İran nükleer anlaşması Suriye’de siyasi çözüm için kilit önemde

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, İran’la 5+1 Grubu arasında nükleer anlaşmaya dönük Cenevre’de yapılan maraton görüşmelerin sonunda iyimser bir havadaydı. Kerry, “ciddi ilerleme” sağlandığını ve tarafların “Cenevre’den ayrılırken geldikleri güne kıyasla birbirine daha yakın” olduğunu belirtti. Bir sonraki görüşmenin 20 Kasım’da siyasi direktörler düzeyinde yapılması öngörülüyor. Laura Rozen’in Cenevre’den bildirdiği gibi, müzakereler İran’ın Arak ağır su tesisine ilişkin Fransa’nın duyduğu kaygılar sebebiyle tıkandı.

Görüşmeler, Hasan Ruhani’nin İran cumhurbaşkanı olduğu 4 Ağustos’tan sonra yapılan ilk görüşmelerdi. Konuların karmaşıklığı ve 30 yıllık güvensizlik dikkate alındığında, daha ilk turda anlaşmaya varılamaması sürpriz değil.

Müzakereler etkileyici bir hızla ilerlese de zaman kimsenin lehinde işlemiyor. Obama yönetimi, görüşmelerin bu evresinin ne denli hassas olduğunu biliyor. Kerry, Kongre’ye ve “dünyada başkalarına” seslenerek şöyle konuştu: “Şu iyice anlaşılmalı ki eğer nihayetinde en son seçeneğe, yani muhtemel güç kullanımına başvurulacaksa, diplomasinin sunduğu tüm imkânların tüketilmesine şans tanınmalı. Zamanın daraldığını biliyoruz. Meseleyi acil kılan unsurlardan biri de zaten bu.”

Obama yönetimi, Kongre’den İran’a yönelik yeni yaptırımlar ele almayı ertelemesini istemişti. Olmazsa olmaz bir düzenleme olarak görülen Ulusal Savunma Yetkisi Kanunu yakında Senato’da görüşülecek. İran’la uzlaşmaya karşı çıkan senatörlerin, Başkan Obama’nın yaptırımları geri çekme yetkisini kısıtlayan veya İran’a karşı yeni yaptırımlar öngören değişiklikler önermesi bekleniyor.