Ana içeriğe atla

Arapça Türkiye’yi ikiye böldü

Gelecek yıl ilkokul 2. sınıftan itibaren Arapça seçmeli ders konulması “Harf devrimi”ne aykırı olduğu gerekçesiyle yargıya taşınıyor.
RTR2ASJP.jpg

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) 2016-2017 ders yılından itibaren ilkokul 2. sınıftan başlayarak çocuklara Arapça dersi verileceğini açıkladı. Arapça dersi tıpkı Almanca, Fransızca ve İngilizce gibi seçmeli olacak. Arapça öğretimi 2. ve 3. sınıflarda dinleme, anlama ve konuşma 4.sınıflarda Arapça yazıya giriş, 5.sınıftan itibaren dört temel dil becerisinin kullanılması şeklinde planlandı.

Milli Eğitim Bakanlığı’nın kararı Türkiye’de yeni bir bölünme yarattı. Arapça eğitimi destekleyenler “dini sebeplerin yanı sıra ekonomik, turistik, siyasi ve ticari sebeplerle öğrenilmesi zorunludur” tezini savunuyor. Karşı çıkanlar ise “Dünyanın konuştuğu İngilizceyi öğretemezken müfredata Arapçayı sokan zihniyetin bizi geleceğe taşımasını hayal etmek bile zor” diye tepki gösteriyor.

Eğitim sektöründe 50 bin üyesi bulunan Eğitim İş Sendikası Başkanı Veli Demir “Bu dersi zorla seçtirecekler. Arapçayı kutsadıkları için ilerde bütün dersleri Arapça işleyebilirler” dedi. Demir’in Al-Monitor’a yaptığı açıklama şöyle: “Biliyoruz ki iktidar bunun arkasını getirecek. Çünkü cumhuriyetin harf devrimine, tevhid-i tedrisat’a (öğretim birliği) karşılar. 70 bin olan imam hatip öğrenci sayısı 1 milyon 200 bine çıktı. İktidar dinine ve kinine sahip çıkacak ve kendi geleceğini sağlayacak seçmen yetiştirmek istiyor. Oysa biz uygarlığa, barışa ve kardeşliğe koşan evrenselliğe sahip bir nesil istiyoruz.”

Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı tepkileri “Birilerinin Arapçaya alerjisi var” diye yorumladı.

Veli Demir’e Bakan’ın açıklamasını hatırlattık. Alerjilerinin olmadığını, Arapça’nın ilköğretim sistemine katkıda bulunmayacağını düşündükleri için tepki gösterdiklerini söyledi. Demir “Çocuklarımız önce kendi ana dillerini doğru düzgün öğrenmelidir” dedi.

Arap harflerinin yerine Türk harflerinin kullanılmasını sağlayan Harf Devrimi 1 Kasım 1928 yılında kabul edildi. Arap alfabesinin zorluğuna karşın Latin alfabesinin Türkçe’ye daha uygun olduğu kanaatiyle gerçekleşen Harf Devrimi okuma yazmayı kolaylaştırmanın yanı sıra modern eğitimin gerçekleşmesini amaçlıyor. Harf Devrimi Anayasanın 174. Maddesi ile koruma altında.

Eğitim İş Başkanı Demir tekrar Arap harflerine dönülmesi nedeniyle “anayasaya aykırılık ve devrim kanunlarına muhalefet” gerekçesiyle dava açacaklarını söyledi ve “İyimser olmamakla birlikte bir şekilde yargıya güvenmeliyiz” dedi.

MEB ise Arapça dersine geçişin gerekçesini şöyle açıkladı: “22 ülkede yaklaşık 350 milyon nüfusun anadil olarak konuştuğu Arapça, BM’nin kabul ettiği 6 resmi dilden biridir. İslam ülkelerinde dini açıdan da önemli olan Arapçanın öğrenilmesi için başta tarihi ve kültürel sebepler vardır. Arapçanın dini sebeplerin yanı sıra ekonomik, turistik, siyasi ve ticari sebeplerle de öğrenilmesi zorunlu kılmaktadır.”

Sektörde 170 bin üyesi bulunan Eğitim-Sen de yazılı bir açıklama ile tepki gösterdi. “Arapça sevdasının” tek nedeninin dini kitapları ve yayınları okutmak olduğunu, “dindar nesil yetiştirme” hedefine uygun adımlar atıldığını öne süren Eğitim-Sen, buna karşılık öğretmen açığının kapanması, yeni derslik ihtiyaçlarının giderilmesi, ikili öğretime son verilmesi, eğitimde eşit koşulların oluşturulması gibi temel sorunların görmezden gelindiğini kaydetti.

Al-Monitor’a konuşan CHP Milletvekili Aylin Nazlıaka’ya göre karar siyasi: “Eğer gerçekten tarihsel ve kültürel miraslarımıza sahip çıkma amaçlansaydı itiraz etmezdik. Ancak amaçlanan laiklik suikastıdır. Çocuklarımız elbette Arapçayı tercih edip, öğrenebilirler ancak okumayı yazmayı henüz öğrenen çocuğa Arapça dersi getiriliyor. Farklı kaygılarla konulan bu dersin sadece adı 'seçmeli'. Yani çocuklar seçmediklerinde baskıya maruz kalacak veya fişlenecektir. Türkiye’de eğitim sisteminin iki sorunu var. Biri eğitim, diğeri sistem. AKP döneminde eğitim sistemi bir yap-boz tahtasına döndü. 11 kez sistem 5 kez bakan değişti. Çocuklar erken yaşta okula alındı. Kız çocuklarının okullaşma oranı düştü.”

Arapça tartışması Türk basınının en etkili gazetesi Hürriyet’in iki köşe yazarını da karşı karşıya getirdi. Melis Alphan “Daha biz dünya dili İngilizceyi öğretemezken müfredata Arapçayı sokan zihniyetin bizi geleceğe taşımasını hayal etmek bile zor” diye yazdı.

Ahmet Hakan ise yeni düzenlemeye ılımlı yaklaştı: “İlkokullara ikinci sınıftan itibaren seçmeli Fransızca dersi getirildi dense ‘Ay ne güzel…çok şeker çok’ diyecek olanların Arapça dersine burun kıvırmaları Arap düşmanlığıdır.”

Arapça öğrenimi için öğretmen ihtiyacının karşılanması ciddi bir sorun olarak görünmüyor. İmam Hatiplerden itibaren Arapçayı öğrenen ve daha sonra İlahiyat Fakültelerini bitirenler ihtiyacın karşılanmasında ana kaynak. Ayrıca Suriye’den gelenler de yeni bir kaynak oluşturmuş durumda. Anadolu Ajansı’nın 28 Ekim tarihli haberine göre, Suriye’deki savaştan kaçan öğretmenler Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde öğrencilere Arapça öğretmeye başladı. Süheyb El Hac Süleyman, Ziyad Abdullah, Mücahit Al Hout ve Abdullah Al Hout iki yıldır öğretim görevlisi olarak hazırlık öğrencilerine dersler veriyor. Öğretmenlerden Süleyman, başladığı dönemde Türkçe konusunda sıkıntı çektiğini ancak kendisine gösterilen yakın ilgiyle bu sorunu da aştığını söylüyor.

Suriyeli öğretmenlerin ilkokullarda da görevlendirilmesinin önündeki tek engel Türkçe sorunu. Ancak uygulamaya bir yıl var. Bu arada Suriyeli öğretmenlerin Türkçelerini geliştirmeleri sorunun çözümünü kolaylaştırabilir.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan AK Partili eski Milli Eğitim Bakanı Nimet Çubukçu, Arapça eğitimi için Suriyeli mültecilerden “öğretmen” olarak yararlanmanın mümkün olduğunu söyledi. Çubukçu, Arapça öğretmen ihtiyacının yeni kadro ihdas edilerek kolaylıkla giderilebileceğine dikkat çekti. Arapça eğitimin başlayacağı haberi sosyal medyada da Suriyelileri akla getirdi. Tweetlerden birinde şu görüş paylaşıldı: “İlkokul 2'ye Arapça konacakmış. İyi haber. Suriye'den binlerce Arapça öğretmeni geldi.Bunlara biraz Türkçeyle öğretmen açığı kapatılabilir”.

MEB’in personel sitesinde yer alan Arapça ihtiyacı ve atama sayısı da fizik, kimya, tarih, coğrafya derslerinden fazla görünüyor. Sitedeki bir haberde Arapça öğretmen tahmini ihtiyacı iki bin 378 olarak belirlenmiş. Önümüzdeki şubat ayında 109 branşta 30 bin öğretmen ataması bekleniyor.

Mizahi ve ironik haberleri ile popüler olan Zaytung, kararı “son dakika” anonsu ve “Seçmeli Arapça ile birlikte falaka uygulamasının da başlaması gündemde”, “Suudi Arabistan acil toplandı: Bunlar bizim neyimize özeniyorlar” başlıklarıyla duyurdu.

Twitter’da ise “Arapça” etiketi altında altında “Öğrenmek şart. Çünkü Türkçenin yarısı zaten Arapça. Bilirsek rahat ederiz” ya da “İngilizcemiz harika düzeyde. Arapçamız eksik kalmıştı. O da oldu” gibi mesajlar paylaşıldı. O mesajlardan bazıları şöyle:

“Bilim, teknoloji ve uzay deyince akla Araplar geldiğinden, çocuklara ingilizce yerine arapça öğretmek çok daha mantıklı! #hayırlıcumalar”

“#Arapça dan bu kadar korkmayın. Yıllardır #ingilizce öğrenip konuşamıyorsunuz. En azından Kur-an'ı okursunuz.”

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial