Mısır'ın Nabzı

Kahire Suriye müzakerelerinde arabulucu olabilir

By
p
Article Summary
BM Suriye temsilcisinin Kahire’yi Suriye’deki sürece dahil olmaya çağırması, Şam rejimi ile muhalif güçler arasında arabuluculuk için Mısır’ın öne çıktığını gösteriyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

KAHİRE — Mısır Dışişleri Bakanı Semih Şükrü 18 Şubat’ta Dublin’deki Dünya ve Avrupa İlişkileri Enstitüsü’nde yaptığı konuşmada ülkesinin Suriye’nin ulusal bütünlüğü ve egemenliği ilkesine sadık olduğunu vurguladı. Kimi diplomatlar bu sözleri, Mısır’ın Suriye krizinin yegane Arap arabulucu ülkesi olacağı şeklinde yorumladı.

Nitekim, Mısır geçtiğimiz iki ay içinde çok sayıda üst düzey uluslararası yetkiliyi ağırlayarak Suriye’de sekizinci yılını doldurmakta olan iç savaşın çözümüne yönelik temaslarını hızlandırdı. Bu temasların en önemlisi de BM Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen’in 28 Ocak’ta Kahire'ye gerçekleştirdiği ziyaretti. Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan ziyaret günü yapılan açıklamada BM temsilcisinin “Mısır’ın Suriye’de yaşanan gelişmeler konusunda başvurulacak başlıca ülkelerden biri olmasını arzuladıklarını ve Suriye krizine ilişkin siyasi çözüm sürecinde Kahire’nin vizyonuyla ilerlemeyi düşündüklerini” söyledi. Şükrü de Pedersen’e siyasi çözümün önündeki tıkanıklığın aşılması için yardım çağrısı yaptı.

Mısır Dış ilişkiler Konseyi üyelerinden Rakha Hasan’a göre BM temsilcisinin ocak ayındaki Şam ziyaretinin hemen ardından Kahire’ye gelmesi Mısır’ın konuya ilişkin görüşlerinin ciddiye alındığının önemli bir göstergesi, bilhassa da Pedersen’in Suriye’deki geçiş hükümeti ve anayasa çalışmaları konusunda ortaya koyduğu yeni vizyon düşünüldüğünde.

Mısır’ın Suriye’deki yeniden imar sürecine katılmak istediğini ve bunun Rusya ve Suriye tarafından da memnuniyetle karşılandığını belirten Hassan, yeniden imar için eylül ayında düzenlenen Uluslararası Şam Fuarı’na Mısırlı temsilcilerin de katıldığını hatırlattı.

Al-Monitor’un sorularını telefonla yanıtlayan Hassan şu değerlendirmeyi yaptı: “Mısır’ın geçmişte Suriye rejimiyle kurduğu ticari bağlar Kahire için bir avantajdı. Merkezi İstatistik Kurumu’nun verilerine göre Mısır, Suriye’nin Arap ülkeleri arasında ikinci büyük ihracatçısıydı.”

Öte yandan Mısır’ın Suriye’nin Arap Birliği’ne dönüşü konusunda kimi çekinceler dile getirdiğini anımsatan Hassan, bu konuda Mısır, Katar, Suudi Arabistan ve AB arasında bir mutabakat olduğunu kaydetti. Hassan’a göre bu çekincelerin kaynağı siyasi çözüme öncelik verilmesi. Eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Haridi de Mısır’ın siyasi bir çözüm sağlanmadan Arap Birliği’ne dönemeyeceği görüşünde.

Mısır Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu üyelerinden Dalya Yusuf ise kimi Arap ülkelerinin Suriye’ye yönelik tutumlarının üzücü olduğunu belirterek şöyle dedi: “Mısır’ın Suriye’de yıllardır izlediği dengeli siyaset ve Suudi Arabistan’ın bölgenin muhtelif meselelerinde etkinliğini kaybetmesi Mısır’ın Suriye krizindeki rolünü daha verimli kılıyor. Mısır-Suriye temasları sürüyor ve Şam, Suriye’nin yeniden yapılanma sürecinde Mısır’ın öncü bir rol oynamasını istiyor.”

Kahire Amerikan Üniversitesi’nde siyaset bilimi dersleri veren Noha Bekir ise ABD’nin çekilme planının Suriye’de yol açtığı jeopolitik değişimlerin Mısır’ı makul bir arabulucu kıldığını çünkü Kahire’nin Suriye’deki askeri eylemlere mali dahi olsa hiçbir şekilde müdahil olmadığını söyledi.

Kahire’nin Mısır merkezli Suriyeli muhalifler üzerindeki nüfuzuna ve onları siyasi bir çözüme ikna yeteneğine işaret eden Bekir, Mısır’ın bu sayede anayasa komisyonu kurma çabalarında verimli rol oynayabileceğine dikkat çekti. Bekir bunun uluslararası toplumun menfaatleriyle de örtüştüğünü kaydetti. Suriye 2018 yılının ortalarında farklı Suriyeli muhalif gruplar arasında Kahire’de imzalanan ateşkese de aracı olmuştu.

El Ahram gazetesinin editörlerinden Ayman El Sisi ise Kahire’nin, rejimle uzlaşmaları için Mısır’daki Suriyeli muhaliflere baskı yaptığını aktardı. Kahire’nin arabuluculuk rolünün uluslararası toplumun menfaatleriyle örtüştüğü görüşüne katılan Sisi, Mısır istihbaratının 2017’de Güney Sudan’da ve Filistinli gruplar arasındaki uzlaşı süreçlerindeki başarısına işaret etti. Bunlar, Kahire’nin uzlaşı ve iç çatışmalarda orta yolu bulma tecrübesini artıran süreçlerdi.

Ayman El Sisi Al-Monitor’a şöyle dedi: “Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi asker kökenli bir isim ve Suriye’nin güvenlik ve istikrarının Mısır’ın güvenlik ve istikrarıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dair güçlü bir inanca sahip.”

Cumhurbaşkanı Sisi kasım 2016’da iç çatışmalarla boğuşan Arap ülkelerindeki ulusal orduları desteklediğini açıklamış ve uluslararası kamuoyunu Suriye ve Libya ordularını desteklemeye çağırmıştı.

Arap Birliği’ne üyelik konusuna gelince, bir dönem Mısır’da dışişleri bakanlığı yapan Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmet Ebu Gayt 11 Şubat’ta Suriye’nin kuruluşa yeniden üyeliği konusunda henüz bir görüş birliği sağlanmadığını açıkladı.

Kahire Abdülfettah Sisi’nin 2014’te iktidara gelmesinden bu yana ve pek çok Arap ve Körfez ülkesinin Suriye rejimine sırt çevirdiği bir ortamda Suriyeli yetkililere kapısını daima açık tuttu. Son olarak, aralık ayında, Suriye Ulusal Güvenlik Ofisi Başkanı Ali El Memlük siyasi ve güvenlik konularını görüşmek üzere Kahire’ye geldi.

Mısır’ın farklı ülkeleri bir araya getirerek Suriye’deki süreci ilerletmek ve anayasa komisyonunun kuruluşuna önayak olmak için çabalarına hız vermesi muhtemel. Bu, yeniden imar ve mültecilerin Suriye’ye dönüşüne ilişkin planlalamarla da örtüşen bir adım olur.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Suriye çatışması

Mısırlı gazeteci Albaraa Abdullah Kahire’de yaşıyor. 2015’te 6 Ekim Üniversitesi Kitle İletişim Bölümü’nden mezun olan Abdullah ONtvLive’da editör olarak çalışıyor. Facebook sayfası: Albaraa Abdullah, Twitter hesabı: @AlbraaAbdullah

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept