Suriye’de ordunun kontrolündeki bölgelerde karşılaştığınız insanlara “Türkiyeliyim” demek iyi bir fikir olmayabilir. Alevi, Sünni ya da Hıristiyan fark etmiyor; insanlar tepkili ve öfkeli. Ama Şam’dan Halep’e, Humus’tan Tartus’a, Lazkiye’den Keseb’e uzanan uzun bir yolculukta “Türkiyeliyim” demekten kaçınmadım. “Türkiye ve Türk halkını seviyoruz ama…” diye başlayan cümleler, hükümet ve özellikle Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan aleyhine suçlayıcı sözlerle bitiyor. İki ağır suçlama: Teröre destek ve yağma.
Bölünmüş Halep’te eski kentin yüzlerce yıllık tarihi binaların harabeleri arasında “Halep ve İdlib’in silahlı grupların eline geçmesinin temel nedeni Türkiye’nin gönderdiği teröristler ve onlara verdiği destektir. Türkiye sınırlarını kapattığı an çok kısa sürede kontrolü sağlarız” diyen Suriyeli komutanı dinledikten sonra Türkiye’yi Lahey’e götüren daha ciddi suçlamalarla sanayi kenti Şeyh Neccar’da karşılaştım. 300’ün üzerinde kadar fabrikanın yağmalanıp Türkiye’de satıldığını öne süren Halepli sanayiciler, Türkiye hükümeti ile Lahey Uluslararası Adalet Divanı’nda hesaplaşmak için kolları sıvamış durumda.
Halep’in merkezinden Şeyh Neccar’a normalde 20 dakikalık yol. Ama muhaliflerin bulunduğu bölgeden geçiş mümkün olmadığından güneybatıdan kuzeydoğuya bir yay çizerek 1 saate ancak vardım. Ana girişte kontrol noktası ve karakol Aralık 2012’deki gibi muhalif cepheden olası bir baskına karşı tetikte bekliyor. Yıkılmış, yakılmış ya da içleri boşaltılmış yüzlerce bina bir hayalet kenti andırıyor. Uluslararası İslami Suriye Bankası, Suriye ve Denizaşarı Bankası, iplik fabrikası Delil Batal zarar gören işyerleri arasında.
Karakola girdim. Komutanın masasında el bombası. Şeyh Neccar’ı Temmuz 2014’te nasıl geri aldıklarını anlattı: “Fabrikaların yüzde 80’ini işgal etmişlerdi. 2012’de Halep kuşatma altında olduğu için buraya gelmemiz zaman aldı. Operasyon Hanasır’dan başladı. 100 km’lik bir alanda savaştık. Hapishane kuşatmasını yardıktan sonra Şeyh Neccar’ı 48 saatte aldık. Kaçarken bubi tuzaklarını patlatarak işyerlerini harabeye çevirdiler.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
