Putin’in 30 milyar dolarlık enerji anlaşması

Temmuzda bu sütunda ABD yaptırımlarında hafifleme olmazsa Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Orta Doğu’da kendi yolunu çizerek İran başta olmak üzere bölgesel güçlerle dikkatli bir iş birliği yürüteceğini yazmıştık. Bu bağlamda Putin’in Tahran ziyaretinin sonuçları şaşırtıcı olmasa gerek. 1 Kasım’da bir araya gelen Putin ve İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney bölgesel konularda, özellikle Suriye ve Irak’ta fikir birliği içinde görünüyordu. Taraflar ayrıca enerji dâhil birçok alanda ekonomik iş birliğini derinleştirme konusunda mutabık kaldı.

Geçen hafta da vurguladığımız gibi Irak’la ilişkilerde yeni bir sayfa açan Putin hız verdiği enerji diplomasisini Tahran’da da sürdürdü. Putin’in ziyareti sırasında Rusya ve İran enerji alanında toplam değeri 30 milyar doları bulan anlaşmalar sağladı. Anlaşmalar, İran’ın gaz ve petrol sahalarının geliştirilmesini ve aramalarda iş birliğini öngörüyor. Bu mutabakatla birlikte Rusya’nın enerji devleri Rosneft ve Gazprom İran’a göz kırpan Batılı şirketlerin önüne geçiyor. ABD İran’a yeniden yaptırım uygulayacak olursa yatırıma büyük ihtiyaç duyan İran enerji sektöründe Rus ve Çinli şirketler en avantajlı konumda olacak.

Daha önce de aktardığımız gibi tüm bunlar İran ve Rusya’nın Suriye’de tam bir uyum içinde olduğu anlamına gelmiyor. Bu noktaya dikkat çeken Maxim Suchkov’a göre “Radikal İslamcılarla mücadelenin aktif safhası sona ererken ve Suriye muhalefetiyle çeşitli siyasi platformlar üzerinden temas kurulurken Rusya ve İran arasında ayrışan menfaatlerden kaynaklı yaklaşım farkının giderek derinleşebileceği hem Moskova’da hem Tahran’da kaygı nedeni.”