نبض لبنان

نخستین سکسولوژیست لبنان

p
By
Article Summary
ساندرین عطاء الله تلاش میکند تا آگاهی درباره سلامت و بهداشت جنسی را در کشوری که عموماً شرمساری از طرح چنین موضوعاتی وجود دارد، افزایش دهد.

در بسیاری از کلینیک‌های زنان و زایمان لبنان برای اطلاع از نوع زندگی جنسی یک زن، سوالی که تنها یکی از دو جوابِ ظاهراً مشخص را در پی دارد، به کار می‌رود: «مجرد یا متاهل؟».

این سوال که بی‌خطر به نظر می‌رسد، تعداد بسیاری از زنان را که ازدواج لزوماً بیانگر نوع زندگی جنسی آنان نیست، به حساب نمی‌آورد. از سوی دیگر، جوی را به وجود می‌آورد که بیماران ممکن است احساس کنند که نمی‌توانند با پزشکان خود درباره نیازها و نگرانی‌هایشان به صراحت صحبت کنند. زیرا حتی جامعه پزشکی لبنان نیز از برداشت منفی که صحبت عمومی پیرامون سکس در این کشور را تحت سیطره دارد، رها نیست. با این حال، تعدادی از متخصصین مانند ساندرین عطا الله نخستین سکسولوژیست لبنان تلاش می‌کنند تا عدم آگاهی درباره بهداشت جنسی که تصورات غلط درباره سکس را دامن می‌زنند، جبران کرده و کراهت صحبت در این باره را از میان بردارند.

این تصورات غلط در حیطه‌های سکس ایمن، بیماری‌های جنسی، نحوه سکس و لذت جنسی وجود دارد. خانم عطا الله با طیف گسترده‌ای از افسانه‌های مربوط به سکس، از این که خود ارضایی تنها میزان محدودی از ظرفیت جنسی را تخلیه می‌کند تا این که قرص‌های ضد بارداری، باعث ناباروری در زنان می‌شوند، مقابله کرده است. او میزان بالایی از عفونت‌های قابل انتقال از راه تماس جنسی را مشاهده می‌کند. بسیاری از آن‌ها محصول دانسته‌های اشتباه هستند و کسانی که با مسائل جنسی آشنا باشند، احتمالاً به سادگی ناقل این عفونت‌ها نخواهند بود. ساندرین عطا الله می‌گوید: «مردم فکر می‌کنند اگر طرف مقابل را بشناسند، والدین‌شان را بشناسند، دچار عفونت نخواهند شد».

دیانا ابو عباس مدیر مرکز مَرسی یکی از معدود مراکزی در لبنان که بر سلامت جنسی متمرکز است، عواملی مانند بهداشت فردی، تحصیلات و پیشینه خانوادگی را به عنوان فاکتورهای بی ربطی نام برد که به اشتباه برای تخمین زدن این که شریک جنسی یک فرد، بیماری‌های مربوطه را دارد یا خیر، به کار می‌روند. دیانا و ساندرین، هر دو به این مورد اشاره می‌کنند که بی‌اعتنایی گسترده نسبت به استفاده از کاندوم وجود دارد. مردان که آن را به عنوان سدی بر سر راه لذت جنسی می‌بینند و زنان بی‌میل هستند که به شرکای جنسی خود برای استفاده از آن فشار بیاورند.

گذشته از عفونت‌های قابل انتقال از راه تماس جنسی، عطاء الله نقص عملکرد جنسی را نیز یکی دیگر از معلول‌های عدم آگاهی کافی درباره بهداشت جنسی می‌داند. مشکلات رایج مانند ناتوانی در مردان که اغلب محصول اضطراب در حین عمل است و واژینیسم یا گرفتگی عضلات واژن که محصول انقباض غیر ارادی این عضلات است و مانع از دخول می شود را می‌توان نام برد. واژینیسم یکی از رایج‌ترین بیماری‌ها میان زنانی است که دکتر ساندرین عطاء الله آن‌ها را ویزیت می‌کند. یک دلیل برای این شیوع به گفته وی، ترس روانی از سکس در زنانی است که اطلاعات غلطی درباره عمل جنسی دارند.

عطاء الله بیماران مونث کمتری نسبت به جنس مذکر دارد. زنان به گفته او کمتر به نیازهای خود می‌اندیشند در حالی که مستحق لذت بردن از احساس خود هستند. وی می‌گوید: «اگر یک مرد نتواند نعوذ در آلت جنسی خود داشته باشد، نمی‌تواند عمل سکس را انجام دهد ولی یک زن، اگر حتی لذت احساس نکند، می‌تواند عمل جنسی را ادامه دهد. مردان بیشتر تمایل به مشاوره با من دارند اما این دلیل نمی‌شود که بگوییم آنان مشکلات بیشتری دارند».

به گفته ساندرین عطاء الله، بسیاری از شاغلین حرفه‌ پزشکی و سلامت در یمن، نه تنها به راحتی درباره مسایلی مانند سلامت جنسی و تمایلات جنسی در حوزه شخصی صحبت نمی‌کنند، بلکه برای انجام این مشاوره‌ها نیز به صورت حرفه‌ای آموزش ندیده‌اند. وی تاکید می‌کند: «وقتی تحصیلات علوم پزشکی خود را در لبنان انجام داده باشید،‌ دوره‌ای که عمیقاً به مسایل جنسی و سلامت جنسی بپردازد نخواهید گذراند. تنها ممکن است یک جلسه کلاس دو ساعته در این باره گذاشته شود و سپس تمام اطلاعاتی را که به شما درس داده شده، فراموش کنید».

در سال ۲۰۰۹، وزارت آموزش عالی لبنان یک برنامه آموزشی سلامت تولید مثل را مطرح کرد تا در کل کشور اجرا شود اما به دلیل مخالفت‌های شدید از سوی معلمان و والدین، هرگز انجام نشد.

رولا یاسمین یکی از محققان حوزه سلامت جنسی و تولید مثل در لبنان با ذکر این که «تدریس بهداشت جنسی آسان است»، ادامه می‌دهد: «اما آوردن آن به زندگی مردم است که تفاوت بزرگ را ایجاد می‌کند». وی می‌گوید مشکل معدود پیشگامان عرصه آگاهی ‌رسانی درباره سلامت جنسی در لبنان این است که آن‌ها به نوعی از پیش‌فرض تمایز جنسیتی چسبیده‌اند. وقتی که صحبت از زنان است، مثلاً تمایل برای مادر بودن و جنس لطیف بودن مطرح می‌شود و فرض بر آن است که چنین چیزی طبیعی و جهانی است. «اینجا جایی برای مردم جهت بحث درباره جنسیت، لذت، چگونگی داشتن سکس امن و طیفی از موارد این چنینی باقی نمی‌ماند».

به عقیده یاسمین، تمایلی برای جدا کردن مبحث میل جنسی و سلامت جنسی از سایر مباحث این رشته که کاملاً به هم مرتبط هستند، وجود دارد. مانند سایر ابزارهایی که در خدمت تمایز طبقاتی، نژاد پرستی، فرقه گرایی و پدر سالاری قرار می‌گیرند، موارد جنسی راحت‌ترین راه برای «ترور شخصیت» یک فرد هستند.

از نظر یاسمین، میل جنسی و بهداشت جنسی نمی‌توانند بدون ارجاع به موارد مرتبط، توضیح داده شوند: «وقتی شما درباره سلامت جنسی به عنوان یک مبحث مجزا حرف می‌زنید، برای مثال باید درباره بخش سلامت حرف بزنید اما به این که چه کسی باید به این سرویس‌ها دسترسی داشته باشد فکر هم نکنید».

در واقع، آزمایش‌های مربوط به تشخیص عفونت‌های منتقل شونده از راه تماس جنسی تحت پوشش بیمه‌های لبنان قرار نمی‌گیرند و برای بیمارانی که نمی‌توانند این هزینه‌ها را شخصاً پرداخت کنند، معضل خطرناکی ایجاد می‌کنند. مرکز مَرسی تست‌های هپاتیت بی و سی و اچ‌آی‌وی را به رایگان و مشاوره پزشکی را با سوبسید قابل توجه عرضه می‌کند اما بسیاری استطاعت همین پرداخت همین نرخ ویزیت را هم ندارند. مضاف بر این، کلینیک مرسی تنها برای جمع کوچکی، به‌خصوص آن‌ها که در بیروت زندگی می‌کنند و از نظر جنسی فعال هستند، شناخته شده است. این جدا از بسیاری از لبنانی‌هاست که به ضرورت چنین آزمایش‌هایی واقف نیستند چه رسد به آن‌که بخواهند بدانند کجا انجام می‌شود.

در حالی که تمامی اطلاعات بالا ممکن است تصویری سیاه را درباره میزان آگاهی افراد به مسایل بهداشت جنسی در لبنان عرضه کند، عطاء الله می‌گوید که نسبت به زمانی که وی کارش را در سال ۲۰۰۷ شروع کرد، اوضاع بهتر شده است. مرسی، که از سال ۲۰۱۱ خدمات خود را عرضه می‌کند، اکنون حدود ۲۰۰ بیمار در ماه دارد و مضاف بر سرویس پزشکی، مشاوره درباره سلامت جنسی، خشونت جنسی، جنسیت و میل جنسی و همچنین زندگی افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی ارائه می‌کند.

«جمعیت پزشکان متخصص امور جنسی در خاورمیانه» که عطاء الله عضوی از آن است، یک وب‌سایت سلامت جنسی به زبان عربی راه انداخته است. این وب سایت در منطقه، از عربستان تا مراکش معروف است. وب سایت مذکور در حالی که به رعایت حساسیت‌های مذهبی متعهد است و بنابراین نسبتاً در تولید محتوا محدود عمل می کند، توانسته بسیاری از برداشت‌های اشتباه و نگرانی‌ها، از سندرم «ضعف جنسی اوایل ازدواج» تا نگرانی درباره سکس در هنگام حاملگی را پاسخ گوید.

اما برای دورنمای تغییراتی که باید در لبنان روی دهند، دیانا ابو عباس می‌گوید که یک عزم ملی برای اجرای برنامه آموزش‌های جنسی از سنین کم نیاز است. برنامه‌ای که مورد حمایت والدین قرار گیرد نه مورد مخالفت آن‌ها.

ساندرین عطاء الله نیز شرح می‌دهد که برای جامعه محافظه‌کاری همچون لبنان، تاکید بر این امر بسیار مهم است که آموزش جنسی، منجر به تحریک برای افزایش فعالیت جنسی نوجوانان نمی‌شود. وی به این نکته اشاره می‌کند که در واقع آگاهی درباره سکس باعث می‌شود تا سن نخستین عمل جنسی بالاتر هم برود.

ابو عباس با ذکر این که «در نهایت، مردم بهترین چیزها را برای فرزندان‌شان می‌خواهند»، ادامه می‌دهد: «این وظیفه ماست که به آن‌ها نشان دهیم سلامت جنسی ربطی به انجام عمل جنسی ندارد». 

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: women in society, women and islam, women's role, sexuality, sex in the muslim world, medicine, lebanon, health care, beirut

Sophie Chamas is a Beirut-based journalist and co-editor of Mashallah News, an online publishing platform for alternative stories from the Middle East. Her work has been featured in Al Jazeera English, CBC News, RTE, Reuters and Jadaliyya, among other publications. In 2012 she was awarded the Anna Lindh Mediterranean Journalism Award in the category of online media. 

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept