رفتن به محتوای اصلی

کمک یونسکو به بیت لحم در فصل کریسمس

اقدام یونسکو در قرار دادن کلیسای مهد در فهرست میراث جهانی در خطر، پول مورد نیاز برای احیای دوباره این مکان را فراهم آورده، که روزی یکی از مقاصد توریستی پرطرفدار به شمار می رفت.
Musicians perform on stage in Manger Square, outside the Church of the Nativity, the site revered as the birthplace of Jesus, in the West Bank town of Bethlehem December 1, 2013. REUTERS/Ammar Awad (WEST BANK - Tags: RELIGION) - RTX1605A

بیت لحم، کرانه غربی - سنت های مسیحی می گوید مریم و یوسف، در سفر از نازارت در ۲۰۰۰ سال پیش، از خیابان ستاره - دروازه باستانی بیت لحم- رد شدند تا به آخور چوبینی برسند که بعد گهواره عیسی شد. 

«کلیسای مهد‌»، کلیسایی که در قرن چهارم روی غاری بنا شد که باورها و اعتقادات می گویند محل تولد عیسی بود، تنها چند صد متری با این کوچه سنگفرش باریک و طولانی فاصله دارد. کوچه ستاره زمانی بازار پررونق خوراکی های تازه و کارهای دستی بود. امروز، این کوچه که مانند مارش گروه مسیحیان فلسطینی در هنگام برگزاری مراسم کریسمس، به بخشی از روند زیارتی بدل شده، به محاصره درهای فلزی سبز رنگی درآمده که در هم قفل شده اند. 

جمیل عبید، صاحب یک فروشگاه چوب است که یکی از چند مغازه هنوز فعال باقی مانده است. او می گوید زمانی بود که ده نفر برای کار و کاسبی پررونقش کار می کردند، اما حالا به تنهایی مغازه را اداره می کند و به سختی از عهده هزینه ها بر می آید. تخصص او در کنده کاری صحنه های تولد عیسی مسیح با دست روی چوب زیتون است. این هنر یکی از چندین صنایع دستی منحصر به فرد بیت لحم است. 

عبید به المانیتور می گوید:‌ «بیست سال پیش این ها را قطعه ای سه دلار می فروختم.» او در حالی که یک سری کارهایش را در دست می گیرد می گوید:‌ «هنوز هم آن ها را قطعه ای سه دلار می فروشم.‌» 

در این خیابان، که به «جاده زیارت» نیز معروف است، اغلب مغازه ها از سال ۲۰۰۰، همان سالی که انتفاضه دوم آغاز شد، بسته اند. بیت لحم صحنه برخی از خشن ترین درگیری هایی بود که منجر به نابودی بخش گردشگری شد و آن طور که اتاق بازرگانی بیت لحم می گوید نرخ بیکاری را به ۶۰ درصد رساند. به دنبال آغاز فروکش خشونت ها در سال ۲۰۰۴، اقتصاد بیت لحم آرام آرام جان گرفت و گردشگران و مسافران به آهستگی بار دیگر به آنجا بازگشته اند. اما تلاش های فراوان برای ترغیب صاحبان کسب و کار به بازگشایی مغازه هایشان، و توریست ها به گشت و گذار در آن بازار تاکنون ناکام بوده است. 

طبق گزارشی که بانک جهانی در ماه مارس منتشر ساخت، کنترل اسرائیل بر بیت لحم و دیگر شهرهای فلسطینی جلوی شناسایی کامل ظرفیت بالقوه اقتصادی در سرزمین های فلسطینی را می گیرد. این گزارش می گوید اگر فلسطینی ها بتوانند به منطقه موسوم به «ناحیه سی»‌ کرانه غربی که زیر نظر مستقیم دولت اسرائیل است دست یابند، تولید ناخالص ملی شان می تواند تا ۳.۴ میلیارد دلار افزایش یابد. 

در حال حاضر تنها ۱۳ درصد از بیت لحم زیر نظر تشکیلات خودگردان فلسطینی است. هرچند برخی از بخش های این شهر به طور مشترک زیر نظر اسرائیل و مقامات فلسطینی اداره می شود، اما اکثر بخش های آن تحت کنترل مستقیم اسرائیل است. هر کس که مایل به ورود به این شهر باشد باید از یکی از چندین ایستگاه بازرسی رد شود که توسط سربازان مسلح اسرائیلی اداره می شوند. 

رولا معایعه، وزیر توریسم و سیاحت سرزمین های فلسطینی طی کنفرانسی خبری در دوم دسامبر در بیت لحم که گزارشگر المانیتور نیز در آن شرکت داشت به خبرنگاران گفت:‌ «این شهر پتانسیل جذب گردشگر از تمام جهان را دارد. می توان گفت که تعداد گردشگران کمی بیشتر شده اما نمی توان زیر اشغال، بخش توریسم را به شکل چشمگیر بهبود بخشید.» 

مقامات فلسطینی همواره شکوه کرده اند که بیت لحم به واسطه شهرک های یهودی نشین، ایستگاه های بازرسی و دیوار بتونی با برج های دیدبانی که همگی امکان توسعه توریسم و بهبود اقتصاد کم رمق را گرفته اند، از بازار جدا افتاده است. 

وزارت گردشگری فلسطینی می گوید ۲ میلیون و دویست هزار توریست در سال ۲۰۱۲ از کرانه غربی بازدید کردند که نسبت به سال ۲۰۱۱، ۱۸ درصد رشد نشان می دهد. تاکنون در سال جاری، دو میلیون و ششصد هزار گردشگر به بیت لحم مسافرت کرده اند و پیش بینی می شود که این رقم طی روزهای برگزاری مراسم کریسمس افزایش چشمگیری یابد.

اتاق بازرگانی بیت لحم می گوید صاحبان مشاغل قادر به بهره برداری از اغلب گردشگران شهر نیستند. بیشتر توریست ها با تورهای زیارتی و از طریق آژانس های مسافرتی اسرائیلی مسافرت می کنند. این تورها مسافرانشان را برای یک بازدید کوتاه از کلیسای مهد پیاده می کنند، و بعد آن ها را دوباره سوار اتوبوس می کنند و برای صرف ناهاری و خرید سوغات از یکی از مغازه های سوغاتی فروشی، توقف کوتاهی می کنند. 

فیروز خوری، معاون اتاق بازرگانی سرزمین های فلسطینی روز دوشنبه به خبرنگاران گفت:‌ «ما از توان خرید این توریست ها سودی نمی بریم.» به گفته خانم خوری تلاش های زیادی صورت گرفته تا مسافران را به اقامت شبانه در بیت لحم ترغیب کنند اما در زمان مراسم کریسمس، هتل ها جای خالی ندارند و از قبل رزرو شده اند. پنج هتل جدید در دست احداث است. 

مقامات می‌ گویند هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن هست. بیت لحم از نرخ ۲۳ درصدی بیکاری رنج می برد، که در کرانه غربی بالاترین رقم است. نرخ متوسط بیکاری در کرانه غربی ۱۸ درصد است.

خانم معایعه، وزیر توریسم سرزمین های فلسطینی می گوید بخشی از افزایش تعداد توریست ها در سایه اقدامات یونسکو رخ داده است. یونسکو در سال ۲۰۱۱، علی رغم مخالفت های آمریکا و اسرائیل، کلیسای مهد و خیابان ستاره را در فهرست میراث جهانی در خطر قرار داد. 

این اقدام یونسکو اختصاص بودجه تعمیر را الزام آور می کند و تشکیلات خودگردان فلسطینی می گوید کلیسای مهد به مرمت فوری نیاز دارد، بویژه در قسمت سقف که هنگام باران چکه می کند. 

زیاد البندک، مشاور محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی در امور مربوط به مسیحیان، روز دوشنبه در مقابل کلیسای مهد به خبرنگاران، از جمله خبرنگار المانیتور گفت:‌‌ «این کلیسا شاهد جنگ ها و زلزله های فراوان و حتی تغیررات آب و هوا بوده است. نمی توانیم دست روی دست بگذاریم تا فروبریزد.» 

در سال ۲۰۰۲، اسرائیل طی درگیری با مردان مسلح فلسطینی به مدت پنج هفته کلیسای مهد را محل حمله قرار داد. 

آقای بندک می گوید تشکیلات خودگردانی از ۵۰ میلیون دلار هزینه مورد نیاز برای بازسازی و مرمت، تنها توانسته سه میلیون دلار بودجه تعمیر دریافت کند. بقیه این پول قرار است طی چندین مرحله از سوی کشورهای مختلف خارجی دریافت گردد.» کار مرمت در سقف و پنجره ها آغاز شده، که اولین فاز عملیات بازسازی است و به گفته زیاد بندک قرار است بر اساس سلسله مراتب یونسکو جامع و همه جانبه باشد.

بندک گفت:‌ «این کلیسا ۱۷۰۰ سال عمر دارد. مراقبت از این کلیسا وظیف اخلاقی و دینی ما در قبال مقدس ترین مکان مسیحیان است.» 

هفته گذشته هزاران مسیحی فلسطینی، مسلمانان و زائران در میدان مهد بیت لحم، در مقابل کلیسای مهد حاضر شدند تا مراسم چراغانی درخت کریسمس ۱۵ متری در آن جا را به نظاره بنشینند. با روشن شدن هزاران چراغ سبز و زرد بر درخت کریسمس، در میان شادی و هلهله مردم آتش بازی شد. سال گذشته مراسم چراغانی درخت در نیمه دسامبر صورت گرفت اما امسال در تلاشی برای بیشتر کردن زمان روزهای جشن و جذب مسافران بیشتر، مراسم زودتر آغاز شد.

رولا خوری، که همراه با شوهر و فرزندانشان به این جا آمده، می گوید کریسمس امسال تاکنون میزان لازم شادی و امیدواری را به ارمغان آورده است.

خوری به المانیتور می گوید:‌ «آمدن به چنین مراسمی این حس را به ما می دهد که زندگی شاد و نرمالی داریم. اما پس ذهنمان می دانیم که موضوع آنقدرها هم از این قرار نیست.» 

More from Jihan Abdalla

Recommended Articles