نبض عراق

تمامی کردها موافق همه‌پرسی استقلال نیستند

p
By
Article Summary
برخی از شهروندان سلیمانیه که از مدیریت ضعیف و مشکلات اقتصادی دولت اقلیم کردستان به ستوه آمده‌اند، قصد دارند که اعتراض خود را در همه‌پرسی نشان دهند.

سلیمانیه، عراق - اغلب احزاب کرد روز هفتم ژوئن بر سر همه‌پرسی استقلال در ماه سپتامبر، به توافق رسیدند. با این‌که فشارهای خارجی برای جلوگیری از این همهپرسی چالشبرانگیز وجود داشته است، لیکن مهمترین مخالفت، می‌تواند از داخل ایجاد شود. مردم عادی کُرد، بخصوص آن‌ها که در سلیمانیه هستند، از سوءمدیریت اقتصادی دولت عصبانی‌اند و بسیاری از آن‌ها آماده‌اند تا نارضایتی خود را در روز رفراندوم نشان دهند.

طی بیش از دو ماه گذشته، المانیتور با افراد بسیاری، به‌خصوص در سلیمانیه، گفت‌وگو کرده است تا نظر آن‌ها را نسبت به رفراندوم جویا شود. طیفی که با آن‌ها مصاحبه شده است، شامل افسران پلیس، معلمان، پیشمرگه‌ها، مغازه‌داران، رانندگان تاکسی و کارمندان دولت هستند که اکثریت آنان همه‌پرسی را رد کردند. آنان این همه‌پرسی را ترفندی از سوی رهبری کنونی می‌دانند تا اذهان را از بی‌کفایتی در مدیریت اقتصادی طی ۲۵ سال گذشته، منحرف کند. دولت اقلیم کردستان در سال ۱۹۹۲ تشکیل شد.

سلیمانیه که در میان چندین کوه جای گرفته است، بزرگ‌ترین استان در اقلیم کردستان است. دو استان دیگر، دهوک و اربیل هستند. سلیمانیه حدود دو میلیون تن از ۵.۲ میلیون نفر جمعیت اقلیم را در خود جای داده است. خشم و استیصال در میان این افراد، قابل لمس است.

شاهو محی‌الدین، پدر دو فرزند، می‌پرسد: «چرا باید در این همه‌پرسی جواب 'آری' بدهم؟» او ادامه می‌دهد: «پس از ۱۷ سال که پلیس راهنمایی و رانندگی بوده‌ام، چه دارم؟ نه برق، نه آب. من هیچ خانه یا سرمایه‌ای ندارم. هیچ چیزی ندارم. تنها چیزی که داشتم، حقوقم [حدود ۹۸۰ دلار در ماه] بود که در دو سال گذشته، ۳۰ درصد آن را کسر کردند. چگونه من باید با آن پول دو فرزندم را سیر کنم؟»

دولت اقلیم کردستان متأثر از کاهش قیمت نفت، در سال گذشته مجبور شد حقوق کارکنان بخش دولتی را -که یک میلیون و چهارصدهزار نیروی کار را تشکیل می‌دهند-، به میزانی حدود ۶۵ درصد کسر کند تا قادر باشد که با ضربهٔ اقتصادی مقابله نماید. این اقدام، آثار مخرب‌ جدی بر اقتصاد گذاشت و باعث کاهش قدرت خرید شد. تاجران در بازار که خود به خاطر بحران اقتصادی ضربه خورده بودند، اکنون نگران آثار بالقوهٔ همه‌پرسی آتی هستند.

دشتوان که در یک فروشگاه لوازم خانگی کار می‌کند، می‌گوید: «مردم فقط کالاهای اساسی مانند آرد و برنج را می‌خرند زیرا از روز بعد از رفراندوم نگرانند.» او با اشاره به حملهٔ داعش در تابستان ۲۰۱۴، می‌گوید: «این ماه جولای، برای من بدترین ماه بازار بود؛ حتی بدتر از زمانی که داعش حمله کرد.» دشتوان گفت که غیر از چند استثناء، اکثریت بازاریانی که او می‌شناسد، از اوضاع اقتصادی عصبانی هستند و به احتمال زیاد در انتخابات رأی منفی خواهند داد.

نجات که از ۱۵ سالگی همراه با پدرش، قهوه‌خانه‌ای را در بازار مرکزی اداره می‌کند، می‌گوید: «ما از سال ۱۹۵۳ این کسب و کار را داریم و هرگز چنین بد نبوده است. نجات گفت که اوضاع مالی‌اش در سه سال گذشته، با منازعات مستمر میان بغداد و اربیل، مدام بدتر شده است.

نجات در حالی که برای تنها مشتری مغازه‌اش چای می‌ریخت، گفت: «من حدود ۴۰۰ استکان چای در روز می‌فروختم. الان به ۱۲۰ استکان رسیده است. اما با این حال، من به این رفراندوم رأی آری می‌دهم زیرا این فرصت یک بار پیش می‌آید و ما نباید آن را از دست بدهیم.»

بسیاری از کارمندان دولت از سال ۲۰۱۴ به بعد، زمانی که بغداد دیگر سهم کردستان را از بودجهٔ ملی نداد و حقوق‌ها [در کردستان] کاهش یافتند، اندوخته‌های خود را خرج کردند. بسیاری از شهروندان، بدون هیچ‌گونه پوشش تأمین اجتماعی، از آثار منفی رفراندوم نگرانند. معلمان یکی از گروه‌هایی هستند که ضربهٔ شدیدی از بحران مالی خوردند و حقوق آنان حدود ۷۰ درصد کاهش یافت.

نثار، یک معلم دبستان در حلبچه با ۱۸ سال سابقهٔ خدمت، می‌گوید: «من در همه‌پرسی شرکت می‌کنم و رأی 'نه' قاطع خواهم داد. دولت، حقوق ۹۰۰ دلاری مرا ۶۵ درصد کاهش داد.» او در پاسخ سئوال المانیتور که آیا اگر دولت حقوق او را بازگرداند، رأی آری خواهد داد، گفت: «خیر، زیرا من دیگر هیچ اعتمادی به رهبری فعلی ندارم.»

طنز ماجرا این‌جاست که مردم سلیمانیه از زمان اشغال بریتانیایی‌ها تا تمامی رژیم‌های دیگر در عراق، همواره مردمی شورشی و در خط مقدم استقلال بودند؛ اما بعد از ۲۵ سال حکومت کردی، اکنون روی خود را از همه‌پرسی برای استقلال برگردانده‌اند. در انتخابات پارلمانی سپتامبر ۱۹۳۰، کردهای سلیمانیه از دولت بریتانیایی که از جانب جامعهٔ ملل کنترل عراق را در دست داشتند، خواستند که اجازه دهد تا کشوری مستقل تحت حمایت بریتانیا ایجاد کنند و مجبور نباشند ذیل حکومت شاه عرب در بغداد زندگی کنند.

زمانی که کردهای سلیمانیه دریافتند تلاش‌های‌شان بی‌حاصل است، این را خیانت بریتانیایی‌ها دانستند. آنان با سر باز زدن از قیمومیت حکومت عرب بغداد، به خیابان‌ها ریختند؛ در حالی که سایر نقاط کردستان در آرامش بود. در انتهای روز انتخابات، ۱۴ شهروند جان باختند و تعداد بیشتری به دست نیروهای عراقی و بریتانیایی مجروح شدند.

در نیمهٔ دوم قرن بیستم، مردم سلیمانیه چندین بار دیگر شورش کردند. مردم عادی کُرد مفتخر بودند که نام فرزندان‌شان را مشابه با پیشمرگه‌های معروف کشته‌شده در نبرد بگذارند یا آن‌ها را به نام جنگ‌هایی بنامند که پیشمرگه‌ها در آن علیه ارتش عراق، پیروز بودند. آنان هر طور که می‌توانستند از پیشمرگه‌ها حمایت می‌کردند اما بسیاری اکنون متعجبند و به دنبال پاسخ این پرسش می‌گردند که چه چیز غلط بوده است. این روزها بسیار دشوار است که حتی آن پیشمرگه‌های سابق و سیاستمداران امروز را نام ببرید و کردهای عادی به آن‌ها فحش ندهند. امروز مردم از حاکمان کرد خودشان بیزارند یا دست‌کم تحمل آن‌ها را ندارند.

عبدالباسط اسماعیل، کسی که چهار سال به عنوان یک فرمانده پیشمرگه در دهه ۱۹۸۰ با عراقی‌ها جنگیده بود، می‌گوید: «مشکل اصلی، اعتماد میان مردم و سیاسیون است. ما جنگیدیم تا کردها را از زیر یوغ دولت عراق برهانیم اما هرگز نجنگیدیم تا این اوضاع درهم را ایجاد کنیم.»

اسماعیل که با نام هالو سور در کوه می‌جنگید، این روزها به رانندگی تاکسی در اربیل اشتغال دارد و به زحمت معاش خود را فراهم می‌کند. ۲۴ تن از ۲۶ نفری که او فرماندهی‌شان را در کوه‌ها بر عهده داشت، در جنگ با دولت عراق برای استقلال کردها جان باختند.

اسماعیل می‌گوید:‌ «اشتباه فکر نکنید. من موافق استقلال هستم؛ اما نه زیر پرچم این دزدها.» زمانی که از او پرسیدیم آیا در رفراندوم روز ۲۵ سپتامبر شرکت می‌کند یا خیر، گفت: «ترجیح می‌دهم انگشت اشاره‌ام بریده شود اما در این رفراندوم شرکت نداشته باشم.»

Found in: kurds, kurdistan region, oil prices, sulaimaniyah, economic crisis, referendum, independence, krg

Fazel Hawramy is an independent journalist currently based in Iraqi Kurdistan. Twitter: @FazelHawramy

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept