ائتلافی که ترکیه، ایران و عراق در مقابل همهپرسی استقلال دولت اقلیم کردستان در ماه سپتامبر گذشته ایجاد کردند، مورد رضایت تهران بوده اما آنکارا را بهشدت سرخورده کرده است.
آنکارا دو انتظار اساسی از این همکاری داشت. نخست اینکه مقامهای ترک باور داشتند که یک خط لولهٔ جدید ساخته خواهد شد تا با دور زدن دولت اقلیم کردستان، نفت را از کرکوک عراق به پایانهٔ نفتی جیحان در ترکیه برساند و جایگزین خط لولهٔ آسیبدیدهٔ فعلی شود. و دوم، گذرگاه مرزی جدیدی در اواجیک ترکیه به سمت عراق گشوده شود تا جایگزینی باشد برای گذرگاه خابور ترکیه-عراق، جایی که درآمد سرشاری نصیب اقلیم کردستان میکرد.
آنکارا محاسبه کرده بود که یک گذرگاه در اواجیک، نزدیک به محل تلاقی مرزهای ترکیه، سوریه و عراق، میتواند:
- درآمد دولت اقلیم کردستان را از عواید گمرکات کاهش دهد.
- راه کوتاهتری میان تلعفر و موصل ایجاد کند تا گامی به سوی تحقق رؤیای «عثمانی جدید» ترکیه باشد.
- روابط با ترکمانها مستحکم شود و خط ارتباطی میان حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) در شهر یزیدی سنجار با منطقهٔ روژآوا در شمال سوریه، گسسته شود.
- ارتباط با بزرگراه موصل از طریق یک جادهٔ ۱۲۰ کیلومتری، با استانداردهای بینالمللی ارتقاء یابد و پل جدیدی بر روی رودخانهٔ دجله ساخته شود.
اما پروژهٔ اواجیک مسکوت گذاشته شد و به جای آن طرح خط لولهای -با شرکت ایران- طرح شد که خط لولهٔ کرکوک-جیحان را به حاشیه میبرد. برای مدت سه سال، اقلیم کردستان عراق از طریق خط لولهٔ کرکوک-جیحان نفت میفروخت. اما دولت مرکزی در بغداد، چاههای نفت کرکوک را پس از تهدید کردها به استقلال در ماه سپتامبر، تحت اختیار گرفت.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.