تنها دو هفته پس از آنکه ائتلاف کشورهای مسلمان سنی به رهبری عربستان، در جریان سفر دونالد ترامپ به ریاض اجلاس خود را برگزار کرد، نشانههای انشقاق در آن نمایان شد. نارضایتی در میان کشورهای عضو اجلاس از رویکرد خصمانه علیه ایران، دیده میشود و برخی نگران شعلهور کردن بیشتر آتش جنگ فرقهای میان سنی و شیعه از سوی عربستان هستند. دردسرهای دیپلماتیک ترامپ نیز این تردید را فزونی میبخشد که آیا واشینگتن قابل اتکا است یا خیر.
نخستین اختلاف در میان شورای همکاری خلیج پدیدار شد که بر نشست خصوصی آنها با رئیس جمهوری آمریکا نیز سایه افکند. ظاهراً امیر قطر پس از اجلاس، به مخاطبان در کشور خود گفت که سعودیها بیش از حد به یک رئیس جمهوری اتکا میکنند که در کشور خودش مشکلات عمیق سیاسی دارد. او همچنین از لحن خصمانه و زهرآگین اجلاس علیه ایران انتقاد کرد.
امیر شیخ تميم بن حمد آل ثانی به طور علنی گفت که کشورهای خلیج باید به جای منزویکردن تهران، با آن همکاری کنند. وی با حسن روحانی تماس تلفنی گرفت تا بابت انتخاب مجدد، به او تبریک بگوید. در واکنش به او، سعودیها و اماراتیها نیز شبکهٔ الجزیرهٔ قطر را مسدود کردند. قطریها گفتند که اظهارات امیر از سوی منابع ناشناس دستکاری و باعث سوءتعبیر شده؛ اما برای این ادعا شواهدی ارائه نکردهاند.
سعودیها سطح منازعه را با قطر بالا بردند و رسانههای این کشور روز ۲۸ مه از یک نامهٔ سرگشاده از جانب خاندان آل شیخ، بازماندگان محمد ابن عبدالوهاب، خبر دادند. آن نامه از جانب تمامی ۲۰۰ مرد عضو خاندان بازمانده از بنیانگذار وهابیگری در عربستان امضا شده بود. آل شیخ شرکای حیاتی آل سعود در حکومت عربستان هستند و به آنها مشروعیت مذهبی میدهند. همچنین وزیر امور اسلامی و مفتی اعظم عربستان نامه را امضا کردهاند.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.