رفتن به محتوای اصلی

دانشجویان دربند ترکیه

Gendarme officers watch demonstrators from inside the perimeter of the heavily guarded Silivri prison where the trial of a shadowy-right wing group took place, 70km (43 miles) west of Istanbul, October 20, 2008. Ergenekon, a shadowy right-wing group, went on trial in Turkey on Monday on charges of trying to topple Prime Minister Tayyip Erdogan's government. Eighty-six people, including retired army officers, politicians, lawyers and journalists, are accused of planning assassinations and bombings to sow cha

حالا دیگر تمام جهان این را می داند: زن بودن، روزنامه نگار بودن و کارگر بودن در ترکیه کار آسانی نیست. جوان بودن چطور؟ گردن خم کردن در مقابل مقامات مسئول برای جوانان سخت تر است. داشتن زندگی آزاد و شاد، دنبال آرزوها رفتن و بر زبان راندن افکار چیزی نیست که جوانان ترکیه در حال حاضر از آن برخوردار باشند. برعکس، آنان مجبورند به طور مداوم درباره آن چه که می نویسند و می خوانند و یا حتی می پوشند، حواسشان جمع باشد. کسانی که جرات حرف زدن به خود می دهند بخشیده نمی شوند، بخصوص اگر در زمره جوانان «دیندار و با سیانت» مورد تصور رجب طیب اردوغان طبقه بندی نشوند.

آن گونه که ولی آغ بابا، معاون جمهوری مردم، حزب عمده اپوزیسیون ترکیه می گوید، در حال حاضر بیش از 3000 دانشجو به اتهام های مختلف و عمدتا به اتهام عضویت در سازمان های تروریستی پشت میله های زندان هستند. برخی از آنان به خاطر حمل تصاویر رهبران انقلابی یا بنرهایی با شعار تحصیلات رایگان به زندان رفته اند و برخی دیگر به خاطر فروش بلیط کنسرت گروه های موسیقی چپگرا. 

خواندن بیانیه ها برای رسانه ها و حضور در گردهمایی ها، دیگر جرائم نابخشودنی آنان است؛ خواندن کتاب های مارکس، حمایت از «مادران شنبه» که 20 سال است برای عزیزان ناپدید شده شان هر هفته بست می نشینند و تحصن می کنند، برگزاری روز جهانی زن در هشتم مارس، بازدید از دفترهای گروه چپگرای موسوم به «حالک اِولری»، حضور در مراسم روز جهانی کارگر و تظاهرات علیه هیأت عالی آموزش و پرورش، تقاضای حمل و نقل رایگان و بیمه بهداشت و درمان، تقاضای دانشگاه دمکراتیک، مخالفت با ساخت نیروگاه های هیدروالکتریک، و دفاع از حقوق مربوط به محیط زیست.

برای جلب توجه به مسئله مورد اغماض قرار گرفته دانشجویان دربند، آغ بابا با شرکت والدین این دانشجویان در اواخر ژانویه کنفرانسی خبری را در پارلمان ترتیب داد. او پوسترها و تصاویری از رهبران چپ گرای ترکیه از دهه 1960 را نشان داد که از سوی مقامات قضایی به عنوان شاهد جرم و دستاویز صدور مجرمیت قرار گرفته اند. به گفته او دولت بویژه جوانان با گرایشات چپ، سکولاریست ها و دمکراسی خواهان را هدف گرفت، زیرا آنان را به مثابه تهدید قلمداد می کند.

آغ بابا در این کنفرانس خبری گفت: «مردانی که گلوی [میسیونرهای مسیحی] را در یک انتشاراتی در استان ملاطیه [در سال 2007] بریدند، آزادند اما آن جوانان حالا پشت میله های زندانند. بعضی از این جوانان دانشجوی پزشکی سال آخر هستند. وجه مشترک همه آن ها این است که از خانواده های فقیر می آیند.»

او گفت: «حتی حاضر شدن در چنین گردهمایی هایی به منزله بهانه کافی برای بازداشت شدن به اتهام عضویت در گروه های تروریستی است، چه برسد به خواندن بیانیه مطبوعاتی. شواهدی که در چنین پرونده هایی ارائه شدند خود داستانی مضحک است. یکی از این برگه های شواهد وسایل جرم همراه فردی را چنین فهرست می کند: یک چتر قرمز شکسته، یک شال، یک بوق پلاستیکی، یک هدبند، یک بلندگو، مانیفست کمونیست، یک تقویم دیواری، یک جلیقه، یک تی شرت، یک کیک و یک دستگاه پخش موسیقی ام پی 3.»

آغ بابا تاکید کرد که حتی مظنونان در دادگاه های جنجالی به دست داشتن در توطئه کودتا، خرابکاری مسلحانه و همکاری با جدایی طلبان کرد متهم شده اند و همزمان دانشجویانی که از سوی همان دادگاه ها متهم شده اند، همچنان در زندان بودند چرا که احکامشان از سوی دادگاه های  بالاتر صادر شده بود.

طبق آمار وزارت دادگستری، 158537 نفر -144958 مرد و 5495 زن و 3493 نوجوان، شامل افرادی که هم حکمشان صادر شده و هم کسانی که منتظر دادگاه هستند، از اول نوامبر 2014 در ترکیه در حبس ماندند.

شمار زندانیان از سال 2005 ، به میزان 175 درصد افزایش یافته است. حزب جمهوری مردم یک «کمیسیون زندان» تشکیل داده که کارش نظارت بر زندان ها است و در سه سال گذشته بیش از 100 گزارش و پنج کتاب درباره این مسئله منتشر کرده است. به گفته این کمیسیون، انزوای اجتماعی و حبس انفرادی بازداشت شدگان در زندان های موسوم به نوع «ف» که زندان های امنیتی با سلول های کوچک دو نفره و سه نفره است و از یک دهه پیش جایگزین بندهای بزرگ و پرجمعیت را گرفت -به امری رایج تبدیل شده است. گفته می شود زندان های دیگر نیز پر است به طوری که سالنی با ظرفیت 350 نفر، 1300 زندانی را در خود جای داده است.

ازگور اوزل، از اعضای کمیسیون فوق به المانیتور می گوید: «زندانیان به نوبت نفس می کشند.»

او مواردی هشدارآمیز از بازجویی از جوانان را برشمرد: «به مواردی برخوردیم که مدرک جرم علیه دانشجویان چیزهایی از قبیل داشتن چتر هنگام خروج از مترو بوده، یا خرید تخم مرغ از مغازه، و یا شالی که دیگری بر گردن داشته است. در یک دادگاه، مثلا، پلیس علیه دانشجویانی گزارش داده که با دفتر ساختمانی در ازمیر در ارتباط بودند و گفته : «آن ها با وقفه های مشخص و حساب شده به اطاق بغلی می روند، و حلقه هایی اسناد و مدارک سازمانی را با خود به آنجا می برند.» در یکی از جلسات دادگاه متوجه شدیم که این حلقه های کاغذی، دستمال توالت بودند که دانشجویان هنگام رفتن به توالت با خود برمی داشتند. دانشجویان طبق بندی از قانون مجازات قرار گرفته ند که برای «تبلیغ به نفع یک سازمان تروریستی بدون عضویت در آن» تنظیم شده و توسط دولت به قانون افزوده شده است. دانشجویان ارعاب شده اند، مورد ظلم و بدرفتاری قرار گرفته اند، سرکوب شده اند، بازداشت شده اند و بلافاصله محاکمه شده اند و این روند پیامی است هم به دانشجویان و هم به خانواده های آنان. این تخلفات در واقع شامل بازداشت قبل از دادگاه و صدور حکم نمی شود و باید متوقف شود.»

پرفسور ابراهیم اتهم باشاران، از استادان شناخته شده ترکیه بر پیامدهای بازداشت جوانان به اتهام های بی اهمیت تاکید می کند و به المانیتور می گوید: «تحصیل یکی از مهم ترین حقوق فردی است. قبل از هر چیزی در روند با زندانی کردن دانشجویان، آنان را از این حق محروم می کنند.»

او افزود: «نظام قضایی ما بسیار نابسامان است. پر کردن زندان با دانشجویان به معنای از بین رفتن ارزش های ملی است. زمانی که در زندان به بطالت سپری می شود به خودی خود مجازاتی است علیه مغزهای جوان و از نظر روحی و روانی آنان را دچار بی ثباتی می کند. دولت باید تحصیل و علم جویی را مورد ملاحظه قرار دهد و درباره جمعیت جوانی که پشت میله های زندان افکنده، تجدید نظر کند. »

زندانی کردن دانشجویان به بهانه های سیاسی، چشم انداز آنان از زندگی در کشوری را که از نظر بیکاری، نابرابری دستمزد و نقض حقوق بشر در موقعیت خوبی نیست، تیره تر می کند. دانشجویان باید بتوانند به راحتی و آزادانه درباره افکار و عقاید نامتعارف ممکن صحبت کنند. اما در ترکیه، آزادی آنان هر چه بیشتر و بیشتر در معرض سرکوب است و حق آنان برای تحصیل محدود تر می شود: مسئله ای که بحث اندکی را موجب شده و در خاموشی در حال رشد است.

 

More from Tulay Cetingulec

Recommended Articles