نبض ایران

خوزستان نماد ظهور و سقوط پارسیان است

p
By
Article Summary
استان خوزستان در ایران با دارا بودن مکان‌ها و آثار باستانی بسیار، روایت گر دوران گذشته از زمان اوج‌گیر تا تضعیف قدرت ایران است.

در استان خوزستان ایران، تاریخ تبدیل به نسیم گرمی بر فراز تپه ها شده است که داستان هزاران سال زندگی بشر را در خود نهفته دارد. این استان با وجود اینکه میزبان قدیمی ترین میراث است ولی این آثار دچار فرسودگی، غارتهای سازمانی و غفلت مسولین شده است. برای دیدن این موضوع به صورت واضح اگر ۱۲۰ کیلومتر به سمت شمال مرکز استان خوزستان(اهواز) بروید به شهر شوش می رسید که هزاران سال نقش مهمی در تمدن بشری بازی کرده است. ولی همانند صعود و نزول تمدنها نکات زیادی از اوج و فرود این شهر وجود دارد. 

هشت سال جنگ چهره شوش را زشت ساخته است. ساکنان سابق این مکان فرار کرده اند و مهاجران و پناهندگان جنگ از تمام خوزستان در آنجا ساکن شدند و شهر دچار سر در گمی است که  این به گونه ای اهانت به متولیان آن است. یکی از سوالات این است که  آیا این همان شهری است که در مورد آن در نوشته های سومری، تورات بوده و نقش مهمی در تمدن ایلامی بدوی و ایلامی بازی کرده است.

رومن گریشمن باستان شناس روسی فرانسوی متخصص اصلی این منطقه در سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۶۲ بوده است. او این گونه نوشته است :" در هزاره دوم این منطقه تحت فرمانروایی سلسله ای بوده که خود را پیامبر الهی ، پادشاه و پدر ملت می دانسته اند و از الهه انزان و شوش شالا و همسرش اینشوشیناک طلب روزی می کرده اند." این منطقه زمانی کشف شد که انگلستان در آنجا به دنبال نفت می گشت.

اوایل امسال شوش به عنوان میراثی جهانی شناخته شد ولی اقدامات کمی برای بزرگداشت مجسمه های آن انجام گرفته است.  هرساله این مکان باران ، باد و اذیت وآزار زیادی را تحمل می کند. شوش همچنین شهر مهمی پس از دوران هخامنشی بوده است (  ۵۵۰ سال پیش از میلاد).شناخته شده ترین اثر باستانی ایران پرسپولیس در استان فارس است ولی بنای مسقف آپادانا در شوش که توسط داریوش پادشاه هخامنشی ساخته شده است کمتر شناخته شده است. امروز تقریباً چیزی از آپادانا باقی نمانده است وتنها سنگهای شکسته و قطعات سرستون‌ها در گوشه و کنار ها یافت می شود. در حوالی این مناطق هر کس می‌تواند دست به غارت این آثار بزند. اگر یک بیل در دست گرفته و در آن منطقه حفاری کنید در نهایت حد اقل به سفال های تاریخی خواهید رسید که برخی از آنها هزاران سال عمر دارند. این مطلب را یکی از کارمندان موزه شوش به المانیتور گفت " ما راهی برای بازداری مردم از برداشتن این آثار نداریم" همچنین اینگونه افزود که برخی از تپه ها با روبانهایی علامت گذاری شده اند که نشان دهنده حفاری های آتی است و این به منزله جایزه برای این افراد است.

یک شهر باستانی شهری با چندین لایه است. همچنین در شوش در شهر کنونی ، مقبره دانیال که در کتب دینی از آن یاد شده است وجود دارد.مناطق زیادی موسوم به مدفن این پیامبر وجود دارد ولی شوش بیشترین مقبولیت را داشته و اولین مکانی است که از قرن ۱۲ میلادی در مورد آن نوشته شده است. گنبد بالای قبر او به شکل مخروطی و پله ای بوده و قبر در زیرزمین بالای یک رودخانه خروشان است. افراد کهنسال در قدیم به آنجا رفته و در مقبره به صدای آب گوش می دادند که چیزی از آن امروزه باقی نمانده است. زیر زمین پرشده است و محوطه اطراف آن برای ساخت و ساز آماده شده است. این موضوع در تمام ایران همگیر است: تنها سال پیش میزان زیادی از خانه های قدیمی مربوط به دوران زندیه در خوزستان  تخریب شدند تا یک مسجد گسترش یابد. به نظر می رسد هر جا که تاریخ بیشتری دارد بی توجهی بیشتری به آن می شود.

در خاطرات شرق (۱۸۰۰) ویلیام کوزلی مقبره دانیال را اینگونه توصیف می کند:" زیبا ترین نقطه  که با جریان آب شسته شده و با سایه درختان سیب پوشیده شده است" تغییرات آب و هوایی و فعالیت های انسانی هیچ یک از این توصیفات را باقی نگذاشته است.

جین دیلافوی باستان شناس و کاوشگر فرانسوی که از خوزستان در قرن ۱۹ میلادی به همراه همسرش مارسل از خوزستان دیدن کرده است ، قصد داشت بسیاری از آثاری را که در شوش یافته بود را باز گرداند که اکثر آنها اکنون در موزه لور می باشد. او آپادانا را با جزئیات توصیف کرده و اضافه می کند که " با توجه به گفته همسرم نمای خارجی کاخ به سمت شمال رو به کوههای بختیاری نبوده است و نما برای پادشاه بوده است" خانواده دیلافوی با بودجه ۳۱۰۰۰ فرانکی به شوش بازگشتند تا آثار هنری را برای موزه ها ببرند. با اینکه او به دنبال آثار می گردد خاطرات سفر جین تنها اثر مکتوبی است که دنیا را دست نخورده به وسیله مدرنیته اروپا توصیف می کند.

با اینکه جغرافیا تغییر نکرده است ولی دنیا عوض شده . چغازنبیل یکی دیگر از نمادهای شکوه باستانی و سقوط خوزستان است. این بنا بسیار بزرگ و به صورت هرم پله ای است که زیگورات نامیده می شود و در حدود ۱۳۰۰ سال پیش از میلاد برای بزرگداشت خدای اینشوشیناک که  منشاء نام شوش است ساخته شده است.کل مجموعه ۵ روایت دارد و ۵۲ متر ارتفاع دارد. معابدی برای خدایان در اینجا وجود دارد، یک شهر کوچک ولی این محوطه را احاطه کرده است. سالها پیش که به این منطقه سفر کردم یک باستان شناس که در آن منطقه بود به گروه ما گفت اینجا آشپزخانه است ویا اینجا اتاق نشیمن است.

خوزستان یک خلاصه ای از همکاری انسان و طبیعت برای ساخت بزرگترین تمدن ها است. انسان و طبیعت هردو خلاقانی هستند که میسازند و همینطور تخریب می کنند. خشک شدن منابع آبی، افزایش دما و آسیب های جنگ  و بی توجهی متولیان تمدن پرانرژی را به سرزمین های بی ثمر تبدیل کرده است. آشور بانیپال، پادشاه آشوری (۶۴۷سال پیش از میلاد) پس از فتح شوش اینگونه می نویسد : " من زیگورات شوش را نابود کردم من شاخ درخشان مسی آن را متلاشی کردم" ولی تنها جنگ نیست و زمان خود بزرگترین تخریب‌گر است.

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: persian culture, persepolis, mesopotamia, looting, heritage, culture, archaeology
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept