هم‌اندیشی اروپا و آمریکا درباره ایران پس از ضرب‌الاجل ترامپ

p
By
Article Summary
ایالات متحده و قدرت‌های اروپایی کارگروه‌هایی را برای مشورت دربارهٔ ایران تشکیل داده‌اند. اروپایی‌ها می‌گویند که حاضر به مذاکرهٔ مجدد بر سر برجام نیستند.

واشینگتن - در راستای هشدار دونالد ترامپ در ماه جاری مبنی بر این‌که بار دیگر تعلیق تحریمها علیه ایران را تمدید نخواهد کرد مگر آن‌که توافق تصحیح شود، دیپلمات‌های آمریکا و قدرتهای اصلی اروپایی در حال تشکیل کارگروه‌هایی برای مشاوره در مورد ایران هستند. این جلسات احتمالاً اواخر این هفته در لندن انجام می‌شود و باید دید که به چه نتیجه‌ای می‌رسند. مقامات و کارشناس‌ها می‌گویند که اروپایی‌ها قصد دارند تا راه‌های همکاری با آمریکا را برای حل نگرانی‌های مشترک در مورد ایران، بیابند. یعنی در کنار همدلی با آمریکا برای رویارویی با برنامهٔ موشک‌های بالستیک و اتهام ارسال سلاح به شورشیان حوثی یمن، در مقابل خواست ترامپ برای مذاکرات مجدد بر سر توافق اتمی مقاومت کنند. اروپائیان بر این باورند که توافق اتمی تیرماه ۱۳۹۴ (برجام) کارکرد مناسبی دارد.

در حالی که برخی کارشناسان می‌گویند اروپایی‌ها منافعی در تلاش برای اتخاذ مواضع و اقدامات متناسب جهت نگه‌داشتن آمریکا در توافق ندارند، سایرین بر این باورند که اروپا باید گامهایی مهم بردارد تا شرکت‌های اروپایی را از تهدید تحریم‌های ثانویهٔ آمریکا ایمن نگه دارد. ضرب‌الاجل بعدی برای تمدید تعلیق تحریم‌های هسته‌ای آمریکا علیه ایران، روز ۱۲ مه فرا می‌رسد). فراتر از هر چیز، همیشه این نگرانی وجود دارد که ترامپ با رفتار غیرعادی و غیر قابل پیش‌بینی خویش، با هرگونه تدبیر اروپایی‌ها و کنگره نیز راضی نشود.

الی گرانمایه، کارشناس امور ایران در شورای روابط خارجی اروپا، در مصاحبه‌ای تلفنی با المانیتور از لندن درباره مشاوره‌ها میان مقام‌های دو سوی اقیانوس اطلس، گفت: «به نظرم من آن‌چه اروپایی‌ها اشاره می‌کنند، این است که چنین چیزی یک بخش از تاکتیک برای نگه‌داشتن رئیس جمهور آمریکا در توافق است اما ما به‌وضوح روشن کرده‌ایم که این به معنای مذاکرات مجدد نیست.»

گرانمایه گفت: «حس من این است که آن‌چه در حال حاضر در سمت اروپایی‌ها اتفاق می‌افتد، این است که به آمریکایی‌ها بگوییم: …نگاه کنید! ما گفت‌وگوها را با آمریکا به عنوان بخشی از کارگروه ترانس‌آتلانتیک (دو سوی اقیانوس اطلس) می‌گشاییم… ما شاید بتوانیم رئیس‌جمهور آمریکا را قانع کنیم که در حال کار مشترک بر سر مسائل دیگر مانند موشک‌های بالستیک هستیم؛ لیکن مسیر ما کاملاً مستقل از برجام است. بنابراین، نه بازگشایی پرونده و نه مذاکرات مجدد بر سر برجام، اما این یک وجه از توافق است، با این امید و پتانسیل که ایران را در بخشی از این عرصه‌ها به میدان آورد.»

گرانمایه افزود: «من فکر می‌کنم آن‌چه می‌گذرد، لزوماً اجرای این تاکتیک است که تلاش شود تا جوی ایجاد شود که پیش از ماه مه، رئیس‌جمهوری آمریکا را با خود همراه کند؛ با این امید که او ببیند نگرانی‌هایش در حال پاسخ‌گرفتن هستند… و قدرت‌های اروپایی مباحثی را در مورد سایر نگرانی‌ها باز کرده‌اند؛ بدون آن‌که توافق از بین برود.»

ترامپ روز ۱۲ ژانویه در یک بیانیه که کاخ سفید آن را به طور رسمی منتشر کرد، در مورد تصمیمش بر ادامهٔ تعلیق تحریم‌های هسته‌ای آمریکا علیه ایران سخن گفت و به کنگره و اروپایی‌ها اولتیماتوم داد که یا برای نقص‌های برجام چاره‌ای بیاندیشند و سیاست‌های‌شان علیه ایران را سختگیرانه‌تر کنند، یا او از توافق خارج خواهد شد.

در بیانیهٔ ۱۲ ژانویه ترامپ آمده است: «امروز، من تعلیق برخی تحریم‌ها را تمدید می‌کنم، اما این‌کار را تنها به خاطر حفظ توافق با متحدان اروپایی‌مان انجام می‌دهم تا نقایص وحشتناک توافق با ایران را برطرف کنند.» ترامپ تأکید کرد که بار دیگر تعلیق تحریم‌های هسته‌ای را تمدید نخواهد کرد.

ترامپ این‌گونه ضرب‌الاجل خود را اعلام کرد: «من از کشورهای کلیدی اروپا می‌خواهم تا در ترمیم نقایص آشکار توافق، به ایالات متحده بپیوندند، با رفتار خصمانهٔ ایران مقابله کنند و از مردم ایران حمایت نمایند.» او گفت: «اگر کشورهای دیگر نتوانند در این مدت عملی متناسب انجام دهند، من توافق با ایران را تمام‌شده اعلام خواهم کرد.»

ژان-ایو لو دریان، وزیر خارجهٔ فرانسه، در ملاقات روز سه‌شنبهٔ گذشته‌اش با رکس تیلرسون، وزیر خارجهٔ آمریکا در پاریس، اولتیماتوم ترامپ به اروپا و کنگره را با اشاره به نقش نداشتن ترامپ در مذاکره یا تعهد ندادن به رعایت آن، زیر سئوال برد.

لو دریان گفت: «یک اصل اساسی وجود دارد که ما بر روی آن بسیار مصر هستیم. این که تعهد [به توافق اتمی] تا حدی که مفاد آن رعایت می‌شود. اگر این از سوی ایران رعایت می‌شود -که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأیید کرده و دلیلی ندارد که آن را باور نکنیم- آن‌گاه امضاءکنندگان باید پای حرف خودشان بایستند. زیرا وقتی یک توافق امضاء می‌شود، هر امضاءکننده باید آن‌را محترم بشمارد.»

به گزارش اسوشیتدپرس، لودریان «همچنین سئوال کرد که چرا دولت ترامپ توپ را به زمین کنگره و اروپایی‌ها می‌اندازد، در صورتی که روسیه و چین نیز جزو امضاءکنندگان هستند.»

بوریس جانسون، وزیر خارجهٔ بریتانیا که یک روز پیش از آن در لندن میزبان تیلرسون بود، اظهارات نسبتاً ملایم‌تری نسبت به کارگروه اروپا و آمریکا در این باره، ابراز کرد. 

جانسون روز دوشنبه در دیدار با تیلرسون گفت: «می‌توانم بگویم که در طرف اروپایی، توافق وسیعی در این باره وجود دارد که باید به عملکرد ایران در حوزهٔ موشک‌های بالستیک رسیدگی کرد؛ و نیاز به این‌که ببینیم چه کاری را می‌توانیم به طور مشترک انجام دهیم تا این رفتار را محدود کنیم و تفاوتی محسوس در این‌باره ببینیم.» او ادامه داد: «و ما فکر می‌کنیم که می‌توانیم این کار را با یکدیگر انجام دهیم. اما در ادامهٔ صحبت‌های رکس، این مهم است که ما این کار را به طور موازی انجام دهیم و به چارچوب‌های بینادین توافق اتمی دست نزنیم. ما مطمئنیم که می‌توانیم این کار را انجام دهیم.»

