در حالی که اردنیها یک سال بد را از نظر شرایط اقتصادی و اجتماعی پشت سر میگذراند، پیشبینیها برای سال ۲۰۱۸ نیز چندان خوشبینانه نیستند. از پارلمان انتظار میرود که یک بودجهٔ مجادلهبرانگیز را تأیید کند که راهکارهای صندوق بینالمللی پول را برای قطع یارانههای نان در بر خواهد داشت. نان غذای اصلی میلیونها شهروند اردن است. مضاف بر این، یک لایحه مربوط به اصلاحات مالیاتی نیز معافیتهای مربوط به مالیات بر درآمد را محدود میکند و حداقل درآمد قابل مالیاتگیری را نیز کاهش میدهد. رشد اقتصادی کماکان کند مانده است و بودجهٔ کشور از کسری رنج میبرد، در حالی که بدهی خارجی از مرز ۳۶ میلیارد مارک گذشته است. اقتصاددانان هشدار دادهاند که کمکهای خارجی به اردن نیز ممکن است در سال ۲۰۱۸ کاهش یابد.
اما تصویر ناخوشایند اقتصادی، تنها بخشی از بدبینی کنونی است. صاحبنظران به تغییرات بزرگ در جغرافیای سیاسی منطقه در سال ۲۰۱۷ اشاره میکنند که فشار مضاعفی بر این کشور پادشاهی آورده است. این شامل تیره شدن روابط با اسرائیل است و استنباط در این مورد که کشورهای سنتی خلیج فارس در حال مذاکرهٔ پنهانی با اسرائیل هستند تا «توافق نهایی» پرزیدنت دونالد ترامپ را در مورد صلح اسرائیل با اردن و فلسطینیان، نهایی کنند. اقدام اخیر ترامپ برای شناسایی بیتالمقدس به عنوان پایتخت اسرائیل نیز بر این مسائل افزوده است.
بهرغم هشدارهای سفت و سخت از جانب ایالات متحده، اردن -که رهبری کارزار دیپلماتیک علیه تصمیم ترامپ را بر عهده داشت- به قطعنامهٔ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در روز ۲۱ دسامبر رأی داد. این قطعنامه که هرگونه تغییر در شرایط بیتالمقدس را رد میکند، به عنوان سرزنش کاخ سفید شمرده میشود. با این حال، اردنیها نگرانند که ایالات متحده ممکن است در صدد انتقامجویی برآید و کمکهای اقتصادی و نظامی خود را به اردن که بر ۱.۲ میلیارد دلار بالغ میشود، قطع کند. از همه بدتر، آنها میترسند که اتحاد تاریخی و قوی با ایالات متحده ممکن است در دولت ترامپ دچار صدمه شود.
ملک عبدالله امید داشت تا روابطی قوی با ترامپ ایجاد کند. او تنها رهبر عربی بود که سه بار در سال گذشته با ترامپ ملاقات کرد. پادشاه اردن بازدیدکنندهای آشنا در کپیتول هیل [محل کنگره آمریکا] است و روابط بسیار خوبی با قانونگذاران کلیدی دارد. به همین دلیل، برای دولت ترامپ دشوار است که بدون اعتراض کنگره، تدابیر تنبیهی علیه اردن به کار بندد.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
