رفتن به محتوای اصلی

برخورد اسراییل و جمهوریخواهان با اوباما بر سر توافق با ایران

دولتمردان اسراییل با این تصور ایالات متحده مبنی بر اینکه توافق با ایران به نزدیکی آن با غرب و کمک به حل دیگر مناقشات منطقه ای می انجامد , مخالفند.
Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu (R) looks at the Speaker of the U.S. House of Representatives, John Boehner, as they deliver statements in Jerusalem April 1, 2015. Netanyahu said on Wednesday it was not too late for world powers still locked in nuclear negotiations with Iran to demand a "better deal". REUTERS/Debbie Hill/Pool - RTR4VQDZ

در بحبوحه نزاع میان نتانیاهو (بی بی) و جمهوریخواهان با اوباما و دموکرات ها بر سر خط مشی آنها, لحظه ای طنز گونه در پنجم آوریل رخ داد: چهره نخست وزیر اسراییل با یک علامت آر لاتین بر روی آن در یک کاریکاتور در اسوشیتد پرس به تصویر کشیده شد بطوریکه گویی نتانیاهو یکی از سناتور های جمهوریخواه آمریکاست. این یک اشتباه سهوی بود که توسط یک بلاگر اسراییلی بنام تال اشنایدر دیده شد و طولی نکشید که حتی قبل از آنکه بتوانند آنرا تصحیح کنند او این کاریکاتور را در حساب کاربری توئیتر خود با همگان به اشتراگ گذاشت .

    اما شاید این اشتباه یک خطای آنچنان بدی هم نبود؟ نتانیاهو حقیقتا یک جمهوریخواه به معنی واقعی آنست.  این موضوع در همه جا حتی اسراییل هم پخش شده و به صورتی فراگیر در میان همگان به حقیقتی مبدل شده است. این هفته یک فعال پر شورعرصه فضای سایبری لقب جالب توجه ریپابلیکودنیک را به نتانیاهو داد که اسمی دوگانه است که اشاره  دارد به حزب جمهوریخواه که کنترل کنگره را در آمریکا بدست دارد و حزب لیکود که کنترل اسراییل را در اختیار دارد. این مطلب موازنه ای ویرانگر را در بر دارد: در یک سو اوباما و وزیر امور خارجه جان کری است و در سویی دیگر نتانیاهو و ریاست مجلس نمایندگان جان بانر.

این نزاع در عرصه رسانه بسیار داغ است. این مناقشات در تعطیلات آخر هفته گذشته به اوج رسید. در این هنگام اوباما شخصا در مصاحبه با  روزنامه نگار بر جسته روزنامه نیویورک تایمز بنام تامس فریدمن شرکت کرد در حالیکه دستیار خود بنام بن رودز را برای مصاحبه با همه کانالهای تلویزیونی اسراییل فرستاد. در ششم آوریل رییس جمهور اوباما در یک مصاحبه دیگر با رادیوی ملی عمومی آمریکا شرکت کرد و در آن اظهار داشت که این یک اشتباه اساسی است اگر ما از ایران بخواهیم تا اسراییل را در برابر توافق هسته ای به رسمیت بشناسد. در همه این حالات اوباما و همکارانش با لحنی صلحجویانه در مصاحبه ها شرکت می کردند و سخن می گفتند. آقای رودز در مصاحبه های خود با رسانه های اسراییلی عنوان کرد که رییس جمهور اوباما پس از اینکه نتانیاهو کابینه ائتلافی خود را شکل داد , او را به واشنگتن برای رایزنی دعوت خواهد کرد. اوباما خود نیز لحنی آرام داشت و حتی چند بار هم از دهانش در رفت و گفت که او برای نتانیاهو احترام زیادی قائل است.

هر کس که فکر میکند این رفتار ها و لحن اوباما همین لحن و رفتار را متعاقبا از طرف اسراییلی در پی خواهد داشت , سخت در اشتباه است. در اسراییل این خود نتانیاهو بود که شخصا با رسانه های آمریکایی مصاحبه کرد و بهیچوجه این جمله از دهانش خارج نشد که او به اوباما اعتماد دارد. پس از اومصاحبه های وزیر امور راهبردی اسراییل , یووال استانیتز قرار دارد که گفت گزینه نظامی بر ضد ایران هنوز روی میز است. در صدر این مصاحبه ها , گفتگوی وزیر دفاع , موشه یعلون با کانال ۲ تلویزیون اسراییل بود که بلافاصله پس از مصاحبه آقای رودز پخش شد.  در طی این مصاحبه که اولین حضور رسانه ای وزیر دفاع پس از توافق لوزان بود, او بشدت به کوبیدن این توافق پرداخت و مخالفت خود را با آن ابراز داشت.

 در عین حال خبر می رسد که اسراییل همراه با جمهوری خواهان به دنبال تصویب قانونی در کنگره هستند که به موجب آن رییس جمهور نتواند بدون تصویب نهایی توافق به عنوان یک معاهده بین المللی توسط مجلس نمایندگان آنرا نهایی کند. که البته چون نمایندگان آنرا یک معاهده بین المللی تلقی می کنند به نوبه خود برای تصویب به مجلس سنا هم فرستاده خواهد شد.

یعلون در راستای انتقاد  ازتوافق حرکت کرد و حتی آنرا در قالبی منطقی قرار داد. او گفت که این دیدگاه های موجود در کاخ سفید و نخست وزیری اسراییل دو دیدگاه کاملا مجزا و دو جهانبینی بسیار متفاوت هستند. یعلون کاملا درست می گوید. این فقط تفاوت میان دو گروه نیست که صرفا تفاوت میان عقاید آنها باشد. این تفاوتهایی از جنس ایده اولوژیک , روانی , تاریخی و حتی فلسفی است. جهانی که اوباما در ذهن خود می بیند با جهانی که نتانیاهودر ذهن می بیند بسیار متفاوت است.

ناگفته نماند که اوباما در اسراییل هم یک دوقلو داشت که رییس جمهور بود: شیمون پرس. مشترکات آندو اینست که هر دو نه تنها مخاطرات را می بینند بلکه موقعیتها و شانس ها را هم می بینند که این دیدگاهی خوشبینانه است. نتانیاهو و یعلون مانند اکثر جمهوری خواهان درست بر عکس اینرا می بینند. دنیای آنها به دو بخش سیاه و سفید تقسیم شده است, آدم های خوب و آدم های بد  , که در آن کسانیکه ساده لوح هستند و فکر می کنند که جبهه تاریکی نهایتا از میان میروند در این جهان دوام نمی آورند و از میان خواهند رفت. این اساس اختلاف است.

چه کسی درست می گوید؟ تنها تاریخ نشان خواهد داد. در این میان اسراییلی ها زمان توافق با کره شمالی را به یاد می آورند. این موضوع هنوز برای آنها یادآور جریانات گذشته با کره ای هاست. یکی از مسوولان ارشد دولتی در اسراییل به المنیتور گفت که لحن اوباما در چند روز گذشته آنانرا به یاد لحن بیل کلینتون در هنگام توافق با کره شمالی انداخته است. در هر دو مورد آنها یک رییس جمهور ساده لوح دموکرات را می بینند که توسط دیکتاتوری هایی افسار گسیخته و زبان باز مورد سو استفاده قرار گرفته اند.

به نظر اسراییلی ها , مورد ایران بسیار خطرناکتر و مشکلتر از مورد کره شمالی است چراکه یک عقیده آخرزمانی تندرو را در بر دارد که در میان ملتی رواج دارد که می خواهند به قدرتی جهانی تبدیل شوند و هر روزه اعلام می دارند که در پی نابودی اسراییل هستند.

در اینجا من به بیان این دیدگاه مخالف می پر دازم که توسط نتانیاهو و اعضای ارشد حزبش  منجمله یعلون و تمامی جناه راستی ها رواج داده شده است. در مذاکرات داخلی که در پشت درهای بسته انجام می شود , آنها می گویند که آمریکایی ها ساده لوح  و ضعیف هستند و اصلا هیچ تصوری از اینکه با چه کسانی دارند نشست و برخاست می کنند ندارند. آنها در مقابل ایرانیان از موضع ضعف قرار می گیرند و بدون گرفتن هیچ تضمینی به ایرانی ها امتیاز می دهند و در آخر آنها را به قدرتی هسته ای مبدل می سازند.

مقایسه ایران با کره شمالی بارها و بارها از زبان مسوولان ارشد دولتی در اورشلیم بیان شده است. عباراتی همچون اشتباه مهلک و شکست فضاحتبار بطور زیاده مرتبا در گفتگوهای آنها تکرار شده است. مقامات اسراییلی می گویند که در هنگامیکه اوباما در کتابخانه ریاست جمهوری لم داده , اسراییل و دیگر متحدین آمریکا که به آنها خیانت شده باید با عواقب وخیم برنامه هسته ای ایران در خاور میانه دست و پنجه نرم کنند. آنها با این سخنان اوباما همدردی نمی کنند که می گوید برای او بسیار سخت است انتقاداتی را بشنود مبنی بر اینکه هر کاری که از دستش بر می آمده برای امنیت اسراییل نکرده است. اوباما به فریدمن گفت که اگر اسراییل مورد تهاجم قرار بگیرد , آمریکا در کنار آن خواهد ایستاد که البته با موج خنده دسته راستی های اسراییلی همراه شد. گفته آقای رودز هم تاثیرگذار نبود هنگامیکه گفت حتی پس از اتمام دوره توافق , ایران به بمب هسته ای دست پیدا نخواهد کرد. در اسراییل مردم در خاور میانه زندگی می کنند که بر طبق قائده های خاص خودش امور انجام می شود که بر همه معلوم است, به دور و بر نگاهی بیندازید و بیبینید که چگونه همه دارند همدیگر را قتل عام می کنند و خانه ها را به آتش می کشند و دیگر چیزهایی که لزوما تخیلات نیستند. شعار دولتی اینست که به ایران نمیتوان اعتماد کرد.

