آینده اسلام سیاسی: درس‌هایی از ترکیه و مصر
گروه‌های اسلام‌گرا می توانند روی اصول صلب ایدئولوژیکشان بایستند و تلاش کنند جوامعشان در راستای نگاه تک‌بعدیشان تغییر شکل دهند و یا اینکه می‌توانند نقششان را به عنوان گروهی با نفوذ در رژیمی دموکراتیک و کثرت‌گرا بپذیرند. رژیمی که در آن حکومت قانون٬ رعایت حقوق همگان از جمله اسلام‌گرایان را تضمین می‌کند.
اسلام سیاسی از اپوزیسیون معترض تا قدرت حاکم
بیشتر احزاب اسلام‌گرا در خاورمیانه در ابتدا با خواسته اجرای شریعت و احیای روزگار حکمرانی خلفا ظهور کردند. این جنبش‌ها توانستند با گنجاندن موفقیت آمیز خواسته‌های مذهبی در برنامه‌هایشان٬ انتقاداتی جدی و قدرتمند به حاکمانشان که همگی در بحران‌های از دست دادن مشروعیت گرفتار بودند٬ وارد کنند. علاوه بر این٬ گروه‌های اسلام گرا توانستند حمایت بخش گسترده‌ای از جامعه را به دست بیاورند که از فساد٬ اقتدارگرایی و رابطه سالاری این حکومت‌ها به تنگ آمده بودند.
احزاب اسلامی به دلیل اینکه جنبش‌هایی اعتراضی بودند٬ هیچگاه نیاز به تمرین مهارت‌هایی چون مذاکره کردن و به توافق رسیدن را احساس نکردند. امروز استحکام ایدئولوژیک آنها موجب نگرانی بسیاری در منطقه است. کسانیکه با آنها جهت‌گیری‌های سیاسی آنها همسو نیستند. حکومت حزب عدالت و توسعه در ترکیه و تجربه کوتاه مدت رژیم اخوان المسلمین در مصر٬ روایت‌های جامعی از افق حکومت‌‌های اسلام‌گرایی هستند که در آینده برای قدرت گرفتن تلاش خواهند کرد. ثبات آینده کشورهای منطقه نیز٬ به توانایی این احزاب اسلام‌گرا در گذار از جنبش‌هایی ایدئولوژیک به سازمان‌های سیاسی امکان‌گرا و همچنین به وجود نیروهای سیاسی دیگری که این احزاب سیاسی را به حرکت در جهت ذکر شده سوق می‌دهند٬ بستگی دارد.
حکومت حزب عدالت و توسعه در ترکیه
