟؛ نخست وزیر اسرائیل انتظار دارد که از موضوع هسته ای ایران در انتخابات ۱۷ مارس بهره برداری کند؛ المانیتور مجموعه جدیدی را با تمرکز بر موضوع زنان در خاورمیانه راه اندازی می کند.
Director of U.S. National Intelligence James Clapper (R) and CIA Director John Brennan (L) listen to opening remarks at the House Intelligence Committee on "Worldwide Threats", in Washington February 4, 2014.        REUTERS/Gary Cameron  (UNITED STATES - Tags: CRIME LAW POLITICS MILITARY) - RTX187SF

مدیر سازمان ملی اطلاعات آمریکا، جمس کلَپر، در جلسه شهادت در برابر کمیته نیروهای مسلح سنا در روز ۲۷ فوریه،  در پاسخ به این سئوال که آیا وی در مورد درگیر شدن بیشتر ترکیه در جنگ علیه گروه موسوم به دولت اسلامی خوشبین است پاسخ داد: "خیر. من (خوشبین) نیستم. من فکر می کنم اولویت های ترکیه و علایقش چیز های دیگری است."

صراحت کلپر که یادآور سخنان جو بایدن معاون رئیس جمهوری آمریکا در ۳ اکتبر سال گذشته بود که گفته بود "بزرگترین مسئله ما (در جنگ علیه ستیزه جویان خارجی در سوریه) متحدین ما هستند" سخنگویان وزارت خارجه و دفاع آمریکا را در حالت تدافعی قرار داد. وقتی خبرنگاران نظرات آنان را در مورد گفته های کلپر جویا شدند پاسخ آنان طبق عادت همیشه این بود که ترکیه "یک متحد ناتو" و یک "شریک مهم" در خاورمیانه است.

یکی از جدیدترین شواهد در تفاوت اولویت های آمریکا و ترکیه در این خصوص، توافقنامه ۱۹ فوریه بین ترکیه و نیروی های شورشی در سوریه برای "آموزش و تجهیز" آنان است. حصول این توافق ماه ها به طول انجامید. علت آن این بود که ترکیه اصرار داشت که نیرو های شورشی باید علاوه بر داعش با حکومت سوریه نیز بجنگند.

باور ترکیه این است که با قرارداد اخیر به آنچه که می خواسته دست یافته است. مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه ترکیه روز ۲۳ فوریه اظهار داشت که وی انتظار دارد که نیرو های شورشی علیه حکومت سوریه نیز به جنگ بپردازند.

اما برداشت پنتاگون چیز دیگری است. آدمیرال جان کیربای، سخنگوی پنتاگون در روز ۲۷ فوریه در پاسخ به این سئوال که آیا وی انتظار دارد که نیروهای شورشی با حکومت سوریه مبارزه کنند، گفت: "هدف ما از این برنامۀ (آموزش و تجهیز) نیرو های اپوزیسیون سوری دو چیز است: یکی محافظت از مردمی که در همسایگی آنان زندگی می کنند و دیگری مبارزه با گروه دولت اسلامی. این کارزار جنگ علیه داعش است. این، کانون تمرکز ماست نه جنگ علیه رژیم اسد. چیزی تغییر نکرده ... سیاست آمریکا هم چنان این است که یک راه حل نظامی از سوی آمریکا برای حل مسئله اسد وجود ندارد."

سمیح آیدیز از ترکیه می نویسد: "مزایا و معایب توافقنامه آموزش و تجهیز نیروهای شورشی میانه رو سوری هر چه که باشد، صرف این مسئله که اعلام می شود که که مبارزه با حکومت سوریه نیز از اهداف این برنامه است، در حالی که این امر با نیت نیرو های ائتلاف به رهبری آمریکا در تناقض است، حاکی از آن است که ترکیه در مورد سوریه و دیگر مسائل منطقه در سردرگمی به سر می برد."

فهیم تستکین از طریق المانیتور افشا کرد که توافق آمریکا و ترکیه برای تجهیز و آموزش نیروهای سوری که در جریان گفتگو است توسط سازمان اطلاعات ترکیه "میت" مدیریت خواهد شد. تمرکز میت بر روی سرنگونی اسد و آموزش نیروهای ترکمن سوری است.

از دیگر شواهد سردرگمی ترکیه در خصوص سیاست هایش در سوریه می توان به ورود صد ها زره پوش و سرباز ترک به داخل سوریه اشاره کرد که هدف آنان بیرون کشیدن ۳۸ سرباز ترک از داخل سوریه و نیز بقایای مقبره شاه سلیمان، امپراطور عثمانی بود. این مقبره بخشی از خاک ترکیه تلقی می شود هر چند که در داخل سوریه قرار دارد.

علیرغم بزرگنمائی این عملیات توسط حکومت رجب طیب اردوغان چنگیز کندار می نویسد: "عملیات نظامی ترکیه بیشتر یک عملیات نظامی بیهوده تلقی شد تا یک پیروزی نظامی خیره کننده که حکومت در پی آن بود."

طنز قضیه اینجاست که نیرو های کرد موسوم به "واحدهای محافظت خلق" راه را برای ستون ارتش ترکیه باز کردند در حالی که چندی قبل در حالی که همین نیروهای کرد در کوبانی با داعش در جنگ بودند ترکیه از کمک به آنان سر باز زد.

کردی گورسل گزارش می کند: "طنز تاریخ نسبت به اوردوغان و حزب وی در اینجاست: بدون کمک آمریکا و متحد جدیدش "واحد های محافظت خلق" که داعش را از کوبانی بیرون راندند ترکیه هیچ راه امنی برای ورود به سوریه و جمع آوری بقایای گور شاه سلیمان نداشت."

کندار معتقد است که باید جانب احتیاط را حفظ کرد و عملیات مقبره سلیمان را نباید نوعی نرمش در برابر حزب کارگران کردستان (پ ک ک) و شریک آن در سوریه تلقی کرد. بلکه بالعکس، تصمیم به خارج کردن مقبره از منطقه کردهای سوریه را باید نوعی "حرکت استراتژیک تلقی نمود که هدف آن ممانعت از پیوند خوردن کوبانی به بخش کرد نشین"آفرین" در غرب ترکیه و ایجاد یک منطقه جغرافیائی پیوسته و نهایتا اعلام خود مختاری توسط کرد هاست."

اسرائیل باید دست از توهمات خود در سوریه بردارد

جکی هوگی می نویسد که حمایت اسرائیل از شورشیان در سوریه ممکن است به سراشیبی منتهی شود که نهایتا جهادی های رادیکال، که تهدیدی به مراتب خطرناکتر از حکومت سوریه و حزب الله برای اسرائیل هستند، قدرت بگیرند.

وی می نویسد: "تا آنجا که قضیه به اسرائیل مربوط می شود تجربه به ما آموحته است که شیعیان علوی توسط افرادی عملگرا هدایت می شود. هر چند که ممکن است زمانی هم تحریک شوند و بخواهند خون اسرائیلی ها را بریزند اما این امر حاصل یک نگرش خون آشام و تعصبات مذهبی که گروه های افراط گرای سنی به آن مبتلا هستند نیست. درست است که دمشق دشمن سنتی اسرائیل است اما فراموش نباید کرد که به مدت چهار دهه مرز هایش را با اسرائیل آرام نگهداشته است. حتی دفعات متعددی که بشار اسد مورد تهاجم ارتش اسرائیل قرار گرفته وی مایل به پاسخگوئی و باز کردن یک جبهه علیه اسرائیل نبوده است. با توجه به تحولات اخیر خاورمیانه و اوج گیری بنیاد گرائی، یک دشمن سکولار  بهتر از یک دشمن مذهبی است."

وی می افزاید: "ما باید از توهم خارج شویم، روز بعد از رفتن اسد، یک آلترناتیو سکولار و لیبرال بر سر کار نخواهد آمد. سازمان های افراطی نیروی غالب در سوریه امروز هستند. هر نوع خلائی در سوریه توسط این گروه ها پر خواهد شد نه شورشیان میانه رو. این چیزی است که در عراق و لیبی هم اتفاق افتاد. این چیزی است که در هر جای دیگری در منطقه رخ خواهد داد."

"اسرائیل باید حسابش را با حزب الله تسویه کند اما حداقل با نیروئی منضبط که می توان روی حرفش حساب کرد روبروست. گروهی است که می توان با آن از طریق واسطه ها صحبت کرد. سیاستش خودداری از حمله به شهروندان دشمن است مگر در موارد استثنائی و یا جائی که ضرورت داشته باشد که مقابله به مثل کند. جنگجویانش سر نمی برند و زندانیانشان را آتش نمی زنند. وقتی اسرائیل بخواهد به حزب الله و یا سوریه حمله کند آدرسی وجود دارد در حالی که این موضوع در مورد سنی های افراط گرا مصداق ندارد. در مورد آنان معلوم نیست که چه کسی سر نخ را از دور در دست دارد. یک حمله انتقامی علیه آنان مانند این است که در تعقیب ارواح باشید."

آیا نتانیاهو نصیبی از ماجرای ایران خواهد برد؟

اکیوا الدار از بیت المقدس گزارش می دهد که نخست وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو در صدد است با به چالش کشیدن دولت برک اوباما، در ارتباط با معامله هسته ای با ایران، در انتخابات روز ۱۷ مارس اسرائیل به پیروزی دست یابد.

وی می نویسد: "اگر ایران و کشور های ۱+۵ به توافقی دست پیدا کنند، چیزی که توسط اکثر سیاستمداران چپ و راست و میانه اسرائیل از آن به عنوان یک توافق بد یاد می شود، در آن صورت مردم به رهبری قوی و با تجربه مانند بی بی (نتانیاهو) نیاز دارند. تنها اوست که می تواند با بی پروائی یک رئیس جمهور ساده لوح آمریکائی را کنار زده و ایرانیان را متوقف کند. در صورت ضرورت تبلیغاتچی های حزب لیکود استدلال خواهند کرد که اسرائیل نمی تواند نخست وزیر جدیدی داشته باشد که اعراب را باور کند و از آمریکائی ها بترسد."

"حتی اگر مذاکرات به بن بست هم برخورد کند نتانیاهو از آن بهره برداری خواهد کرد. مشاوران او خواهند گفت که یک پرواز بی بی به کنگره آمریکا و مخالفت با پرزیدنت آن کشور مانع از شکل گیری یک معامله بد شد. کارزار انتخاباتی حزب لیکود در آگهی های تبلیغاتی خود خواهند گفت که بر اثر تلاش نتانیاهو تحریم ها بر ایران تشدید خواهد شد و راه برای اقدام یک جانبه توسط اسرائیل علیه تاسیسات هسته ای ایران هموار شده است. (خواهند گفت) آیا مردی که توانسته بازوی قدرت های جهانی را بپیچاند مستحق نیست یک بار دیگر نخست وزیر شود؟"

زنان در خاورمیانه

از این هفته المانیتور مجموعه ای را با تمرکز بر موضوع زنان در خاورمیانه راه اندازی خواهد کرد. در حالی که مطالب متعددی در باره چالش هائی که زنان در خاورمیانه با آن روبرو هستند منتشر خواهد گردید مجموعه مزبور به موفقیت های زنانی که نقش رهبری در زمینه دیپلماسی، هنر و روزنامه نگاری داشته اند نیز خواهد پرداخت. نویسندگان ما از سراسر منطقه به این مجموعه که به زبان های عربی، انگلیسی، عبری، فارسی و ترکی منتشر خواهد شد کمک کرده اند. مجموعه مزبور شامل شرح حال تحلیلگران و گزارشگران زن المانیتور و نیز مصاحبه با خانم عالیه الثانی، نماینده دائمی قطر در سازمان ملل، خانم دینا کوار، نماینده دائمی اردن در سازمان ملل به علاوه گزارش ها و تحلیل هائی از وضعیت منطقه خواهد بود.

 

More from Week in Review