یکی از دیپلمات‌های ارشد اروپایی که نخواست نامش فاش شود، در پاسخ به ای‌میل المانیتور گفت: «در مورد ایران… همکاری میان گروه یورو-۳ [بریتانیا، فرانسه و آلمان] با آمریکا، همواره ضروری بوده است؛ مسئله کماکان همین است.»

تیلرسون که روز دوشنبه در راه پاریس با خبرنگاران سخن می‌گفت، اشاره کرد که سه طرف اروپایی در برجام -بریتانیا، فرانسه و آلمان- ممکن است خود را به زمانبندی ارائه شده از سوی آمریکا که مربوط به سیاست داخلی این کشور و ملاحظات مربوط به ضرب‌الاجل تعلیق تحریم‌ها در واشینگتن است، ملزم ندانند.

تیلرسون گفت: «واضح است که… آمریکا در چارچوب یک زمان‌بندی است تا آن‌چه را رئیس‌جمهور می‌خواهد، محقق کند… ما نمی‌توانیم برای بقیه زمان‌بندی تحمیل کنیم. منظورم این است که آن‌ها کشورهای مستقلی هستند.»

تیلرسون گفت که کارگروه آمریکا و سه کشور اروپایی مذکور «تنها ادامهٔ تبادل نظر بر سر این است که چگونه می‌توانیم ایرادهای توافق اتمی را حل کنیم، از چه مکانیسم‌هایی می‌توانیم استفاده کنیم و همچنین بر سر این‌که چگونه می‌توانیم در راه مقابله با آن دسته از فعالیت‌های ایران که با برنامهٔ اتمی مرتبط نیست همکاری کنیم. مواردی مانند نگرانی از صدور سلاح به یمن و جاهای دیگر. من فکر می‌کنم که آن‌چه ما در حال انجام آن هستیم، ایجاد یک کارگروه مشترک برای رسمی‌کردن این گروه‌هاست، با این هدف که چارچوب منظم‌تری را برای کار با یکدیگر ایجاد کنیم و ببینیم که همراه با هم چه کارهایی می‌توانیم انجام دهیم.»

او تأکید کرد: «خواهیم دید که چه کارهایی را می‌توانیم به سرانجام برسانیم.»

انتظار می‌رود ریاست هیئت آمریکایی که قرار است این هفته در مورد ایران با مقام‌های اروپایی صحبت کنند، بر عهدهٔ برایان هوک، مسئول سیاست‌گذاری وزارت خارجه باشد و اندرو ال پیک، معاون دستیار وزارت خارجه در امور ایران او را همراهی کند. همچنین متیو مک‌اینیس و دیوید تسلر، کارشناسان امور ایران در دفتر سیاستگذاری وزارت خارجه در این هیئت حضور دارند.

ریچارد نفیو، مذاکره‌کنندهٔ پیشین هسته‌ای می‌گوید که مشاوره‌های دو سوی اقیانوس اطلس نمی‌توانند مضر باشند.

او که اکنون با دانشگاه کلمبیا همکاری دارد، روز چهارشنبه به المانیتور گفت: «شانس این وجود دارد که از طریق این گفت‌وگوها، آنان به راه حلی برسند که هم برای اروپا و هم برای ترامپ قابل قبول باشد و بتوانند با هم آن‌را به انجام برسانند. این نوعی از گفت‌وگوست که آن‌ها به هر صورت برگزار خواهند کرد.»

نفیو گفت: «از نقطه نظر اروپایی‌ها، آن‌ها باید این فرض را ایجاد کنند که توافق به هر حال تقریباً مرده است. ارزش آن را دارد که ببینیم آیا خروجی [گفت‌وگوی آنان] کارکرد خواهد داشت یا خیر. دشوار است که کسی بتواند ضرر بیشتری به توافق بزند.» 

Found in: nuclear deal, iran sanctions, rex tillerson, donald trump, european union, iran deal, jcpoa
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept