تأثیر رویارویی جمهوری‌خواهان با توافق اتمی بر لایحه هزینه‌های دولت

p
By
Article Summary
تلاش‌های جمهوری‌خواهان کنگره برای ممانعت از خرید آب سنگین ایران، ممکن است بر لایحهٔ بودجهٔ موقت دولت ایالات متحده اثر منفی بگذارد.

یکی از مانورهای جمهوری‌خواهان که بر توافق اتمی با ایران تأثیر می‌گذارد، بالقوه ممکن است تا در روز جمعه، تلاش‌ها را برای تصویب لایحهٔ مالی لازم جهت فعالیت دولت ایالات متحده، با مشکل مواجه کند.

مجلس نمایندگان لایحهٔ موقت هزینه‌های دولت را در این هفته بررسی می‌کند تا دولت بتواند با تصویب آن، تا اوایل سال جاری به کار خود ادامه دهد. این لایحه وابسته به تصمیم‌هایی است که تابستان گذشته در مجلس اتخاذ شده است؛ از جمله ماده‌ای که می‌گوید هیچ بودجهٔ آمریکایی نباید «خرج خرید آب سنگین از ایران شود.»

این تصمیم یکی از مثال‌هایی است که نشان می‌دهد چگونه قانون‌گذاران آمریکایی برخی از امیدهای تهران را برای کسب سود مالی از توافق سال ۲۰۱۵ زیر پا گذاشتند. این قانون همچنین به دموکرات‌ها انگیزه‌ای مضاعف می‌دهد تا به لایحهٔ بودجه، موسوم به «قطع‌نامهٔ ادامه» (CR) در سنا رأی ندهند. بسیاری از قانون‌گذاران سنا هم‌اکنون اعتراض دارند زیرا این لایحه تنها به برنامه‌های غیر دفاعی در ماه ژانویه بودجه اختصاص می‌دهد.

آنگوس کینگ، سناتور مستقل ایالت مِین که با دموکرات‌ها همراهی بیشتری دارد، به المانیتور گفت: «من فکر نمی‌کنم که ما باید کار زیادی را در زمینهٔ قانون‌گذاری برای CR انجام دهیم، مگر این‌که چیزی باشد که ملاحظات جدی را بطلبد.»

زمانی که وزارت انرژی دولت باراک اوباما ۳۲ تُن آب سنگین ایران را به قیمت ۸.۶ میلیارد دلار خرید، این اقدام با واکنش منفی کنگره مواجه شد. جمهوری‌خواهان گفته‌اند که خرید ذخایر آب سنگین ایران مشوقی برای برنامهٔ اتمی این کشور است.

ران دی‌سانتیس، نمایندهٔ جمهوری‌خواه فلوریدا، پس از آن‌که مجلس قانون مذکور را تأیید کرد، ماه ژوئیه در بیانیه‌ای گفت: «ایالات متحده نباید از طریق خرید آب سنگین، پول مالیات شهروندان را برای کمک مالی به فعالیت‌های خطرناک اتمی ایران خرج کند. ما باید اطمینان یابیم که خطاهای دولت اوباما را با تقویت رژیم اسلامی تکرار نکنیم.»

در حالی که محدودیت خرید آب سنگین ناقض توافق اتمی با ایران نیست، لیکن دموکرات‌ها پیشتر با تلاش مشابه جمهوری‌خواهان را در لوایح بودجه‌ای پیشین مخالفت کرده بودند.

خرید آب سنگین توسط اوباما، محرک آن شد که سناتور جمهوری‌خواه آرکانزاس، تام کاتن، تلاش کند تا متمم مشابهی را به لایحهٔ بودجهٔ سال گذشتهٔ سنا بیفزاید. کاتن نتوانست حمایت کافی دموکرات‌ها را جلب کند و به ۶۰ رأی برساند. متمم پیشنهادی او با ۵۷ رأی در برابر ۴۲ رأی شکست خورد.

موافقان توافق می‌گویند که جمهوری‌خواهان در ابراز نگرانی اغراق می‌کنند.

کوری هیندرستین، فردی که تا ماه جاری مسئول کارگروه ایران در وزارت انرژی بود، می‌گوید: «این یک معاملهٔ تک-موردی بوده و به ایرانی‌ها هم گفته شده بود که فقط یک بار صورت می‌گیرد.»

ایران کماکان به تولید آب سنگین برای مصارف پزشکی و صنعتی، مانند تولید ایزوتوپ‌های پزشکی، ادامه می‌دهد. توافق اتمی از ایران خواسته است که قلب رآکتور آب سنگین عراق را با سیمان پر کند تا تولید پلوتونیوم این مجتمع متوقف شود.

این توافق به تهران اجازه می‌دهد که تا میزان ۱۳۰ تُن آب سنگین در ذخایر خود داشته باشد. ایران در ماه‌های فوریه و نوامبر سال گذشته، کمتر از یک تُن از میزان مقرر فراتر رفت.

ایران برای پای‌بند ماندن به محدودیت‌های توافق، میزان اضافه‌تولید آب سنگین خود را به عمان فرستاد؛ به این امید که بتواند آن را برای مصارف تحقیق و توسعه، به سایر کشورها بفروشد. ایالات متحده و سایر کشورها آب سنگین را برای تحقیقات و فعالیت‌های صنعتی در حوزه‌هایی مانند داروسازی و الکترونیک، استفاده می‌کنند.

هیندرستین که اکنون معاون سازمان «پیشگامان [مقابله با] تهدید هسته‌ای» است، گفت: «این بازار بزرگی است اما آمریکا هم‌اکنون ۷۰ درصد بازار آب سنگین را برای استفاده‌های غیر هسته‌ای، در دست گرفته است. ایرانی‌ها این را به عنوان یک فعالیت اقتصادی بالقوه می‌بینند. من می‌توانم بگویم که احتمالاً برای آن‌ها تا کنون چنین نبوده است.»

فارغ از تلاش‌های کنگره برای غیرقانونی کردن چنین معامله‌ای، مجله دست‌راستی واشینگتن فری بیکن ماه گذشته گزارش داد که پرزیدنت دونالد ترامپ تصمیم گرفت تا دیگر هیچ‌گونه خرید آب سنگین از ایران انجام ندهد.

علی‌رغم نیاز ایالات متحده به آب سنگین، ایران نیز در تلاش است تا اضافه ذخایرش را به سایر کشورها بفروشد. اندکی پس از فروش آب سنگین به آمریکا، تهران برای فروش ۴۰ تُن آب سنگین به روسیه، با مقام‌های این کشور وارد گفت‌وگو شد. نه تهران و نه مسکو تا کنون به طور عمومی دربارهٔ تراکنش‌های ناشی از این گفت‌وگوها سخنی ابراز نکردند.

هیندرستین به المانیتور گفت: «ایران فعالانه در حال بازاریابی برای آب سنگین تولیدی‌اش است. آن‌ها جلساتی در وین حول آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داشتند و دربارهٔ فروش آب سنگین مذاکراتی به عمل آوردند.»

به هر روی، انتقادهای دولت ترامپ از توافق هسته‌ای، تلاش‌های ایران را برای استفاده از آب سنگین برای تولید درآمد بیشتر، با مشکل مواجه کرده است.

هیندرستین گفت: «نگرانی‌های بسیاری دربارهٔ آیندهٔ توافق با ایران وجود دارد و احتمالاً نگرانی‌هایی در بخشی از شرکت‌ها و کشورهایی ایجاد کرده است که می‌خواهند با ایران وارد تجارت درازمدت شوند. من فکر می‌کنم که اندکی ثبات در زمینه [توافق اتمی] می‌تواند به بازار ایرانی‌ها کمک کند اما ما اکنون چنین چیزی را نمی‌بینیم.»

کلسی دیون‌پورت، مدیر سیاست‌گذاری عدم تکثیر سلاح در انجمن کنترل تسلیحات که از نهادهای مدافع توافق اتمی است، با این امر موافق است که تهدید مداوم دولت ترامپ برای ترک یا تغییر توافق، خریداران بالقوه را دلسرد کرده است.

دیون‌پورت به المانیتور گفت: «توافق اتمی با ایران از کشورها نمی‌خواهد که آب سنگین ایران را بخرند تا این کشور به توافق متعهد بماند؛ لیکن ایالات متحده تعهد داده بود تا به سیاست‌هایی دست نزند که کشورهای دیگر را از تجارت قانونی با ایران بازدارد. بنابراین، اگر ریسک‌ها و بی‌ثباتی که حول و حوش آیندهٔ توافق وجود دارد مانع از خرید آب سنگین توسط کشورهای دیگر شود، آنگاه مشکل‌ساز می‌شود.»

Bryant Harris is Al-Monitor's congressional correspondent. He was previously the White House assistant correspondent for Yomiuri Shimbun, Japan's largest newspaper. He has also written for Foreign Policy, Al Jazeera English and IPS News. Prior to his stint in DC, he spent two years as a US Peace Corps volunteer in Morocco. On Twitter: @brykharris_ALM, Email: bharris@al-monitor.com.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept