از زمان توافق موقت هستهای میان ایران و ۵+۱ در ژنو٬ شدیدترین انتقادها به این توافق از سوی اسرائیل و عربستان سعودی ابراز شده است. برخی میگویند که این همخوانی منافع میان اسرائیل و عربستان سعودی بر سر مخالفت با سربرآوردن ایران در جامعه جهانی٬ حاکی از برقراری ارتباطی نزدیکتر میان این دو دشمن دیرینه است. در واقع اسرائیل و عربستن سعودی سابقه تاریخی طولانیای در همکاریهای پنهانی علیه دشمنان مشترک دارند٬ اما پادشاهی عربستان چیزی بیشتر از این نمیخواهد. در واقع این احتمال وجود دارد که عربستان سعودی برای مقابله با برنامه هستهای اسرائیل٬ حتی تن به توافق با ایران بدهد.
اسرائیل به رهبری بنیامین نتانیاهو٬ نخست وزیر این کشور٬ به شدت بر توافق هستهای ژنو میان ایران و ۵+۱ تاخته است. سعودیها دراین زمینه خویشتنداری بیشتری نشان دادهاند. اگرچه رسانههای دولتی عربستان انتقادهای خود به این توافق را علنی ابراز کردند٬ پادشاهی عربستان از این توافق به عنوان گام نخست استقبال کرد. در خفا مقامهای سعودی با هر توافقی که به تحریمها علیه ایران پایان دهد٬ مخالف بودند. مقامهای سعودی به ویژه از اینکه فهمیدند ایرانیها و آمریکاییها پیشتر به طور محرمانه با یکدیگر در ارتباط بودند٬ خشمگین شدند. یکی از مقامهای سعودی گفته بود که دولت باراک اوباما٬ رئیس جمهور آمریکا٬ به عربستان سعودی دروغ گفته است.
اورشلیم و ریاض هیچکدام نمیخواهند که ایران در جامعه جهانی سربرآورد. هر دو ترجیح میدهند که ایران در انزوا باقی بماند. برخی منابع میگویند سعودیها پیشتر به اسرائیل اشارهای در مورد مراودات پشت پرده ایران و آمریکا در اواخر سال جاری میلادی در عمان کرده بودند٬ اما بیزاری مشترک از ایران و آزردگی از ایالات متحده نشانه نزدیک شدن حکومت یهودی و پادشاهی عربستان نیست. اسرائیل شاید از چنین ارتباطی استقبال کند٬ اما سعودیها به اسرائیل اعتماد ندارند. آنها حامی حقوق فلسطینیها و خواهان حذف برنامه هستهای اسرائیل هستند.
با این اوصاف عربستان سعودی دیر زمانی است که خواهان همکاری پشتپرده با اسرائیل علیه دشمنان مشترک است. یک مثال خوب در این زمینه جنگهای داخلی دهه ۶۰ میلادی در یمن است. جمال عبدالناصر٬ رئیس جمهور وقت مصر در سال ۱۹۶۲ کودتایی را علیه رژیم سلطنتی یمنی سازماندهی کرد. مصر با حمایت گسترده شوروی٬ هفتاد هزار نیرو را برای حمایت از دولت جمهوریخواه در صنعا٬ به منطقه اعزام کرد.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.