سور، منطقهای تاریخی با قدمت هفتهزار سال است که در شهر دیاربکر واقع در جنوب شرق فلات آناتولی واقع شده. بناهای به جا مانده از رومیان در آنجا، بخشی از یادگارهای تمدنهای گوناگون در کرانه رود دجله را نشان میدهند. تو در توی دیوارهای تاریخی، راهروهای پلکانی وجود دارند که خانههای یکطبقهای را که به رنگهای روشن صورتی، آبی و زرد رنگ شده، به هم وصل میکنند. در روزهای عادی، خیابان اصلی پر از دستفروشانی است که همه چیز، از سبزیجات تا وسایل مدرسه و سیدی ترانههای کردی را میفروشند. تا پیش از یک سال قبل، توریستهای خارجی در حال بازدید از مکانهای تاریخی پنهان در کورهراههای کوچک، دیده میشدند.
اما نزدیکشدن داعش به مرزهای عراق و سوریه و تسخیر موصل توسط آنها در ژوئن ۲۰۱۴، گردشگران را هراساند. بدتر از آن، از سر گیری خشونتها میان دولت ترکیه و حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) از ماه جولای بود و منطقه را به خشونتهایی برد که از زمان شروع مذاکرات صلح ۲۰۱۳، سابقه نداشتند. چند روز قبل، سور با ترور طاهر الچی، وکیل مشهور مدافع حقوق بشر و رییس کانون وکلای دیاربکر، در بهت فرو رفت.
صبح روز ۲۸ نوامبر، الجی روبهروی مسجد ۵۰۰ ساله چهارمنارهای که روی دیوار آن اثر گلولههای بسیاری مانده است، سخن میگفت. منارهها سمبل اتحاد میان شاخههای مختلف اسلام هستند و گام برداشتن در کنارشان نیز خوشیمن محسوب میشود. تبادل آتش هفته گذشته میان پلیس و اعضای جنبش جوانان انقلابی میهنپرست که شاخه شهری چریکهای پ.ک.ک است، دیواره یکی از منارهها را پر از آثار گلوله کرد.
الچی در آن روز میگفت: «این مناره تاریخی، به انسانیت هشدار میدهد... میگوید آنها به پای من شلیک کردند. من جنگها و بحرانهای زیادی دیدم اما چنین خیانتی ندیده بودم».
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.