İran'ın Nabzı

Bölgesel güçler nihayet Suriye konusunda anlaşıyor mu?

By
p
Article Summary
İran’ın Arap ve Afrika işlerinden sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Cebari Ensari, Rus muhatabı Mikhail Bogdanov’la görüşmesinin ardından İran basınına Suriye konusunda açıklamalarda bulundu. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevat Zarif ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov geçen hafta yaptıkları telefon görüşmesinde bölgesel konuları ele aldılar. Ayrıca Zarif, temmuzdaki darbe girişiminin ardından Türkiye’yi ziyaret eden ilk İranlı yetkili oldu. Türk muhatabı Mevlüt Çavuşoğlu’nun yanı sıra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la da görüşen Zarif, Çavuşoğlu’yla görüşmesinin ardından düzenlenen basın toplantısında şöyle dedi: “Görüş farklılıklarımız olduğu bir gerçek ama iki ülke de Suriye’nin toprak bütünlüğünü ve ulusal birliğini daima savunmuştur. Anlaşamadığımız konuları da konuşarak çözmek durumundayız”.

Rus Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Orta Doğu Özel Temsilcisi Mikhail Bogdanov da bölgesel gelişmeler ve Suriye’yi konuşmak üzere Tahran’a gelerek İranlı muhatabı Hüseyin Caberi Ensari ve Zarif’le görüştü. Bu görüşmenin ardından İran basınına Suriye konusunda açıklamalarda bulunan Ensari, Zarif’in Türkiye ziyaretinin ardından Tahran ve Ankara’nın Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması ve kapsayıcı bir ulusal hükümetin kurulmasına ilişkin temel ilkelerde “genel bir mutabakata” vardıklarını açıkladı. Ensari bunu genel bir mutabakat olarak tanımlarken bunların “Suriye krizinin çözümünün başlangıç adımları” olabileceğini de ekledi.

Ensari Rusya, İran ve Türkiye’nin Suriye konusunda yeni bir eksen mi kurduğuna ilişkin bir soru üzerine ise böylesi bir gruplaşmanın Suriye konusuna taraf olan muhtelif aktörlerin hassasiyetlerini tahrik edebileceğini söyledi. İran’ın konuya taraf olan etkin ülkelerle uzlaşma arayışında olduğunu vurgulayan Ensari, Tahran’ın kapalı bir koalisyon değil, “diğer bölgesel ve uluslararası oyuncularla müşterek ilkelere dayanan bir anlayış birliği peşinde olduğunu” belirtti.

Ensari muhalif örgütlerle Suriye yönetimi arasında Halep’te süren çatışmalar konusunda ise “Terör örgütleri kenti daha önce de birkaç kez ele geçirmeye çalıştı” dedi. Olaylar nedeniyle nüfusun önemli bir bölümünün “insani felaketten” kaçmak zorunda kaldığını belirten Zarif, İran ve Rusya’nın Halep’teki olaylara son vererek insanların evlerine dönmelerini sağlamaya çalıştıklarını söyledi. Ensari Halep ya da Suriye’deki durumun nasıl çözüleceğine ya da görüşmelere dair daha fazla ayrıntıya girmedi.

Öte yandan Rus Savunma Bakanı Sergey Şoygu 15 Ağustos’ta bir Rus haber ajansına ABD ile Rusya’nın Halep’te ortak askeri bir harekat için anlaşmaya yakın olduklarını söyledi.

Eğer doğruysa bu, savaşta büyük bir kayma anlamına gelir. Rusya’nın Suriye yönetimi ile İran ve Hizbullah güçlerini desteklemek için Suriye’deki iç savaşa müdahale etmesi Türkiye, ABD, Suudi Arabistan ve Katar tarafından desteklenen muhalif güçlere büyük bir darbeydi. ABD’nin hava saldırıları şu ana kadar yalnızca El Kaide ve İD’le sınırlı kalırken Rus hava saldırıları bölge devletleri tarafından desteklenen muhalif grupları da vuruyor.

Ensari, yakında Moskova ve Ankara’ya giderek yetkililerle müzakereleri sürdüreceğini ve hem Suriye hem de bölgeye ilişkin istişarelere devam edeceğini açıkladı.

Türkiye Başbakanı Binali Yıldırım ise 15 Ağustos’ta İsrail ve Rusya’yla yaşanan sorunların çözülmesinin ardından sıranın Suriye’yle ilişkileri düzeltilmeye geldiğini söyledi. Ne var ki Yıldırım bunun için Türkiye’nin şartını şöyle açıkladı: Yeni kurulacak Suriye hükümetinde hiçbir mezhebin bir diğerine göre üstün olmaması ve Cumhurbaşkanı Beşar El Esad’ın bu hükümette uzun vadeli bir rol üstlenmemesi.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: turkey-iran relations, syrian government, sergey lavrov, russia on syria, russia in middle east, mohammad javad zarif, bashar al-assad

Arash Karami is a contributor to Al-Monitor. On Twitter: @thekarami

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept