نبض ترکیه

عزم ترکیه برای ایفای نقش در بازسازی موصل

p
By
Article Summary
تجربهٔ شرکت‌های ترک می‌تواند به بازسازی موصل کمک کند؛ اما جهت‌گیری‌های سیاسی دولت ترکیه، مانعی در برابر این همکاری‌های اقتصادی است.

ترکیه با جدیت تلاش می‌کند تا از هم‌اکنون جای خود را در آیندهٔ موصل که از دست داعش آزاد شده است، باز کند. اما تنش با بغداد طی سال‌های اخیر، باعث می‌شود که کار ترکیه برای ایفای نقشی پرمنفعت در بازسازی اقتصادی و سیاسی شهر، دشوار شود.

بسیاری در ترکیه این احساس را دارند که موصل می‌بایست پس از جنگ استقلال در اوائل قرن بیستم، داخل مرزهای ترکیه قرار می‌گرفت. به همین صورت، اظهاراتی نوستالژیک از جانب ترکمن‌های موصل و خاندان‌های سنی که به عثمانی‌ها وفادار بودند، شنیده می‌شود.

اما ترکمن‌ها که با ظهور داعش وارد منازعات فرقه‌ای شدند، دیگر کارت معتبری برای بازی ترکیه به حساب نمی‌آیند. این‌که ترکیه خود را نگهبان جهان سنی می‌داند، باعث شده تا ترکمن‌های شیعه‌ای که تحت سرکوب داعش قرار داشتند، از آنکارا روگردان شوند.

رابطهٔ‌ نزدیک ترکیه با برخی گروه‌های اسلام‌گرای سنی که از سقوط موصل به دست داعش استقبال کردند و آنان که ظهور داعش را «آزادسازی سنی‌ها از قید حکومت شیعه» می‌نامیدند، به ضرر آنکارا تمام شد. ترکیه برای توجیه این دیدگاه، حتی در میان دوستانش، با مشکل مواجه بود.

کوته‌بینی سیاسی بعدی ترکیه، وابستگی بسیار بر نیروهای سنی حشد الوطنی بود به رهبری آنان را أثیل النجیفی، فرماندار سابق نینوا، بر عهده داشت. رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، واحدهای بسیج مردمی عراق (حشد الشعبی) را که با داعش می‌جنگیدند، تروریست خواند و گفت که تنها اعراب سنی، ترکمن‌های سنی و کردهای سنی باید در موصل باشند. تمام این‌ها اکنون موانعی بر سر راه ترکیه برای ایفای نقش در بازسازی عراق محسوب می‌شوند و با وجود تجربهٔ بزرگی که شرکت‌های ترک در اجرای پروژه‌های عظیم در عراق دارند، برای‌شان محدودیت ایجاد می‌کند.

شورای تجاری ترکیه-عراق که با شورای روابط اقتصادی خارجی مرتبط است، روز ۱۱ جولای در استانبول تشکیل جلسه داد تا شرایط را ارزیابی کند. نمایندگان ۱۵۰ شرکت در آن شرکت کردند. امین طاها، رئیس شورای تجاری ترکیه-عراق، گفت که فرصت‌های قابل توجهی، از ساخت و ساز تا نساجی وجود دارد که شرکت‌ها می‌خواهند روی آن‌ها کار کنند.

منابع متعددی به المانیتور گفتند که امتناع ترکیه از تخلیهٔ پایگاه بعشیقه علی‌رغم خواست بغداد، باعث می‌شود که ترکیه نتواند فصلی جدید از روابط با عراق باز کند. ترکیه از اهمیت روابط اقتصادی خوب با عراق آگاه است و از زمان بازدید بینالی ییلدریم، نخست وزیر ترکیه، از بغداد در روز هفتم ژانویه، تلاش‌هایی برای بهبود روابط انجام شده است. اما مسئلهٔ بعشیقه از پیشرفت گام‌های جدی جلوگیری می‌کند. واکنش‌ عراقی‌ها به این مسئله نه‌تنها بر تماس‌های سیاسی-دیپلماتیک بلکه بر روابط اقتصادی نیز اثر گذاشته است.

آن‌چه در ذیل می‌خوانید، ارزیابی منابع مختلف از شرایط است:

  • زدودن برداشت‌های منفی که به دلیل اشتباه‌ها و تصمیم‌های سیاسی نادرست پیشین ایجاد شد، ساده نیست. با این حال، ترکیه با جدیت تلاش می‌کند تا از کانال‌های دیپلماتیک برای بهبود شرایط استفاده کند. علی‌رغم لاینحل ماندن مسئلهٔ بعشیقه، ترکیه مکرر می‌گوید که آماده است تا هر کاری می‌تواند برای بازسازی موصل انجام دهد.
  • شرکت‌های ترک تجربهٔ چشمگیری دارند و به‌رغم اعتراض‌های بغداد، این شرکت‌ها قادر به انعقاد قرارداد خواهند بود.
  • حتی اگر شرکت‌های خارجی نیز در برخی قراردادها برنده شوند، می‌توانند با شرکت‌های ترک همکاری کنند و مواد لازم را از ترکیه بخرند. شرکت‌های عراقی نیز به همین صورت می‌توانند با قراردادهای ثانویه، از شرکت‌های ترک استفاده کنند.
  • بسیار زود است که نتیجه بگیریم ترکیه از کل روند قراردادها بیرون انداخته می‌شود.
  • ترکیه  به زودی نقشهٔ خود را برای مشارکت در ساخت‌وسازهای عراق عیان می‌کند و حتی ممکن است به این کشور تسهیلات و اعتبارات محدودی پیشنهاد کند.
  • آژانس پیشرفت اقتصادی ترکیه در حال آماده‌کردن چند پروژه برای مکان‌های باستانی عراق است.

مسئلهٔ دیگر، پروژه‌های موصل است که به دلیل اشغال این شهر به دست داعش، ناتمام ماند. شرکت‌های ترک امیدوارند که کار خود را آن‌جا از سربگیرند و دولت عراق سه میلیارد دلار به شرکت‌های ترک بدهکار است. با وجود آن‌که ییلدریم گفت دولت عراق پرداخت‌ها را انجام می‌دهد، پیشرفت چندانی در این کار حاصل نشده است.

اکنون چشم‌ها به کمک‌های خارجی برای بازسازی دوخته شده است. کویت می‌خواهد برای این‌کار، احتمالاً در اوائل سال ۲۰۱۸، کنفرانسی برگزار کند. دولت عراق می‌گوید که به یک‌صد میلیارد دلار برای طرح ملی ۱۰ ساله، نیاز دارد.

ابراهیم جعفری، وزیر خارجهٔ عراق، گفته بود که این کشور نیاز به یک برنامهٔ امدادی مانند طرح مارشال دارد که پس از جنگ جهانی دوم در اروپای غربی اجرا شد. بسیاری از کشورها، از جمله چین، به شرکت در بازسازی عراق رغبت نشان می‌دهند. چن ویشنگ، سفیر چین در بغداد، روز ۱۱ جولای نامه‌ای را به فواد معصوم، رئیس جمهوری عراق، تسلیم کرد و کمک مالی ۱۱.۷ میلیارد دلاری را به این کشور، وعده داد.

بریتانیا قول داده تا برای پروژه‌ها در عراق ۱۲ میلیارد دلار اعتبار تخصیص دهد؛ طرفین روز چهارم آوریل توافقی را در این باره امضاء کردند.

ایران نیز به عنوان کشوری که حمایت قاطع خود را از عراق نشان داده و نیروهای حشد الشعبی را برای جنگ با داعش حمایت می‌کند، در صدد است تا از پروژه‌های بازسازی عراق جا نماند.

Found in: shiites, pmu, turkmens, mosul, sunnis, sectarian tensions, islamic state

فهیم تاشتِکین مقاله‌ نویس و سردبیر بخش اخبار خارجی روزنامه «رادیکال» ترکیه است. او همچنین مجری برنامه تلویزیونی «دوغو دیوانی» است که هر دو هفته یک بار از شبکه تلویزیونی «آی‌ اِم سی تی وی» پخش می‌ شود. در عین حال آقای تاشتکین تحلیل گر سیاست های خارجی ترکیه٬ قفقاز٬ خاورمیانه و همچنین امور اتحادیه اروپا است. او از سردبیران موسسان آژانس خبری قفقاز بود

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept