رفتن به محتوای اصلی

آثار رقابت ترکیه و ایران بر روند صلح در سوریه

علیرغم بیانیهٔ مسکو که در آن ایران، ترکیه و روسیه متعهد شدند تا با هماهنگی یکدیگر به جنگ در سوریه پایان دهند، رقابت میان تهران و آنکارا می‌تواند مانعی در این مسیر تلقی شود.

Iran's President Hassan Rouhani and Turkish Prime Minister Tayyip Erdogan attend a news conference in Ankara June 9, 2014. REUTERS/Umit Bektas (TURKEY - Tags: POLITICS) - GM1EA6A03PW01

آنکارا، ترکیه - روسیه، ایران و ترکیه، روز ۲۰ دسامبر در بیانیهٔ هشت ماده‌ای مسکو، تأکید کردند که اولویت‌شان در سوریه، رسیدن به یک راه حل سیاسی است و متعهد شدند تا به طور مشترک، برای احقاق آن تلاش کنند. برای ترکیه، این بیانیه به مثابهٔ دست‌کشیدن از مواضعی است که پس از سال ۲۰۱۱ در قبال سوریه اتخاذ کرده بود. آنکارا از به رسمیت شناختن رژیمی با ریاست جمهوری بشار اسد سر باز می‌زد و خواهان سرنگونی آن بود.

اردوغان توپراک، یکی از قانون‌گذاران ارشد پارلمان از حزب جمهوری‌ خلق که اپوزیسیون اصلی دولت ترکیه است، گفت که بیانیهٔ مسکو «تأیید ورشکستگی» سیاست رجب طیب اردوغان و حزب عدالت و توسعه در قبال سوریه بود.

توپراک روز ۲۷ دسامبر در بیانیه‌ای اظهار کرد: «در مسئلهٔ سوریه، دولت به نقطه‌ای رسید که حزب جمهوری خلق از آغاز بر آن تکیه داشت. این روند ثابت کرد که حق با ما بود. اردوغان و دولت حزب عدالت و توسعه که می‌خواستند ظرف سه ماه اسد را سرنگون و نماز جمعه را در مسجد امیّه [دمشق] بر پا کنند، ما را که هیئتی به دمشق فرستادیم و با نقد سیاست‌های [حزب عدالت و توسعه]، در صدد تلاش برای وسعت دادن به حوزهٔ راه حل‌ها بودیم، خائن خواندند.» توپراک گفت که آنکارا به قوی‌تر شدن نفوذ روسیه و ایران در منطقه، به‌ویژه در سوریه، تن داد.

به نظر می‌رسد که رقابت منطقه‌ای میان ترکیه و ایران در نشست سه جانبهٔ مسکو، مهم‌ترین نقطهٔ ضعف باشد. این دو همسایه که تا ماه گذشته در دو سوی مخالف قضیهٔ عراق و سوریه ایستاده بودند، نه تنها در خاور میانه، بلکه در قفقاز و آسیای مرکزی نیز درگیر جنگ قدرت هستند. بنابراین، هماهنگی و عملکرد مشترک در سوریه ممکن است برای آن‌ها دشوار باشد. می‌توان گفت که رقابت میان ترکیه و ایران، منشاء دردسرهایی برای اتحاد سه‌جانبه خواهد بود.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish