آنکارا، ترکیه - افزایش بدون توقف نرخ دلار و یورو در برابر لیر ترکیه، موضوع سخنرانی خشمآلود رئیس جمهوری این کشور در هفتهٔ گذشته بود. رجب طیب اردوغان که روز ۱۲ ژانویه در کاخ ریاست جمهوری سخن میگفت، مدعی شد که جنگافزارهای اقتصادی، عامل کاهش چشمگیر ارزش لیر ترک هستند. او گفت: «همه اکنون میبینند و میدانند که حملاتی که علیه ترکیه صورت میگیرد، ابعاد اقتصادی نیز دارند. میان هدف یک تروریست که تفنگ و بمب در دست دارد، با آن کسانی که دلار، یورو و نرخ سود ابزار دستشان است، تفاوتی وجود ندارد. هدف، به زانو در آوردن، وادار به تسلیم کردن و دور کردن ترکیه از اهدافش است. آنها ارزهای خارجی را به عنوان سلاح استفاده میکنند.»
اردوغان سپس از تجار و بازرگانان ترکیه خواست تا سرمایهگذاری را احیاء کنند اما این خواست، بوی تهدید میداد. او گفت: «میخواهم خواست خودم را از جامعهٔ بازرگانی تکرار کنم: امروز روز سرمایهگذاری، تولید و افزایش اشتغال است. اگر امروز این ریسک را نپذیرید، ممکن است فردا چیزی برای ریسک کردن هم نداشته باشید.» او دو روز بعد همین پیام را طی مراسمی در بازار بورس استانبول، تکرار کرد.
سرمایهگذاریها در ترکیه به آستانهٔ توقف رسیده و بیکاری ۱۱.۳ درصد شده است که بیش از میزان بیکاران در بحران اقتصادی پیشین است. اقتصاد کشور در سومین فصل مالی سال ۲۰۱۶ به ۱.۸ درصد انقباض پیدا کرده است. خشم اردوغان در حالی نمود مییابد که سقوط لیر ترک رکوردهای پیشین را شکسته و تقریباً یک چهارم ارزش خود را از زمان کودتای نافرجام ماه جولای، از دست داده است.
از اوایل دسامبر، اردوغان از ترکها خواسته بود تا دلارهایشان را به لیر ترک تبدیل کنند اما خواستهٔ او تأثیر چندانی نگذاشت. میزان سپردهگذاری به ارزهای خارجی در بانکهای ترکیه نشان میدهد که ترکها کماکان متمایل هستند تا به دلار و یورو سرمایهگذاری کنند تا ارزش سپردههایشان کم نشود. طبق آمار بانک مرکزی، علیرغم خواست اردوغان، ارزش سپردهها به ارزهای خارجی، از ۱۷۴.۴ میلیارد دلار در ۲۳ دسامبر، به ۱۷۴.۹ میلیارد دلار در ۳۰ دسامبر افزایش یافت.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.