Ana içeriğe atla

Katar İran’ın Körfez’e açılan kapısı mı oluyor?

İran ve Katar arasında son dönemde yaşanan yakınlaşma Orta Doğu’da yeni tartışmalara yol açarken birçok kesim bu adımı mevcut çatışmaların azaltılması bakımından olumlu karşılıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Qatar's Emir Sheikh Tamim bin Hamad al-Thani waits for U.S. Secretary of State John Kerry before their meeting at the Diwan Palace in Doha, August 3, 2015. Kerry is meeting his Gulf Arab counterparts for talks in Qatar as he attempts to ease the concerns of key allies over the Iran nuclear deal. REUTERS/Brendan Smialowski/Pool - RTX1MTEV
Katar Emiri Şeyh Tamim Bin Hamad El Tani, Doha’daki Divan Sarayı’nda ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’yi beklerken, 3 Ağustos 2015 — REUTERS/Brendan Smialowski

Orta Doğu’nun ittifaklar haritası bölgesel ve uluslararası çatışmaların etkisiyle hızla değişiyor. Temmuzda imzalanan nükleer anlaşma ve İran’ın Batı’yla ilişkilerinde genel olumlu seyirle birlikte bölgedeki birçok ülke dış ilişkilerini gözden geçirmeye başladı.

İran nüfuzunun yayılmasından şikâyet eden ve bunu engellemeye çalışan ülkeler İran’ın daha da güçlendiğini düşünüyor. Ancak nükleer anlaşmanın ardından bazı Körfez ülkeleri, özellikle de Katar gerilimi düşürmeye ve İran’la arasını ısıtmaya çalışıyor.

Öte yandan İran da nükleer anlaşmanın ardından benimsediği tutumlarla kendisine karşı oluşan direnci dikkate aldı. Reformcular İran’ın Körfez ülkelerine açılım yapması gerektiğini savundu. Devlet Uzlaştırma Konseyi Başkanı Ayetullah Ali Ekber Haşemi Rafsancani, 18 Ekim’de verdiği demeçte İran’ın Suudi Arabistan’la ilişkilerini düzletmesi gerektiğini ve bunun Batı’yla nükleer görüşmelerde izlenen karşılıklı menfaat ve saygı yaklaşımıyla mümkün olacağını belirtti. İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de 14 Ekim’de birbirine zarar vermenin ne İran’ın ne Suudi Arabistan’ın menfaatine olduğunu vurgularken şöyle dedi: “İran ve Arap ülkeleri aynı gemide. Bu gemi batarsa gemideki herkes boğulur.”

Katar’ın benimsediği tutum Tahran’ın bu yeni yaklaşımıyla bağdaştı. Görünen o ki Katar nükleer müzakerelerin sonucunu beklerken İran’ın Batı’yla yakınlaşmasına hazırlıklıydı, bunu olumlu karşılıyordu ve kendi ilişkilerine de bu doğrultuda ayar veriyordu.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish