رفتن به محتوای اصلی

توطئه گر ۱۱ سپتامبر در جریان مبادله اسرا در سوریه آزاد شد

گروه شورشی احرار الشام موجبات آزادی توطئه گر ۱۱ سپتامبر و به قولی یکی از اعضای هسته مرکزی القاعده، محمد حیدر زمار را فراهم کرد.
Fighters from Ahrar al-Sham brigade pray inside their base in Arbeen, in the eastern Damascus suburb of Ghouta, March 6, 2014. Picture taken March 6, 2014.  REUTERS/Bassam Khabieh (SYRIA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST CONFLICT) - RTR3G5VJ

فردی که مشهور است که یکی از هسته های القاعده به نام هستۀ هامبورگ را سازمان دهی کرده بود در جریان مبادله اسرا در سوریه، بین نیرو های دولتی و شورشیان، آزادی خود را به دست آورد. هسته هامبورگ طراح و اجرا کننده اصلی عملیات ۱۱ سپتامبر بود.  

یک آلمانی سوری الاصل به نام محمد حیدر زمار اندکی پس از حملات یازده سپتامبر آلمان را به قصد مراکش ترک کرد. او در آنجا توسط سی آی ا دستگیر و به سوریه تحویل داده شد. طبق اظهارات منابع محلی سوری، آزادی وی و ۵ "زندانی سیاسی" دیگر مدیون تلاش گروه مسلح "احرار الشام" است. بر اثر طرح مبادله اسرا چندین افسر سوری که در بند مخالفان مسلح حکومت سوریه بودند نیز آزاد شدند. به هنگام آزادی، زمار دوران محکومیت ۱۲ ساله خود را در زندان مرکزی شهر حلب سپری می کرد.

زمار در دوران کودکی به اتفاق خانواده خود از حلب به آلمان مهاجرت کرد و به عنوان یک خردسال در سال ۱۹۸۲ تابعیت آلمان را دریافت کرد. در سال های آخر دهه ۱۹۹۰، آنطور که رسانه های آلمان می گویند در هامبروگ یک آژانس مسافرتی داشت و از همان جا بود که عناصر جهادی را برای آموزش به کمپ های القاعده در افغانستان می فرستاد. بر اساس یک گزارش سازمان های اطلاعاتی آلمان که در مطبوعات نیز انعکاس داشته است، در سال 1996 زمار به دعوت شخص بن لادن از یک کمپ القاعده در افغانستان دیدن کرده است. تصور می رود که پس از آن نیز بار ها به مسافرت هائی مشابه رفته باشد.

برای ارتقاء جهاد، زمار اقدام به توزیع "اعلامیه جنگ" بن لادن علیه آمریکا در مساجد آلمان کرد. در فوریه ۱۹۹۸ در "اعلامیه جهانی جبهه اسلامی" که به امضاء بن لادن و چهار رهبر برجسته سازمان های اسلامی رسیده بود آمده بود که "کشتن آمریکائی ها و متحدانشان، اعم از ارتشی و غیر ارتشی، وظیفه هر فرد مسلمان است که در هر کشوری که امکان آن فراهم باشد این امر را عملی کند". بن لادن پیش از آن طی فتوائی در سال ۱۹۹۶ مسلمانان را به بیرون راندن نیرو های آمریکائی از عربستان فرا خوانده بود.

در سال ۲۰۰۲ فاش شد که زمار از سال ۱۹۹۷ زیر نظر شدید سیستم امنیتی آلمان بوده است. بخش هائی از مدارک مربوطه که به مطبوعات آلمان درز پیدا کرد حاکی از تماس های متعدد او با هسته هامبورگ بود. به نظر می رسد که مهره های اصلی حوادث ۱۱ سپتامبر یعنی محمد عطاء، زیاد الجراح و مروان الشحی، هم چنین هماهنگ کننده عملیات رمزی بن الشیبه به کمک آژانس مسافرتی زمار در اواخر سال ۱۹۹۹ به افغانستان مسافرت می کردند. در جریان همین مسافرت ها بوده است که گروه مذکور حمایت القاعده را برای حملات ۱۱ سپتامبر جلب کردند.

پس از تحویل زمار به سوریه، طبق گزارشات واصله، وی به مدت چهار سال توسط سیستم امنیتی ارتش سوریه در زندان نگاهداری می شود اما به جرائم او رسیدگی نمی شود. طبق اطلاعات منتشر شده توسط کمیته حقوق بشر سوریه وی در سال ۲۰۰۶ به اتهام عضویت در جمعیت اخوان المسلمین تحت محاکمه قرار می گیرد. او ابتدا به اعدام محکوم می گردد اما بلافاصله حکم مزبور به ۱۲ سال زندان کاهش می یابد. زمانی که وی در حلب آزاد شد مشغول گذراندن دوران محکومیت خود بود.

بر اساس گفته بستگانش زمار پس از آزادی هم چنان در حلب مانده است. حلب، دومین شهر بزرگ سوریه به دو بخش تحت کنترل سوریه و شورشیان تقسیم شده است و صحنه شدیدترین جنگ ها بین دو طرف بوده است. زندان مرکزی شهر حلب ماه گذشته مورد حمله نیرو های شورشی قرار گرفت.

در پی حملات ۱۱ سپتامبر دادستان عمومی آلمان پرونده ای برای تحقیق اتهامات زمار در ارتباط با تروریسم باز کرد. در پاسخ به سئوالات مطرح شده از سوی مجله NDR و "دی سود دویچه زایتونگ" سخنگوی دادستان عمومی آلمان اعلام کرد که از آنجا که محدودیت زمانی برای رسیدگی به اتهامات زمار به سر آمده وی می تواند بدون ترس از بازداشت شدن به آلمان باز گردد.

احرار الشام که باعث آزادی زمار گردید یکی از گروه های شورشی سوری است که از یکی از قدرتمندترین قطب های گروه موسوم به "اتحاد اسلامی" را تشکیل می دهد. این گروه که در شمال افغانسان فعالیت دارد با گروه دیگر شورشی موسوم به دولت اسلامی عراق و سرزمین شام(داعش) درگیری های متعددی داشته است. داعش از دل گروه "دولت اسلامی عراق" (القاعده عراق) بیرون آمد، گروهی که وابسته به القاعده بود و توسط ابو مصب زرقاوی پایه گذاری شد.  

علیرغم همکاری احرار الشام و جبهه متحد اسلامی با گروه دیگر وابسته به القاعده موسوم به جبهه النصره به رهبری ایمن الظواهری، برخی از سیاستگذاران غربی و ناظرین سیاسی از این گروه به عنوان گروهی که "میانه رو تر است"، در برابر "داعش" استقبال کرده اند. اینکه آزادی فردی مانند زمار در اولویت گروه احرار الشام بوده است ارزیابی این گروه از سیاستگذاران و ناطرین غربی را بطور جدی زیر سئوال می برد.

More from John Rosenthal

Recommended Articles