‘Yeni Türkiye’nin üniversite rejimi
Türkiye’de üniversitelerin düsturu ABD’deki gibi “ya makale yayınlarsın, ya gidersin” değil; “Ya Ak Partili’sin, ya gidersin”. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Sedat Laçiner geçen mart ayına kadar 35 bini aşkın öğrencisiyle Türkiye’nin en büyük üniversitelerinden biri olan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nin (ÇOMÜ) rektörüydü. Doktorasını Londra’daki Kings College’da yapan Uluslararası İlişkiler Profesörü Laçiner, sık sık yazdığı köşe yazıları ve katıldığı tartışma programları dolayısıyla da tanınan bir isim. Eskiden Ak Parti hükümetine desteğiyle bilinen Laçiner, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz iki yılda giderek otoriterleşmesi üzerine eleştirel bir çizgiye kaydı. Çok geçmeden bazı Erdoğan yanlısı yorumcular onu “paralel” olmakla suçladı. Bazılarına göre ise odasında Erdoğan yerine Abdullah Gül’ün fotoğrafının asılı olması bile şaibeliydi.
Belki hikayenin devamını anlatmadan önce, Türkiye ile Batı üniversitelerindeki yönetim usulü açısından pek çok Batılıya şaşırtıcı görünecek önemli bir farkı belirtmek gerekiyor. Türkiye’de rektörlerin seçimi için önce akademisyenler arasında bir ön oylama yapılır. Ancak bu ön oylamanın sonuçları bağlayıcı değildir. Merkeziyetçilik takıntılı Türkiye Anayasa’sına göre tüm üniversiteler Yükseköğretim Kurumu’na ve o kurum da Cumhurbaşkanı’na bağlı olduğu için son sözü Cumhurbaşkanı söyler.
Nitekim, ÇOMÜ’nün yeni rektörünü de Cumhurbaşkanı Erdoğan atadı. Aslında Laçiner Şubat sonunda üniversitede yapılan ön seçimlerden 670 oyun 237’sini alarak birinci çıkmıştı. Ancak Erdoğan anayasal yetkisini kullanarak oyların sadece 180’ini alan Profesör Yücel Acer’i rektör olarak atadı. Acer de görevi devralır almaz Ak Parti yanlısı basına üniversitedeki “paraleller”e karşı bir temizlik başlatacağını gururla açıkladı.
Çok geçmeden Laçiner’in kaybettiklerinin rektörlükle sınırlı olmadığı da anlaşıldı. Yeni rektörün talimatıyla makamındaki bilgisayarına el kondu ve üniversitenin yaklaşık 100 kilometre uzağında bulunan küçük bir kampüse tayini çıktı. Yeni rektörün adamları “suç” unsuru aramak için Laçiner’in oturduğu lojmanın etrafındaki kamera kayıtlarını inceledi. Dahası yeni yönetimin gazabından sadece Laçiner değil, birlikte çalıştığı ekip de payına düşeni aldı ve derhal ücra ilçelere sürüldü. Laçiner’e göre “ÇOMÜ’de yaşananlar bir nevi cadı avı” idi.
