Ana içeriğe atla

Memur maaşlarında kesintiye giden Hamas oy kaybediyor

Ekonomik krizin Gazze’de yarattığı hüsran derinleşirken, son kamuoyu araştırmalara göre Hamas’ın halk desteği, El Fetih’in gerisine düştü. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Palestinian Hamas militants march during a training exercise in Gaza February 17, 2014. REUTERS/Mohammed Salem (GAZA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST) - RTX18ZRL

GAZZE ŞEHRİ, Gazze Şeridi — 2 Şubat’ta Hamas’la bağlantılı Ulusal İslam Bankası’nın önündeki uzun kuyruğa giren Gazzeli memurların endişesi yüzlerinden okunuyordu. Memurlar üç aydır yüzde elli kesintiyle aldıkları maaşlarını çekmek için bekliyordu.

Gazze Başbakan Yardımcısı Ziyad El Zaza’nın 29 Ocakta resmi haber ajansı Al-Ray’a yaptığı açıklamaya göre, memur maaşları bin ila 4 bin İsrail şekeli (285-1140 dolar) arasında değişiyor.

Maliye Bakanlığı’nın Genel Hazine İdaresi Genel Müdürü Ebu Heyin’in bakanlığın internet sitesinde yer alan açıklamasına göre, hükümetin her ay 46 bin kamu çalışanına ödediği maaşların toplamı 88 milyon İsrail şekeline (25 milyon dolar) ulaşıyor.

İçişleri Bakanlığı’nda memur olan Muhsin, kesintileri Al-Monitor’a şöyle anlatıyor: “Üç aydır maaşımın sadece yarısını alabiliyorum. Yani ailemin asgari ihtiyaçlarını karşılayamıyorum.” Muhsin aylık ihtiyaçlar için pek çok mağazaya ve akrabasına borçlandığını sözlerine ekliyor.  

Soyadını vermek istemeyen Muhsin, kirada oturuyor ve ev sahibinin artık hükümetin ekonomik durumunu anlayışla karşılamadığını belirtiyor. Ev sahibi geciken bütün kiraları gelecek ay ödememesi durumunda aileyi evden çıkaracağını söylemiş.

Eğitim Bakanlığı’nda çalışan Ariç de aynı zorlukla karşı karşıya: “Yarım maaş, çalışanların hayatını çok zorlaştırıyor. Yedi kişilik ailemin ihtiyaçlarını bin şekelle nasıl karşılayabilirim?”  

Soyadını vermek istemeyen Ariç, kocası çalışmadığı için ailesinin geçimini tek başına sağlamak durumunda. Ariç, İsrail ablukasıyla tünellerin kapanmasının  da yoksulluğa neden olduğunu söylerken ekonomik durumun kötüleşmesinden büyük ölçüde Hamas’ı sorumlu tutuyor: “Mevcut kriz ve diğer ekonomik buhranlar Hamas’ın halk desteğini sarsacak ve gelecekte seçim kazanma şansını etkileyecek.”

Muhsin de aynı fikirde. Ona göre kriz böyle devam ederse Hamas maaş bile ödeyemeyen bir hükûmet durumuna düşer ve gelecekte seçim kazanma şansı azalır: “Daha fazla bu duruma katlanamam. Hükümet krizi en kısa zamanda çözmek için bir şeyler yapmalı. Yapamıyorsa da bence artık başka bir hükümete şans tanınmalı.”

Filistin Siyaset ve Kamuoyu Araştırmaları Merkezi’nin (FSAAM) aralık 2013 tarihli araştırması, Mısır’la siyasi kavganın sürdüğü ve Refah Sınır Kapsı’nın sık sık kapandığı bir ortamda Gazze Şeridi’nde Hamas’a yönelik desteğin ciddi ölçüde azaldığını ortaya koyuyor. Araştırma, bugün seçim yapılsa seçmenlerin yüzde 71’inin sandığa gideceğini, Hamas’ın Değişim ve Reform listesinin yüzde 29, El Fetih listesinin ise yüzde 40 oranında oy alacağını gösteriyor. Hamas’ın yönetimde olduğu Gazze Şeridi’ndeki seçmenlerin yalnızca yüzde 33’ü Hamas’ı, yüzde 39’u da El Fetih’i destekliyor. Öte yandan, araştırma Hamas’ın Batı Şeria’da oy kaybetmediğini gösteriyor.

Gazze Başbakanı İsmail Haniye’nin danışmanlarından Yusuf Rızka, araştırma sonuçlarını küçümseyerek, ne mevcut ne de başka bir krizin Hamas’a verilen desteği azaltmayacağını söylüyor.

Rızka Al-Monitor’a şöyle konuşuyor: “Hamas’ın seçim başarısını maaşların ödenmesine endekslemek yanlıştır. Filistin halkının önemli bir bölümü, Hamas’ın ortaya koyduğu vizyon ve stratejiye inanıyor. Hamas, Avrupa ülkelerinden siyasi ödenekler almaktan kaçınıyor, çünkü bunun karşılığında İsrail sorununa dair tutumunu değiştirmesi isteniyor. Bu, Hamas’a desteği azaltmaz, arttırır.”

Sağlık Bakanlığı’nda çalışan Mahir Hasuna ise bu açıklamaya şöyle karşılık veriyor: “Hamas’ın, İsrail’e karşı siyasi tutumu, büyük ölçüde de İsrail’i tanımaması yüzünden cezalandırıldığı bir gerçek. Ancak bunun bedelini vatandaşlar ödememeli”.

Al-Monitor’a konuşurken üç aydır devam eden maaş kesintilerine öfkesini gizlemeyen Hasuna, Gazze Şeridi’ndeki ekonomik durumun “radikal çözümler” gerektirdiğini vurguluyor.

Başbakan Yardımcısı Zaza, Savt El Aksa radyosuna yaptığı açıklamada ortamı yumuşatıp öfkeyi yatıştırmaya çalıştı. Krizin “yakın zamanda” bitmesini beklediğini söyleyen Zaza, “Hükümet bu mali sıkıntıyı aşmak için çalışıyor.” dedi.

Gazze El Ezher Üniversitesi’nden Ekonomi Profesörü Moin Recep, sorunun çözülememesi hâlinde hükümetin kamu çalışanlarıyla çatışabileceği kaygısına sahip: “Çatışmaların patlak vermesi muhtemel. Umarım işler bu raddeye gelmez. Bu durum vatandaşların da menfaatine olmaz.”

Recep, şöyle devam ediyor: “Hamas yönetimi, Batı Şeria ve İsrail’deki yönetimler ve Mısır’daki hükümet hepsi sorunun bir parçası. Art arda gelen mali bunalımların, son olarak da maaş krizinin vatandaşta yarattığı hüsran ve hoşnutsuzlukta hepsinin payı var.”

Rızka’ya göre ise hoşnutsuzluk “sadece Gazze Şeridi’nde değil, siyasi ve ekonomik değişimler nedeniyle tüm Arap ülkelerinde var.” Hükümetin “yıllardır devam eden mali ve ekonomik ambargo yüzünden mali sıkıntı yaşadığını ve bunun krizle sonuçlandığını” vurgulayan Rızka, sıkıntının Mısır’ın tünelleri yıkmasıyla su yüzüne çıktığını söyledi. Gelen mallardan alınan vergiler dolayısıyla tüneller, hükümetin başlıca gelir kaynaklarından biriydi.

Hükümetin, krizi aşmak ve maaşları ödeyecek kaynak bulmak için kemer sıkma politikası uyguladığını anlatan Rızka, krizin yakında aşılacağı konusunda umutlu olduğunu söyledi.

Recep ise bu politikanın işe yarayıp yaramayacağına ilişkin şöyle konuştu: “Gazze’ye yönelik siyasi tutumların değişkenliği, Gazze halkının da aklını karıştırıyor. Dolayısıyla, bir sonraki aşamada ne olur öngöremiyorum. Ama ablukanın sıkılaşacağını ve krizlerin büyüyeceğini söyleyebilirim.”

Rızka ve Zaza, maaş krizinin yakında çözüleceğine dair umut ifade etse de Hasuna bu açıklamaların yalnızca öfke ve hoşnutsuzluğu yatıştırmak için yapıldığını düşünüyor: “Başka bir hükümet iktidara gelinceye kadar ya da İsrail Gazze’yi cezalandırma siyasetine son verene kadar, ekonomik durum bitkisel hayatta kalacak.”

More from Rasha Abou Jalal