یعلون در مصاحبه خود با کانال ۲ تلویزیون اسراییل در پاسخ به این پرسش که آیا شما به آمریکا اعتماد دارید , گفت: «ما حرف های ایرانی ها را باور نمی کنیم. رابطه امنیتی ما با آمریکا عالیست اما در مورد ایران که مشکلی اساسی برای ماست  , ما اختلاف نظرهای عمده ای داریم  و می بینیم که این توافقات اشتباهاتی تاریخی هستند. ایران خواستار محو اسراییل از روی نقشه است و شعار مرگ بر آمریکا سر می دهد , در عین حال اختیار یمن را بدست گرفته , دولت طرفدار آمریکا را ساقط کرده و در پی باز کردن جبهه جدیدی علیه ما در بلندی های جولان است. بخاطر بیاورید ژانویه امسال را که یک ژنرال سپاه پاسداران در مرزهای ما بود. او در مرزهای ما بدنبال چه بود؟ حماس و جهاد اسلامی میلیونها دلار پول از ایران می گیرند که دوباره به حفر تونل بپردازند و هیچکدام از این چیزها در توافق گنجانده نشده است.»

در اینجا هم ما شاهد تفاوت میان دیدگاهها بودیم: در پشت حرکت آمریکا این عقیده است که بسیار محتمل است که بدنبال توافق هسته ای , ایران به غرب نزدیک شود , از فشارها کاسته شود و این موجب تحولاتی گردد, حتی به تدریج موجب تغییر ماهیت رژیم ایران و نهایتا سقوط آن گردد. اسراییل عقیده دارد که درست عکس این اتفاق می افتد. یعلون اضافه می کند: « این توافق راه را برای ایران هموار می کند. , به رژیم اعتبار می بخشد, اقتصاد آنرا تقویت می کند, و این پول صرف کارهای تروریستی میشود.»

وقتی از یعلون پرسیدند چرا عربستان که شریک مخفی اسراییل است علنا از این توافق ابراز رضایت کرده , او گفت: «من پیشنهاد میکنم که ببینید کشورهای عربی در داخل محفل خود چه می گویند , نه در خارج از آن. شرایطی بوجود آمده که کشورهای سنی عربی و ما یک دشمن مشترک و یک منفعت مشترک پیدا کرده ایم: ایران , محور بنیادگرایی شیعی , اخوان المسلمین , عناصر جهادی بین المللی و غیره , و بنابر این آنچه آنها در پشت درهای بسته در محافل خود می گویند مهم است نه آنچه در خارج از آن ذکر می شود.»

سپس این پرسش با او مطرح شد که آیا آمریکایی ها شیفته مذاکره با ایران بودند که اشاره ای بود به سخنان یعلون در باره شیفتگی جان کری به مذاکره با ایران و عقاید آخر الزمانی. یعلون پاسخ داد: «این مساله راجع به شیفته بودن یا نبودن نیست . این دیدگاه آنان است که ما آنرا زیر سووال می بریم . نا گهان ایران می شود حل المسائل کل مشکلات. ایران مشکلات افغانستان , عراق , سوریه , لبنان و یمن را حل خواهد کرد. این معامله بدی است. هر کسی که فکر میکند مذاکرات می تواند ایران را به دولتی طرفدار غرب تبدیل کند سخت در اشتباه است. ما شاهد بازگشایی مک دونالد در ایران نخواهیم بود و فریاد های مرگ بر آمریکا در طی مذاکرات هم شنیده خواهد شد. در اینجا دیدگاهی وجود دارد که با دیدگاه ما متفاوت است , بنابر این ما وظیفه داریم که این مساله را به گوش همگان برسانیم. »

  فضای اسراییل پر است از سر و صدای مربوط به این مساله. پرسش اینست که نتیجه این بحثها چه خواهد بود و چه چیزی از روابط اسراییل و آمریکا پس از فروکش کردن این تب و افتادن آب ها از آسیاب باقی خواهد ماند؟

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Already a Member? Sign in

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial