مرکز پژوهش و مطالعات سیاسی عرب (ACRPS) در قطر، نتایج نظرسنجی سالانهٔ خود را که به تحولات برجسته در افکار عمومی دنیای عرب میپردازد، ۱۴ ماه مارس، باعنوان شاخص عرب در سال ۲۰۱۶ منتشر کرد. این مرکز، ۸۴۰ پژوهشگر مستقر در دوحه را از ۷ تا ۲۲ سپتامبر گذشته برای انجام نظرسنجی در مورد مسائل مختلف به کشورهای موریتانی، مراکش، الجزایر، تونس، مصر، سودان، لبنان، اردن، عراق، عربستان سعودی، کویت و فلسطین اعزام کرد. یکی از مسائل مورد نظرسنجی، دیدگاه فلسطینیها نسبت به سیاستهای خارجی اتخاذ شده از سوی قدرتهای خاورمیانه و جهان بود. براساس این نظرسنجی، فلسطینیها نسبت به سیاست ایران در منطقه، خصوصاً در سوریه، یمن، عراق، لیبی و همچنین در مورد موضع آن کشور نسبت به آرمان فلسطین، دیدگاهی منفی دارند.
احمد حسین، یک پژوهشگر فلسطینی در مرکز پژوهش و مطالعات سیاسی عرب، به المانیتور گفت: «این نظرسنجی نشان میدهد که فلسطینیها نسبت به ایران دیدگاهی منفی دارند؛ زیرا در نظر آنها، ایران از عوامل بحران در منطقه است و با هدف برعهده گرفتن نقشی قدرتمندتر و مؤثرتر، به اختلافات قومی و فرقهای دامن میزند. هفتاد درصد فلسطینیها معتقدند ایران در قبال منطقهٔ عرب، سیاستی منفی دارد.»
حسین همچنین گفت: «این آمار و ارقام نشان میدهد که فلسطینیها واقعاً به اعتبار گفتمان ایران در مورد فلسطین اعتقادی ندارند. ۷۲ درصد از آنها معتقدند که ایران از بحران در منطقه برای بسط نفوذ خود و بهدست آوردن نقشی گستردهتر بهرهبرداری میکند. ۶۵ درصد هم ایدهٔ حمایت ایران از نوعی تغییر دمکراتیک در کشورهای عرب را رد میکنند.»
بهطور خلاصه، به نظر میرسد که بسیاری از فلسطینیها، حمایت واقعی ایران از آرمان فلسطین را باور ندارند، زیرا معتقدند که چنان موضعی برخلاف سیاستهای تهران در قبال همکیشان مسلمان عرب آنها در عراق، سوریه و یمن است. هرچند که مواضع اعلامشده از سوی تهران حامی آرمان فلسطین به نظر میرسد، اما فلسطینیها همچنان مشخصاً نسبت به سیاستهای ایران در منطقه، نظر مثبتی ندارند. بهعنوان مثال، آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران، ۲۱ فوریه گفت که حمایت از مقاومت فلسطین، وظیفهٔ تمام مسلمانان است، زیرا که آن در تضعیف تلاشهای اسرائیل علیه فلسطینیها موفق بوده است. او اضافه کرد که موضع ایران، یک موضع اصولی است و یک گروه فلسطینی خاص را بر گروهی دیگر ترجیح نمیدهد؛ گفتمان دیپلماسی خارجی تهران و حمایت مالی و نظامی آن از گروههای فلسطینی نیز همین را نشان میدهد.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
