رفتن به محتوای اصلی

چرا حماس از انتفاضه سوم استقبال می‌کند؟

حماس اعلام کرده که آماده است تا هرگونه عملیات نظامی خود علیه اسراییلی‌ها را معلق کند تا انتفاضه‌ای که در حال تشکیل است، فرصت رشد و شناساندن خود و همچنین ایجاد فشار بین‌المللی بر اسراییل را داشته باشد.
Israeli policemen confiscate Hamas flags during clashes with Palestinians near the Jewish settlement of Bet El, near the West Bank city of Ramallah October 8, 2015. Four people, including an Israeli soldier, were stabbed and wounded near a military headquarters in Tel Aviv on Thursday, police and ambulance sources said, as a rash of such Palestinian attacks spread to Israel's commercial capital. REUTERS/Mohamad Torokman - RTS3LE4

شهر غزه، نوار غزه – بنا بر اظهارات یک منبع در حماس، این گروه در صدد است تا برای اجتناب از بروز درگیری [با اسراییل] که می‌تواند منجر به عقیم‌ماندن انتفاضهٔ در حال پیدایش شود، عملیات مسلحانه خود را قطع کند. حماس از انتفاضه در کرانه باختری و بیت المقدس دفاع می‌کند و باور دارد که انتفاضه می‌تواند باعث توقف همکاری امنیتی نیروهای دولت خودگردان فلسطینی و اسراییل شود و در نتیجه، قید و بند امنیتی اعضای حماس در این قسمت از فلسطین برداشته شود.

به گفته این منبع آگاه که با شرط محرمانه‌ماندن هویتش با المانیتور گفت‌وگو کرد، حماس دست‌کم در این مرحله، از یک انتفاضه توده‌ای و روش‌های رویارویی مستقیمِ فردی پشتیبانی می‌کند. این گروه که مبارزه مسلحانه را بهترین راه برای مقاومت علیه اشغالگری اسراییل می‌داند، بر این باور است که هر گونه عملیات نظامی از سوی حماس در این زمان مشخص، می‌تواند به تضعیف انتفاضه کنونی بیانجامد.

او گفت: «ما به دنبال اشتراکات خود با سایر گروه‌ها هستیم تا به یک پیشرفت واقعی در انتفاضه برسیم. بر این باوریم که ادامه انتفاضه به پشتیبانی رسانه‌ها و حمایت‌های اخلاقی و مالی وابسته است. اقدام مسلحانه در نخستین فازهای انتفاضه، باعث افزایش فشار بر ابو مازن [محمود عباس] خواهد شد تا هر چه سریع‌تر به آن خاتمه دهد».

وی افزود: «همکاری امنیتی فلسطینی‌ها با اسراییل، تحت نظارت رهبران امنیتی ایالات متحده است که توانسته‌اند سلول‌های مقاومت مسلحانه در کرانه باختری را خنثی کنند. بنابراین بهترین راه در این مرحله، ادامه حرکت‌های فردی مقاومت در کرانه باختری و بیت المقدس است».

سرویس‌های امنیتی حماس در نوار غزه در روز ۹ اکتبر به تظاهرکنندگان فلسطینی اجازه دسترسی به مرزهای شمالی و شرقی نوار غزه با اسراییل را دادند تا از اتهام اینکه غزه از رویارویی مستقیم با نیروهای اسراییلی پرهیز می‌کند، مبرا شوند.

در خطبه‌های نماز جمعه روز 9 اکتبر که به طور زنده از شبکه الجزیره و یک تلویزیون وابسته به حماس پخش شد، شاخص‌ترین چهره حماس در نوار غزه، از فلسطینی‌ها در کرانه باختری و بیت المقدس خواست تا به رویارویی با اسراییل ادامه دهند و انتفاضه فلسطینی را آغاز کنند.

اسماعیل هنیه در سخنان خود گفت:‌ «بعد از غرق‌‌شدن در مذاکراتی که نتیجه‌اش سردرگمی و درگیری‌های داخلی بود، انتفاضه است که تنها راه ما به سوی آزادی محسوب می‌شود». او ادامه داد: «منازعه میان ما، جنگ قدرت نیست. تفاوت‌هایمان در برنامه‌ها و روش‌های آزادسازی‌ است».

او افزود: «مردم ما از مذاکره خسته شده‌اند. آنان اکنون تصمیم گرفته‌اند و ابتکار عمل را در دست دارند. آنان با غروری والا و بدون ترس از کشته‌شدن و با خون‌هایی که تقدیم می‌کنند، به جلو می‌روند».

هنیه در خطبه‌های روز جمعه، سعی کرد تا در برابر انتقادها پیش‌دستی کند و گفت: «غزه، علی‌رغم تمامی توطئه‌هایی که علیه‌اش شد، از ایفای نقش استراتژیک خود چشم‌پوشی نخواهد کرد و برای مبارزه و پشتیبانی از انتفاضه آماده است. غزه هرگز کرانه باختری عزیز را تنها نخواهد گذاشت».

طاهر النونو، مشاور رسانه‌ای هنیه به المانیتور گفت: «انتفاضه، انتخاب مردم فلسطین بود که از اعمال نژادپرستانه اشغالگران در بیت‌المقدس و مسجد الاقصی در عذاب بودند. اسراییل تمامی راه‌حل‌های سیاسی برای احقاق حقوق مردم را از بین برد و به شهرک‌نشینان چراغ سبز داد تا فلسطینی‌ها را ترور کنند».

منبع دیگری در حماس گفت: «در پی مذاکرات عمیقی که در داخل تشکیلات رهبری جنبش صورت گرفت، حماس بر لزوم کمک به ایجاد جرقه‌های انتفاضه و روشن نگه‌داشتن آتش آن به هر راه ممکن، در کنار تحریک رسانه‌ها به پوشش‌دادن وقایع مربوطه، تاکید کرد».

او افزود: «برخی در داخل جنبش بر این باورند که شروع انتفاضه به دلیل اینکه قرارداد امنیتی بین دولت خودگردان و اسراییل را از بین خواهد برد، می‌تواند قدرت از دست‌رفته حماس در کرانه غربی را بازگرداند. سایرین نیز بر این باورند که انتفاضه می‌تواند حقوق حداقلی فلسطینیان را که نه از راه مذاکره، بلکه توسط رویارویی نظامی و مردمی با اشغال‌گران اعاده می‌شود، به مردم بازگرداند».

حماس قبل از انتفاضه دوم در سال ۲۰۰۰ به سراغ روش مشابهی رفته بود اما اعضایش بازداشت شدند و فعالیت جنبش از سوی سرویس‌های امنیتی تشکیلات خودگردان در نوار غزه محدود شد.

مخیمر ابوسعده، یک استاد علوم سیاسی در دانشگاه الازهر در غزه، می‌گوید که حماس به لزوم انتفاضه در کرانه باختری و بیت المقدس تاکید دارد زیرا معتقد است که نوار غزه نیز به همین روش از اشغال مستقیم در آمد.

ابوسعده به المانیتور گفت: «انتفاضه، فشار امنیتی از روی اعضای حماس در کرانه باختری را که هشت‌سال گذشته در معرض آن بوده‌اند، کم می‌کند و در برخی حوزه‌ها، قدرت دولت خودگردان را پس از ملغی‌شدن قرارداد امنیتی‌اش با اسراییل، از بین می‌برد».

المانیتور از منابع مختلف در گروه‌های فلسطینی شنید که حماس ملاقات‌های روزانه‌ای با رهبران گروه‌های کلیدی در نوار غزه برگزار می‌کند تا آن‌ها را به همراهی با انتفاضه متقاعد کند.

یک منبع اشاره کرد که تماس‌ها میان رهبران حماس و دولت خودگردان در رام‌الله برقرار است تا «انتفاضه عقیم نماند و رویارویی میان جوانان فلسطینی و نیروهای اشغالگر اسراییلی در تمام جبهه‌ها ادامه یابد».

همان منبع تاکید کرد: «ما به دنبال ایجاد پل‌هایی هستیم تا با هدف اتحاد علیه اشغالگران اسراییلی، شکاف میان خود و رهبران فتح را از بین ببریم زیرا نیروی نظامی و قدرت سیاسی لازم و ملزوم یکدیگرند و هیچ‌یک بدون دیگری نمی‌تواند کار را پیش ببرد».

او افزود: «انتفاضه سوم فرصتی طلایی برای اتحاد علیه اسراییل با هدف کسب پیروزی است. اگر [از سوی عباس] تایید شود، به آن دست خواهیم یافت و جنبش فلسطینی عزت خود را بازخواهد یافت. در این صورت، آن‌چه را که طی سال‌های گذشته از دست دادیم و در سخنان رهبران مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر هم مشهود بود، یاز خواهیم یافت. هیچ رهبری در جهان طی این سخنرانی‌ها، به فلسطین اشاره‌ای نکرد».

موفقیت حماس در حمایت از انتفاضه توده‌ای و اعلام عدم استفاده موقت از نیروی نظامی توسط این گروه، به موضع‌گیری محمود عباس بستگی دارد. عباس تحت فشار شدیدی از سوی جامعه بین‌الملل است تا در جهت آرام‌ساختن تنش‌ها گام بردارد. هم‌زمان اقدام‌های اسراییل در قبال فلسطینی‌ها نیز می‌تواند نقشی اساسی، مخرب یا سازنده، ایفا کند و بر روی انتفاضه اثر بگذارد. 

More from Hazem Balousha

Recommended Articles