رفتن به محتوای اصلی

استراتژی «گام‌های کوچک» آمریکا و روسیه در رابطه با سوریه

ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ، سران دو کشور روسیه و آمریکا، برای مذاکرات دیپلماتیک با دیگر رهبران جهان در رابطه با سوریه، سرعت بلندپروازانه‌ای را در نظر گرفته‌اند؛ اما هنگام تعامل با یکدیگر در رابطه با این موضوع، ظاهراً هر دو توافق دارند که بهترین روش، برداشتن گام‌های کوچک است.

U.S. President Donald Trump speaks by phone with Russia's President Vladimir Putin in the Oval Office at the White House in Washington, U.S. January 28, 2017. REUTERS/Jonathan Ernst - RTSXT5Q

زمانی که بحث پیدا کردن یک راه‌حل مسالمت‌آمیز برای جنگ داخلی سوریه به میان می‌آید، مسکو و واشنگتن بدون اعمال فشار بر یکدیگر، سعی می‌کنند خطوط ارتباطیشان را باز نگه دارند.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه و همتای آمریکایی‌اش دونالد ترامپ، دوم ماه مه، یک گفت‌وگوی تلفنی داشتند که سومین مکالمهٔ تلفنی آنها از زمان انتخاب ترامپ در ماه نوامبر به ریاست‌جمهوری بود. نخستین تماس تلفنی آنها ۲۸ ژانویه، کمی بعد از تحلیف ترامپ و دومین گفت‌وگو، با فاصلهٔ کوتاهی پس از حملهٔ تروریستی مرگبار در سنت‌پترزبورگ، «پایتخت شمالی روسیه» انجام شد. ترامپ با تماس تلفنی دوم، یکی از نخستین کسانی بود که مراتب تسلیت خود را به مردم روسیه ابراز کرد. این مکالمات هر دو تا حد زیادی حول راه‌های مشترک مبارزه با تروریسم می‌چرخید، اما اساساً از ابراز یک «تعهد مشترک» برای انجام این کار، فراتر نرفت. پیشنهاد ترامپ در زمینهٔ «حمایت کامل دولت آمریکا برای واکنش به حمله [در سنت‌پترزبورگ] و اجرای عدالت در مورد عاملان آن»، در مسکو با نوعی خوش‌بینی محتاطانه، به این برداشت منجر شد که شاید بتوان به ایدهٔ پیشروی در مسیر مبارزه با تروریسم، همچنان امیدهایی داشت.

مکالمهٔ ۳۰ دقیقه‌ای دوم ماه مه که بنابر گزارش‌ها با تماس از سوی پوتین انجام شد، از این لحاظ درخور اهمیت بود که نخستین گفت‌وگوی آنها از زمان دستور ترامپ برای حملهٔ  موشکی به پایگاه هوایی شعیرات در پاسخ به حمله‌ٔ شیمیایی چهارم آوریل در سوریه بود که دولت سوریه را به‌عنوان عامل آن متهم می‌کنند. حملات آمریکا موجب انتقاداتی در روسیه شد و در زمینهٔ همکاری آمریکا در موضوع سوریه و به‌طور گسترده در منطقه، شک و تردید دیرینه را احیا کرد. بسیاری از هواداران ترامپ - عمدتاً در پارلمان روسیه - از این اقدام آمریکا شرمسار شده بودند و تلاش می‌کردند تا برای توجیه اینکه چرا در ابتدا به ترامپ امید زیادی بسته بودند، بهانه‌هایی بیاورند. در کرملین نیز این احساس حاکم شده بود که ترامپ دارد به‌تدریج به یک «رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه عادی» تبدیل می‌شود، با تمام جوانب مثبت و منفی معمول آن برای مسکو.

رهبران آمریکا و روسیه سال‌هاست که از این‌گونه برقراری ارتباط با یکدیگر، برای انتقال پیام‌های سیاسی به مخاطبان داخلی خود استفاده می‌کنند. جای تعجب نیست که در بازخوانی آمریکا و روسیه از مکالمهٔ تلفنی اخیر، بر جنبه‌های یکسانی از مکالمه، تأکیدات متفاوتی گذاشته شده است، به‌شکلی که گویی برای خلق یک تصویر جامع از مذاکرات، باید این دو بازخوانی را مکمل یکدیگر دانست. هرچند که دو رهبر در رابطه با کرهٔ شمالی نیز گفت‌وگو و در مورد همکاری مشترک «در زمینهٔ‌ جستجوی راه‌حل‌های دیپلماتیک برای حل‌وفصل جامع این مسئله» توافق کردند، اما بیانیه‌های رسمی هر دو طرف به روشنی نشان می‌دهد که سوریه، موضوع اصلی گفت‌وگو بوده است.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish