Irak'ın Nabzı

Iraklı Hristiyanlar yurtlarına dönecek mi?

By
p
Article Summary
Iraklı Hristiyanların tarihsel bir yurdu olan Ninova Ovaları İslam Devleti’nden kurtarılmış olsa da hâlâ güvenlik endişesi yaşayan Hristiyanların büyük bölümü evlerine dönmek istemiyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

BAĞDAT — Haziran 2014’te İslam Devleti’nin (İD) eline geçen Musul büyük ölçüde örgütten kurtarılırken bazı Hristiyanlar evlerine dönmeye başladı. Ancak tekrar yerinden edilme veya tutsak düşme korkusu yaşayan birçok Hristiyan dönmeye gönüllü değil ve Irak Kürdistanı’nda, Bağdat’ta ya da yurt dışında kalmayı tercih ediyor.

18 Haziran’daki basın açıklamasında dönüşlerle ilgili kaygılarını dile getiren Bağdat Keldani Patriği Louis Raphael Sako “Torakların kurtarılmasının ardından güvenlik endişelerimiz var.” dedi.

Erbil Keldani Başpiskoposu Rabban El Kas da 28 Ekim 2016 tarihli açıklamasında “Hristiyanlar evlerine dönmektense Kürdistan’da kalmayı tercih ediyor.” demişti. Yine de bazı Hristiyan din adamları son aylarda Hristiyanların Ninova Ovaları’na dönmesi için çağrılar yapıyor.

Ninova Ovaları’nın kurtarılmasının ardından 2017’nin başında yapılan bir saha araştırması birçok Hristiyan’ın yurtlarına dönme konusunda kararsız olduğunu ortaya koymuştu.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan rahip Yakub El Bartali konuyla ilgili şöyle diyor: “Durum ve koşullar ne olursa olsun Hristiyanlar dönmeye hazır diye bir şey yok. Ben de Ninova Ovaları’ndaki Bartala şehrine dönmeye can atıyorum ama güçlü duygular dönmek için yeterli değil. Çünkü hâlâ İD’den ve intikam almak isteyebilecek radikal güçlerden korkuyorum. Hristiyanların bu zorunlu göçte yitirdiği en önemli şey mal mülk değil, komşu Sünni Arap köylerinin İD’e katılan evlatlarına olan güvenleridir. (…) Kilise kurumlarının ve hükümetin verdiği bazı sözler hâlâ yerine gelmiş değil. İnsani kuruluşların zar zor sağladığı yardımlar olmasaydı Musul’da yaşayanlar bugün hayatta olmazdı.”

Yurt dışına kaçan Hristiyanlar da bu durumu açıkça ortaya koyuyor. 2014’te Hollanda’ya giden Ayad Kule ismindeki genç, Facebook üzerinden Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Yeni toplumsal koşullar nedeniyle Musul’a dönmek zor görünüyor. Komşularımın birçoğu ideolojik düşünceleri doğrultusunda İD’in yanında yer almayı seçti. Ben şimdi burada çalışıyorum ve Musul’a dönmek işimi kaybetmek anlamına da gelecek. (…) Hristiyanları bırakın, yurt dışında yaşayan ve Hristiyan olmayan Iraklılar bile Bağdat ve güney bölgeleri gibi güvenli yerlere dahi dönmek istemiyorlar.”

Hristiyanların 2003’ten bu yana Irak’ı terk etmesi sonucunda Hristiyan nüfusun sayısı yüzde 50 civarında azalarak 1 milyona düştü.

Hristiyan parlamento üyesi Luis Caro Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmede şöyle diyor: “Dönüş isteksizliği karşısında maddi boyutu aşan, toplumsal ve kültürel boyutları da kapsayan proje ve çözümlere ihtiyaç var. Yaşadıkları yörelerde hâlâ patlayıcı düzenekler döşeliyken Hristiyanlar evlerine nasıl dönsün? Hristiyanlar güvenlik güçlerinin artık onları koruyabileceği konusunda bilgilendirilmeli. Güvenlik güçlerinin çekilmesi onları İD’in karşısında savunmasız bırakmıştı ama durum artık böyle değil.”

Caro, tahrip edilen ev ve kiliselerin onarımı için tazminat verilmesi hâlinde Hristiyanların Irak’a dönmeye ikna olacağını düşünüyor. Ayrıca Musul ve Ninova Ovaları’nda dönenler için iş imkânı yaratmak gerektiğini vurguluyor ve ekliyor: “Hristiyan gençler uygun sayılarda güvenlik güçlerine alınırsa ve güvenlik durumu tam anlamıyla düzelene kadar yaşadıkları bölgelerde görevlendirilirse bu konu hızlı bir şekilde hallolabilir.”

Caro’nun bu düşüncesi Halk Seferberlik Birlikleri’ne (HSB) bağlı silahlı Hristiyan gruplarını akla getiriyor. Bu gruplar, 23 Ekim 2016’da İD’den geri alınan Bartala kentinde kiliselerin haçlarını dikmiş ve Hristiyan bölgelerini bundan böyle kendilerinin savunacağını söylemişti.

Öte yandan Hristiyanların dönüşünün Ninova Ovaları’nda Hristiyanlara özel bir vilayetin kurulmasına bağlı olduğunu düşünenler de var.

Irak’ta tanınmış bir isim olan Hristiyan yazar Nizar Abdül Settar, “Yuliana” isimli kitabında ülkenin köklü ve ayrılmaz bir parçası olarak betimlediği Iraklı Hristiyanların tarih boyunca çektiği acıları anlatıyor.

Al-Monitor’a konuşan Settar durumu şöyle değerlendiriyor: “Hristiyanların büyük bir çoğunluğu şu an Kürt bölgelerine, Avrupa ve ABD’ye sığınmış durumda ve oralarda çalışıyorlar. Hükümetin yönlendirici herhangi bir çalışması olmadığı için yurtlarına dönme konusunda son derece isteksizler. Musul’daki Hristiyanlar ağırlıklı olarak kırsal bir topluluktur ve Irak’ın yasama ve yürütme mercileri tarafından yeterince korunmaz, yeterince destek görmez. Dolayısıyla Hristiyanların dönüşü tamamen toplumsal çabalara bağlıdır.”

HSB’ye bağlı Hristiyan Babil Tugayı’nın Genel Sekreteri Rayan El Keldani ise Al-Monitor’a şu açıklamayı yaptı: “En önemli konu, Hristiyan bölgelerin siyasi ve mezhepsel çatışmaların dışında tutulması ve her türlü demografik değişikliğin önlenmesidir. (…) Toplumsal bir uzlaşı sağlanmalı ve bu süreç farklı millet ve dinlerin yan yana yaşamasını mümkün kılmalı. Hristiyanları din değiştirmeye zorlayan şiddet eylemlerinin açtığı derin psikolojik yaraları sarmalı.”

Bu konuda bazı girişimlerin başladığı görülüyor. Musullu gençler, Hristiyanların dönüşünü teşvik etmek amacıyla 7 Haziran’da bazı kilise ve manastırları temizledi, bir grup aktivist ise kentin en büyük haçını dikti. Ninova Valiliği’nin 23 Nisan’da açıkladığı belge ise Musul’da Hristiyanlara ait evlere el konmasını durdurmak ve gasp edilen evleri sahiplerine iade etmek üzere bir üst komisyonun kurulduğunu ortaya koymuştu.

Özetle Hristiyanlara dönüş çağrıları yapmadan önce hem güvenlik hem toplumsal ve ekonomik ortam açısından gerekli koşulları sağlamak gerekir.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: freedom of religion, is, minorities, displacement, ninevah plains, ninevah province, christians, chaldeans
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept